Сочинение манан анне на чувашском языке

Материал на тему: И.Я.Яковлев Ача-пăча калавĕсем. Рассказы для детей (на чувашском языке).

Яковлев И. Я.

Ача-пăча калавĕсем

 АВТАН 

       Пирĕн пĕр пысăк хĕрлĕ автан пур. Вăл тăр кăнтăрла урапа çине хăпарать те: «Кики-рик-ку!» — тесе авăтать. Сасси аван, хÿри илемлĕ, авăна-авăна тăрать. Кикирикки пысăк, тĕклĕ ураллă, качи вăрăм. 
Сирĕн автан çапла-и?(1;77)

ЛАША ШЫРАНИ

Пĕр çын хăйĕн айĕнчи лашине виçĕ кун шыранă тет. Пĕр яла пырса ыйтать тет:

— Лаша курмарăр-и? – тесе.

— Çук, курмарăмăр, — тесе калаççĕ тет.

Тата тепĕр яла пырса ыйтать тет:

-Лаша курмарăр-и? — тесе.

— Çук, курмарăмăр, — тесе калаççĕ тет.

Çапла ялтан яла тек çÿрет тет. Çÿресен-çÿресен пĕр ăслăрах çынна тĕл пулчĕ тет те:

— Эсĕ ăçта та пулин ют лаша çÿренине курман-и? – тесе калать тет.

— Çук, курман. Хăçан çухалнă сан лашу? – тесе каларĕ тет.

— Паянхипе виçе кун ĕнтĕ ак, — тесе каларĕ тет.

— Лашу мĕн тĕслĕччĕ? — тесе каларĕ тет леш çынĕ.

— Шура улаччĕ, — тесе каларĕ тет.

— Çак ху айăнтиех мар-и? — тесе каларĕ тет лешĕ.

Хайхи ут çинчен анса пăхрĕ тет те лашине:

— Çакă, çакă, çакă! — тесе каларĕ тет. Лаши çине сиксе утланчĕ тет те савăннипе чуптара пачĕ тет килне.(2)

Чăлха   çыхни

    Эпĕ пĕчĕкçĕ  пĕчĕкçĕ чухне пĕрре  анне пуçланă чăлхана çых ма тытăнтăм. Çыха пĕлмесĕр çиппине пĕтĕмпе чăлхантарса пĕтертĕм.

Анне çакна курчĕ те:

-Ачам, малтан çыхма вĕрен-халĕ, унтан тин çыхтарăп, -терĕ.(1;78)

ЧАКАК 

  Чакак çулла вăрманта пурăнать, юр çусан яла пырать. Çулла вăрманта вăл чĕпĕ кăларать, ялтан çăмарта вăрласа кайса чĕпписене тăрантарать. Хĕлле, сивĕ пулсан, йывăрлăх çине ларать те: «Чак-чакак, чак-чакак», — тесе чакаклатать.(1;78)

  УТĂРА

Виçĕ çын утта кайнă тет. Вĕсен лаши лачакана путса ларнă тет. Çыннисем пĕри Каринкке ятлă, тепри Емелкке ятлă, висççĕмĕшĕ Çаманкка ятлă пулнă тет. Çаманкка калать тет:
— Как быть, Каринкке? Епле тăвас, Емелкке? — тесе калать тет.
Каринкки калать тет:
— Çапла тăвас, Çаманкка! — тесе калать тет. Лашине аран туртса кăларнă тет вара.(2)

ÇИЛ-ТĂВĂЛ

Эпир пĕрре çулла çерем çинче вăрлăх çапатпăр. Сисмен те хамăр, пирĕн тĕле пĕлĕт хупланă илнĕ, çанталăк сĕм тĕттĕм пулчĕ тăчĕ. Унччен те пулмарĕ çил-тăвăл пирĕн сарăма тырри-мĕнĕпе варкăштара пуçларĕ. Нимĕн тăва пĕлместпĕр. Хăшĕ аллине кĕреçе тытнă та улăмсене тĕртке-лесе çÿрет, хăшĕ сенĕк илнĕ те тырă хырма тытăнать.
Пирĕнпе пĕрле тырă çапакан куршĕ лашине утланн, пирĕн тавра кустарса çурет.
—     Тĕнче пĕтет, тĕнче пĕтет! Чĕлĕмĕм ăçта-ши? – тесе кăшкăрать.(3)

Арман   туни

Кăçал кĕркунне пăр яп-яка шăнчĕ. Пĕр эрне кун эпир ачасемпе пухăнтăмăр та  та  пуртăсем  илсе  пăр çине выляма аптăмăр. Ачасем каларĕç: «Атьăр арман тăвар»,- терĕç. Ну вара пăр касма тытăнтăмăр. Пĕр пысăк пăр касса кăлартăмăр та çап-çаврашка туса хĕррине тикĕслерĕмĕр; варне шăтăк турăмăр. Унтан вара пăр çине пĕр юпа çапрăмăр та çав юпа çине пăра тăхăнтарса хутăмăр.

Ну ачасем çавăрма тытăнчĕç:  çавăртăмăр- çавăртăмăр та, пăр ла-а-ап! Çурăлса кайрĕ. Ачасем вара пĕр-пĕрне: «Эсĕ çуртăн та эсĕ çуртăн», — тесе калама пуçларĕç.

Çапла вара шавла-шавла каç туса киле таврăнтăмăр.(1;78)

ВĂРĂМ ТУНАСЕМПЕ СТАРИК

Пĕр старик çулла вăрманта канма выртнă тет. Вăрăмтунасем пыраççĕ тет те ун патне: «П-и-ч-ч-е-п-е-ч-ч-ĕ-н», — тесе калаççĕ тет. Пĕри çапла каласа каять тет, тата тепри пырать тет: «П-и-ч-ч-е-п-ĕ-ч-ч-е-н», — тесе ка-лать тет. Старик выртрĕ-выртрĕ тет те: «Халĕ пĕри ĕçсе кайрĕ; эсир мĕн пĕчченĕ, темиçенĕн!» — тесе калать тет. Старик

сăхманĕпе чипертерех пĕркенсе выртрĕ тет те çыртма паман тет вара.(1;78)

ПУЛĂ СĔРНИ 

Пĕр аслă кÿлĕре чăвашсем, вырăссем, мăкшăсем пулă сĕрее çÿpeççĕ тет. 
Чăвашсем сĕрее кăлармассерен:
— Çук та çук! — тесе калаççĕ тет.
Мăкшăсем сĕрее кăлармассерен:
— Араç та араç! — тесе калаççĕ тет.
— Ку епле чăвашпа мăкша телейлĕ? Шÿкке те карас, шÿкке те карас тытаççĕ! — тесе тĕлĕнеççĕ тет вырăссем.
Вырăс, тутар, чăваш — пурте çын.(1;84)

  ХУРАÇКА

Пирĕн Хураçка ятлă пысăк йытă пурччĕ. Эпĕ ăна хĕлле пĕчĕкдĕ çунана кÿлтĕм. Хам çуна çине лартам та:
— Ну атя, Хураçка, урамалла! — тесе пушăпа дат! тутартăм. Хураçки çаттар-çаттар! çуни-мĕнĕпе кĕлет айне кĕрех кайрĕ. Манăн пуçа кĕлет пĕрени çумне шан! тутарса хаварчĕ.(3)

ИĂЛĂНТАРМĂШ

Пирĕн атте пасара каймассерен пирĕн валли кулачă илсе таврăнатчĕ. Пĕрре çапла пасартан таврăнсассăн атте пурсăмăра та пĕрер татăк кулачă валеçсе пачĕ. Мана ыттисенчен сахал панă пек туйăнчĕ. Эпĕ кулача илмесĕр, йăлăнтарса, пĕр кĕтесе кайса лартăм.

Атте ман еннелле çаврăнса пăхрĕ те:

— Мĕншĕн илместĕн тата кулачăна? — терĕ.

Эпĕ пĕр чĕнмесĕр ларатăп. Атте манă панă кулачă татăкне илчĕ те йăмăксене валеçсе пачĕ:

— Мейĕр, çийĕр Иван татăкне, вăл кĕтесре йăлăнтарса лартăр-ха! – терĕ.

Йăмăксем вара манăн татăка çирĕç ячĕç. Кайран ыйтасчĕ — кулачă çук.

Çын аллинчи кукăль пысăккăн курăнать, тесе ахаль каламан çав ваттисем.(1;79)

Кулачă

Пĕр ачан кулачă пит çиесси килнĕ тет, ашшĕне пасара каймассерен кулачă илсе кил тесе ярать тет. Пĕрре пасар кунĕ ашшĕ çакна хутаççа çăкăр чиктерет тет те кăклама ертсе каять тет. Ана çине çитсен:

-Акă, ачам, çак кăксене кăкла, çăкăрна пĕртте ан пăх, вăл хăех кулачă пулса выртать, — тесе каларĕ тет, хăй пасара кайрĕ тет. Хай ача кăклать-кăклать тет те çăкăрне пырса пăхать тет – çăкăр кулачă пулман тет. Пăртак тăрсан татах пăхать тет, татах пулман тет. Каçалла та вулăнса пырать тет,  ĕнтĕ хырăмĕ темĕн пекех выçса кайрĕ тет çакăн – çăкăр çапах кулачă пулман тет. Касать тет те çăкăра тăвар сапса çиет тет: ай-ай тутлăланса кайнă тет çăкăр, кулачăран та тутлă тет.

 Тепĕртакран ашшĕ пасартан таврăнчĕ тет.

-Çăкăр кулачă пулчĕ-и, ывăлăм?- тесе ыйтать тет.

-Тĕсĕ кулачă тĕслĕ пулмарĕ те тути кулачăран та аван, — тесе калать тет лешĕ.

-Çапла çав, ачам: ĕçлесе çисен çăкăр та тутлă, тăрансан пыл та йÿçĕ, — терĕ тет ашшĕ.(1;79)

Эпĕ ÿкĕнни

Манăн атте куçĕ курнă чухне тулти ĕçрен пушансассăн ялан савăт-сапа тĕплетчĕ, кăшăл çапатчĕ. Вăл ĕçленĕ чухне пирĕн валли выляма хăма татăкĕсем темĕн чухлĕ пулатчĕç.

Пĕрре эпир кÿршĕ ачи Кĕркурипе хăма татăкĕсемпе урай варринче вылякаласа ларатпăр. Кĕркури тепле ăнсăртран манăн пÿрт пеккине ишрĕ пăрахрĕ. Уншăн  манăн Кĕркурие çилĕ килчĕ. Эпĕ ăна хăма татăкĕпе пуçĕнчен пат тутартăм. Кĕркури йĕре пуçларĕ. Анне илтрĕ те:

-Мĕншĕн тиврĕн? Хăна тивсессĕн аван пулĕ-и? Авă ĕнтĕ вăл киле каять; кампа выльăн вăл кайсассăн? –терĕ.

Кĕркури чăнах та çĕлĕкне, алсисене тăхăнчĕ те алăк патнелле утса кайрĕ. Эпĕ нимĕн чĕнместĕп. Тÿсеймесĕр йĕтĕм ятăм. «Мĕншĕн кăна çапрăм-ши?»- тесе ÿкĕнетĕп хам ăшăмра.

Кĕркури эпĕ йĕнине илтрĕ те:

-Ан йĕр, Алюш, ан йĕр; атя татах паçăрхин пек выляр, -терĕ. Мана тата  питĕрех намăс пулчĕ. Чарăнаймасăр тата хытăрах йĕре пуçларăм. Кĕркури ачашлакаласассăн, йăпаткаласассăн тин чарăнтăм.

«Нумай пĕтĕ, сахал çитĕ, пĕрле пурăннине мĕн çитĕ?»-тесе юрлаççĕ ваттисем.

Алăкран тухса кайсассăн аллă тĕслĕ ăс кĕрет.(1;79)
Çуркунне

Çуркунне хĕвел хĕртсе пăхать. Тулта ăшă. Çил вĕрмест.

Çÿлте тăрисем юрлаççĕ. Юр ирĕле-ирĕле кăшт анчах юлчĕ. Урамра шыв чăл- чăл- чăл! Юхса выртать.

Эпир ачасемпе хăма татăкĕсенчен пĕчек кимĕнсем турăмăр. Хытăрах юхакан пĕр шырлана ятăмăр. Хамăр: «Камăн иртет!  Камăн иртет!»-тесе кимĕсем хыççăн чупатпăр.

Çапла чупнса пынăçемĕн эпĕ хам умра мĕн пуррине те курман. Шыв лупашкине лап! Кĕтĕм ÿкрĕм. Кĕпе-йĕм йĕп-йĕпе! Сивĕ, шăнтăм  хам.

 Кĕпе-йĕм  улăштарас тесе эпĕ киле чупса кайрăм.

-Ăçта йĕпетрĕн? Епле йĕпетрĕн? – тĕпчеме пуçларĕ анне.

Эпĕ тÿррипе каласа патăм.

-Çук сана кĕпе! Кай, кăмака çине улăхса лар! Улĕм умна-хыçна чипер пăхса çÿре!- терĕ аннем.

Шывăн турачĕ çук теççĕ.(1;79)

ВИЛНĔ ЧĔПĔ ЧĔРĔЛНИ

Пĕрре мана тырă вырнă вăхăтра чĕпĕ сыхлама хăварчĕç. Ун чух чĕпĕсем тухни виççĕмĕш кун анчахчĕ, çавăнпа вĕсене пÿртех хупса хăварчĕç.

Аттесем кайсан эпĕ чĕпĕсене çитере пуçларăм. Пирĕн пÿртре таракан пит нумайччĕ. Эпĕ чĕпĕсене таракан çитерес тесе сакка илтĕм те ăна урай çумне шакка пуçларăм. Шакканă чух тепле пĕр чĕппе сăмсинчен тиврĕ те чĕпĕ çаврăна пуçларĕ. Çаврăнсан-çаврăнсан кайрĕ ÿкрĕ те вилчĕ. Эпĕ ăна илтĕм те чĕрĕлмĕ-и-ха тесе хĕвел ăшшине чÿрече çине хутăм. Хăранипе хамăн ниçта кайса кĕме çук чĕре çунать, нимĕн тăва пĕлмесĕр тула тухса кайрăм. Урамра ман юлташсем выляса çÿpeççĕ. Манан выляс та килмест. Курăк çине лартăм та аттесене мĕн калăп-ши ĕнтĕ тесе тем пек хуйхăратăп, ларсан-ларсан çавăнтах йĕрсе те илетĕп тата хам. Ача ăсĕ çав, темĕн йĕмелли пур çав чĕпĕшен! Унтан пÿрте кĕтĕм те пăхăтап: хайхи чĕпĕ чÿрече çинче лара парать. Чĕрĕлнĕ ку, ăш çунтармăш! Эпĕ ана чÿрече çинчен илсе урайне ятăм та, ку амăшĕ патне чупса кайрĕ. Вара тин манăн чĕре лăпланчĕ.

Каçхине аттесем вырмаран таврăнчĕç. Эпĕ мĕн пулнине вĕсене вал каçах каласа кăтартаймарăм, пĕр-икĕ эрне иртсен тин каларăм. Аттесем вара кулса каларĕç:

— Ку айван мĕнпур чĕппе вĕлерсе пĕтерĕ, — терĕç. Çавăнтан кайран эпĕ чĕпĕсене алла тытма та хăраттăм.(3)
Эпĕ   сехет   çĕмĕрни

    Манăн атте сехет тÿрлетме  ăста. Сехет Хĕветки тесен ăна таçти çын та пĕлет. Ăна кура пĕчĕк чухне манăн та сехет  тÿрлетес килетчĕ. Анчах аттесем эпĕ айваннине кура мана сехетсем тÿрлетме мар, вĕсен çумне сĕртĕнме те хушмастчĕç. Эпĕ  çапах вĕсем килте çук чух тыткаласа пăхаттăм.

     Пĕрре çапла атте пĕр сехете илсе салатса тăкрĕ те тÿрлете пуçларĕ. Тÿрлетсен- тÿрлетсен хăй таçта тухса кайрĕ. Анне кÿрше ларма кайнăччĕ. Пиччесем иккĕшĕ те ирех вăрмана вутта кайсаччĕç. Мана ирĕк пулчĕ:  мăлатук илтĕм те сехет ураписене шакка пуçларăм, анчах  манăн çапмассерен шăлĕсем хуçăлаççĕ. Ĕçлесен-ĕçлесен каялла çаврăнса пăхрăм та чÿрече витĕр атте килнине курах кайрăм. Часрах сехет ураписене хуратăп та кăмака çине улăхса выртатăп. Атте килчĕ те сехетне тÿрлетме пуçларĕ. Курать  ку: хăш-хăш урапин шăлĕсем хуçăк.  Унталла-кунталла пăхкаларĕ те хайхискер эпĕ кăмака çинче выртнине курах кайрĕ. Ман патăма пычĕ те ыйтать:

    -Элекçей, сехет урапи шăлĕсене эсĕ хуçрăн-им?-тет.

    -Çу-ук, эпĕ мар, -терĕм  эпĕ.

     -Епле эсĕ мар, санран пуçне урăх никам та çукчĕ кунта,- терĕ. Унтан мана çÿçрен сĕтĕрсе антарса шăпăр хулли хуçса илчĕ те тытăнчĕ çунтарма: — Ак сана сехет шăлĕ хуçма вĕрентем, ÿлĕмрен пырса ан çыпçăн,- тесе темĕнччен çаптарчĕ. Çавăнтан кайран эпĕ аттерен пит нумайччен хăраса çÿрерĕм.(1;88)  

ИКĔ ЙĔКЕХŸРЕ

Икĕ йкĕхÿре пĕр çăмарта тупнă тет, ăна уйăрса çиесшĕн тет. Вăл çăмартанах курак та курнă тет, пырать тет кусем патнелле. Мĕн тăвас йĕкехÿресен? Ăçта чикес çăмартана? Часрах йăтса кĕрес — алăсем кĕске, тытма çитеймеççĕ; кустарса кĕрес — çĕмĕрĕлесрен хăрушă. Хайхисем пĕри часрах çăмартана тăватă урипе ыталаса месерле выртрĕ тет, тепри ăна хÿринчен ярса илсе тĕпсакайне сĕтĕрсе кĕрсе кайрĕ тет.(2)

ТИЛĔ ТУС

Тилĕ иçĕм çырли пахчи патне пырса тăнă тет. Иçĕм çырли çупкăмĕсем пахчара ярăмăн-ярăмăн çакăнса тăраççĕ тет. Тилĕ икĕ уранăн та тăрса кармашса пăхать тет, сиксе те пăхать тет, çырлине ниепле ярса илеймест тет. Шалт супса пĕтрĕ тет те хайхи кайрĕ тет вара мăйне-куçне пăркаласа:
— Эй, пăхма анчах илемлĕ-çке! Çи-халĕ ăна, çăварта пĕр шăл та хăвармĕ! — тесе пырать тет хăй нимĕн тăвайман енне.(3)

ШĂРЧĂКПА КĂТКĂСЕМ

Кĕркунне кăткăсен туллине нÿр çапнă. Вĕсем ăна типĕтме тытăнна. Пĕр выçă аптранă шăрчăк вĕсенчен çиме ыйтнă.

— Епле эсĕ çулла ху валли çиме хатĕрлеймерĕн? — тесе

каларĕç тет кăткăсем кăна.

— Юрăсем юрланипе пушанаймарăм-çке, — тесе каларĕ тет шăрчăкĕ.

Кăткисем ахăлтатса кулса ячĕç тет те:

— Çулла выляса-кулса ирттертĕн пулсан хĕлле ташласа пăхха эппин, — тесе каларĕç тет.(3)

КАШКĂРПА ПУТЕК

Кашкăр пĕр путек çырма хĕрринче шыв ĕçнине курнă. Çак путеке ун пит тытса çиесси килсе каинă. Кăна ку ăçтан та пулин айăпласшăн кăшкăрса пăрахса калать:

— Эсĕ шыва пăтрататăн, мана ĕçме памастăн, — тет. Путекки калать:

— Ах, кашкăр, эпĕ шыва епле пăтратçм? Эпĕ санран анатарах тăратăп-çке, ĕçессе те тута вĕçĕпе анчах ĕçетĕп, — тет.

Кашкăрĕ калать:

Эппин тата мĕншĕн эсĕ иртнĕ çура манăн аттене темĕн те пĕр каласа пĕтертĕн? — тет.

Путекки калать:

— Кашкăр, вара иртнĕ çура эпĕ çуралайман та-çке, — тет.

Кашкăр çапла шалт çилленсе çитнĕ те каланă:

— Сана тавлашса çĕнтереймĕн, эпĕ халĕ выçă, çавăнпа çиетĕп ĕнтĕ сана, — тенĕ.(2)

Уçăлма тухнă шăши  çури

Пĕр шăши  çури шăтăкĕнчен уçăлса çÿреме тухнă тет. Çÿресен-çуресен вăл амăшĕ патне таврăнчĕ те çапла каларĕ тет:

-Ах, анне, эпĕ икĕ кайăк куртăм-çке! Пĕри пит аван, тепри тискертен те тискер ĕнтĕ!

-Мĕнле кайăксем вĕсем апла?- тесе ыйтрĕ тет амăшĕ.

-Тискерри картишĕнче ак çапла уткаласа çÿрет-çке!.. Хăй хура ураллă, хĕрлĕ çĕлеклĕ, сăмси кукăр! Эпĕ ун умĕнчен иртсе пынă чух хăрах урине çÿлелле çĕклерĕ те çăварне карса пăрахрĕ, унтан кăшкăрса ячĕçке! Хăранипе ниçта кайса кĕре пĕлмерĕм çав.

-Ара, ачам, автан-çке вăл! Унтан мĕн апла тĕрлĕ  хăрасси пур! Унăн пирĕн тĕлтен нимĕн усаллăхĕ те çук. Тата тепри мĕнлеччĕ?

-Тепри хĕвел ăшшинче ăшăнса выртатчĕ. Вăл шурă мăйлă, сăрă ураллă. Шурă  ăмăрне çулакаласа выртатчĕ. Хÿрине хăй кăшт вĕл-вĕл сиктеркелет, ман çине куçне пĕр илмесĕр ăшшăн пăхать.

-Эй, айван, айван!.. Ачам, вăл кушак аçи вĕт, -тесе каларĕ тет амăшĕ çурине.

— Вăт унтан хăрамалла, тармалла.

ХĔСĔР ĔНЕ

Пĕр арăмăн пит турăх çиесси килнĕ тет. Ĕни хĕсĕр тет кунăн, сĕт памасть тет. Кăurr та пулин çапах сĕт памĕ-ши тесе каять тет ку картана. Ёни выртнă тет. Хăпăл-хапăл илет тет курка та чупать тет кÿршĕ арăмĕ патне.

— Аккам! Ĕне пăрулама выртнă, кĕвелĕк парса ярччĕ мана, — тесе  ыйтать тет.

— А те пăрулама выртнă-халĕ вăл, те ахаль выртнă?  тесе каларĕ тет лешĕ.

— Ăна-кăна пĕлмерĕм эппин эпĕ, — тесе каллех тухса кайрĕ тет хай арăм.

Туман тихан пилĕкне ан худ теççĕ çав.(3)

ĔНЕПЕ КАЧАКА ТАКИ

Пер карчăкăн ĕнепе качака гаки пулнă. Ĕнепе качака таки кĕтĕве пĕрле çÿренĕ. Ĕни сунă чухне пĕртте тăп тăман. Пĕрре карчăк тăвар сапса çăкăр илсе тухнă та ĕнене йăпатса: 
— Тăп тăр, айван, ме, ме, тăп тăрсан тата илсе тухса парăп, — тенĕ.
Тепĕр каçхине качака таки кĕтÿрен ĕнинчен маларах таврăнать те карчăк умне пырса урисене чаркаласа та тăрать. Карчăк ăна ал шăллипе хăмсарать. Качака таки шăпах тăрать, тапранмасть те. Вăл карчăк ĕнине тăп тăрсан çăкăр парăп тенине ман-ман.
Карчăк качака таки итлеменнине курать те ăна патак илсе çаптаркаласа ярать. Качака таки кайсан карчăк каллех ĕнине çăкăр парса йăпата пуçлать. Качака таки вара шухăшлать: «Ку çынсен тĕрĕсси-мĕнĕ çук иккен. Эпĕ ĕнерен те лайăхрах тăтăм, çапах çаптарчĕ мана», — тет.
Хайхи аяккарах каять те чупса пырса тараст! тутарать карчăка. Карчăк сĕчĕ-мĕнĕпех пăлтăр-палтăр чикеленсе кайрĕ тет вара.

УКÇА УЙĂРНИ

Икĕ çын пĕрлешсе ĕçе каинă тет, ĕçлесе виçĕ тенкĕ укçа тупнă тет. Çав укçана уйăраймасăр тавлашса виçĕ кун ирттерчĕç тет. Алла тавлашса ирттериччен тата виçĕ кун ĕçленĕ пулсан миçешер тенкĕ тивĕччĕ вĕсене?

Ахаль тăриччен кĕрĕк аркине те пулин йăвала теççĕ.(3)

Кăлăх тавлашакансем.

Икĕ çын урамра пĕр кĕнеке тупнă тет. Иккĕш те илесшĕн тет ку кĕнекене. Пĕри калать тет: Эпĕ илем»; тепĕри калать тет: «Эпĕ илем». Çапла тавлашса тăраççĕ те турам варринче. Кусем патĕнчен тепĕр çын иртсе пырать тет.

-Мĕн çинчен тавлашатăр эсир капла?- тесе  ыйтрĕ тет лешĕ.

-Вулама пĕлессе пĕлместпĕр те, -терĕç тет тупакансем.

-Апла пулсассăн кĕнекепеле мĕн тăватăр эсир? Вула пĕлекене парăр пĕрех хут. Эсир капла икĕ кукша çÿçĕсене турасшăн тавлашнă пек тавлашатăр,- тесе хăварчĕ тет вара лешĕ.(1;81)

ХĂРАВÇА ИВАН

Иван амăшĕ кăвас хунă та, йÿçтĕр тесе, ăна кăмака çине лартнă, хăй кÿрше ларма кайнă. Тĕттĕм пулсан, Иван урамран килке таврăннă. Чĕнет ку, — пуртре никам та çук. Хайхискер хăйă çутма тытăнать, кăмака   çинче кĕç  темĕскер пăшăл-пăшăл тунине илтех каять. Ахăр хĕрт-сурт пулĕ ку тесе, Иван шартахсикет те хăййине пăрахсах тара пусать. Васканипе тĕттĕм çĕрте турчка тимри çине пусать. Турчки кăна пит аван — шап! тутарать çамкинчен. Иван: — Ах, атьсем, килсе пулăшăpax! — тесе кăшкăрса ярать те тарма тытăнать. Инкек çине сенкек: çав вăхăтрах ун ури салтăннă кайнă, Çăпати кантри алăк хушшине хĕсĕнет те, Иван пăлтăра тăсăлса та ÿкет.

— Ай-уй!   пĕтрĕм-çке,   хĕрт-сурт  тытать,   куршĕсем килсе çăлăрах! — тесе   вилес пек   кăшкăрать, тет.   Иван патне  кÿpшисем чупса   пыраççĕ те   йăтса тăратаççĕ, тет. Иван ни  вилĕ, ни чĕрĕ, тет.

Кайран хайхи пĕлсен, Иванран кула пуçланă:

— Епле эсĕ йÿçекен чустапа кĕтесри турчкаран   хăрарăн? Çитменнине тата ху урунти çăпату та хăратнă сана, — тесе кулнă, тет унран.(4).

ВЫРТМАРА

Эпир ака-суха çинче тата кĕркунне те каçсеренех лашасемпе çаран çине выртма каяттăмăр.

Пирĕн выртма çаранĕ хамăр ялтан инçех мар, пĕр-икĕ çухрăмран та ытла пулмĕ. Вăл çаран икĕ ял хушшинче: пĕр вĕçĕнче пирĕн ял, тепĕр вĕçĕнче, пĕр-ик çухрăмра, урăх ял. Икĕ енче икĕ лутра сăрт. Варринче пĕчĕкçеççĕ çырма юхса выртать. Çырма тăрăх унта-кунта хура хăва тĕмĕсем ÿсеççĕ. Çав çарана эпе лашасемпе темиçе те кайнă. Каймассерен унта ачасем пĕр-пĕр вăйа туртса кăларатчĕç.

Пĕрре çапла эпĕ кĕркунне выртма кайрăм. Кĕрхи каç пит тĕттĕм те сулхăн пулать; çавăнпа çĕр каçиччен урасем шăнса кÿтсех каяççĕ. Ачасем пурте пĕр çĕре пухăнчĕç те:

— Атьăр, ачасем, кĕçĕр кашличĕ çунтарар! Кăçал кашличĕ нумай! — Çапла каласассăнах, пурте чăл-пар саланчĕç анасем çинелле. Ача-пăча нумаййăн: пĕр самантра темиçе купа, пысăк купасем, урам пек, йĕркерен тăва-тăва тухрĕеç. Унтан вăал купасене вут тĕрте-тĕрте ячĕç. Ак хайхи кашличĕ çатăртатса çуна пуçларе-çке! Çулăмĕ çÿлелле пÿрт çÿлĕш каять. Пĕтĕм çaран çап-çутă пулчĕ. Ача-пăча савăннипе нимĕн тăва пĕлмест. Хăйсем пурте кашличĕ тусанĕпе хуп-хура пулнă, куç шурриссм анчах курăнаççĕ. Хăйсем çaпax, пĕр-пĕринчен тăрăхлакаласа кулса, вут йĕри-тавра чупкаласа çÿреççĕ. Шăри-шăри, лăй-лай! тăваççĕ: пĕтĕм çаран çĕр-çĕмĕрлет; калăн темĕн пулнă тесе.

Çапла шуйăхкаласа тăнă çĕре хамăр ял насусĕ киле пapать кĕмсĕртеттерсе. Ун  хыççăнах   тата хамăр ялтан та, тепĕр ялтан та çуран çынсем чупа-чупа çитрĕç. Насуспа килекенсем пирĕн пата пырса чарăнчĕç те ни вăрçаймаççĕ, ни ятлаймаççĕ пире. Хăранипе шап-шурă шурса кайнă хăйсем. Пĕççисене шарт! çапаççĕ.

— Ку чухнехи ача-пăча темĕн туртса кăларĕ! Вара эпир сирĕн ял çунать пулĕ тесе! — теççĕ ют ялсем.

— Эпир сирĕн ял çунать пулĕ тесе тата! – теççĕ пирĕн ялсем.

Лашисене кăшт кантарчĕç те кайрĕç вара килелле шалтăртаттарса.(4)

ТĂМАНАПА МУЛКАЧ

Тĕттĕм пулчĕ. Тăманасем вăрманта варсем тăрăх çиме шырасa вĕçсе çуре пуçларĕç. Пĕр пысак карсак уçланка сиксе ‘тухрĕ те ларса юсанкала пуçларĕ. Çамрăк тăмани калать:

—        Мĕншĕн эсĕ  çав мулкача тытмастăн?—тет.

Ватти калать:

—        Пысак  ытла, вай  çитес   çук:  эсĕ ăна  çаклатăн та,  вăл сана чăтлаха сĕтĕрсе кĕрĕ,—тет.

Çамрăк тăмани калать:

— Ак эпĕ ăна хăрах урапа çаклатам та теприпе часрах йываçран ярса тытам,—тет.

Унччен те пулмасть, çамрăк тăмани карсак çине ярăнать анать. Хайхискер чăнах та хăрах урипе ăна çурăмĕнченярсаилет те, мĕнпур чĕрни кунăн ăшне кĕрсех каять, тепĕр урине часрах йывăçран çаклатса илме хатĕрлет. Мулкачи сĕтĕре пуçласанах, тăмана часрах тепĕр урипе йывăçран ярса тытатьте шухашлать: каяймăн ĕнтĕ, тет. Мулкачи карт туртăнать те тăманана çурать пăрахать. Вара тăманан хăрах пĕççи йывăç çине юлать, хăрах пĕççи мулкачă çурăмĕ çине каять.

Тепĕр çул çак мулкача кайакçă тытать, тет. Вара ун çурăмĕнчи ÿт илсе ларнă тăмана чĕрнисене курса: ку чĕрнесем кунта аçтан килсе ларнă-ши тесе шалт тĕленчĕ, тет.(4)

САРМАНТЕЙ

Сармантейĕн сарă чăххи сарă çăмарта тунă; ăна шăши пынă та хÿрипе çапса çĕмĕрнĕ. Сармантей те йĕрет, сарă чăххи те какалать. Хапхи калать:

— Манăн та уçăлса хупăнас, — тет.

Анать вăкăр шыва куллен-кун.

— Хапха, эсĕ мĕншĕн уçăлса хупăнатăн? — тет.

— Уçăлса хупăнмасăр, — тет. — Сармантейĕн сарă чăххи сарă çăмарта тунă; ăна шăши пынă та хÿрипе çапса çĕмĕрнĕ. Сармантей те йĕрет, сарă чăххи те какалать Вăкар калать:

— Манăн та мĕкĕрсе анас, — тет. Мĕкĕрсе анать шыв хĕррине. Шыв калать:

— Мĕншĕн, вăкар, мĕкĕретĕн?

— Мĕкĕрмесĕр, — тет. — Сармантейĕн сарă чăххи сарă çăмарта тунă; ăна шăши пынă та хÿрипе çапса çĕмĕрнĕ. Сармантей те йĕрет, сарă чăххи те какалать, хапхи те уçăлса хупăнать.

Шыв калать:

— Манăн та хумханас, — тет. Пĕр çĕнĕ çын шыв ăсма анать:

— Шыв, мĕншĕн хумханатăн? — тет.

— Хумханмасăр, — тет. — Сармантейĕн сарă чăххи сарă çăмарта тунă; ăна шăши пынă та хÿрипе çапса çĕмĕрнĕ. Сармантей те йĕрет, сарă чăххи те какалать, хапхи те уçăлса хупăнать, вăкăрĕ те мĕкĕрет, тет.

Çĕнĕ çын калать:- Манăн та пĕр витрине çапса çĕмĕрес, — тет. Çапса çĕмĕрет витрине. Киле таврăнать. Хунямăшĕ чуста çăрать.

— Кин, мĕншĕн хăрах витрепе анчах ăсса килтĕн? — тет.

— Ăсса килмесĕр, — тет. — Сармантейĕн сарă чăххи сарă çăмарта тунă; ăна шăши пынă та хÿрипе çапса çĕмĕрнĕ. Сармантей те йĕрет, сарă чăххи те какалать, хапхи те уçăлса хупăнать тет, вăкăрĕ те мĕкĕрет, шыв та хумханать, тет.

Хунямашĕ калать:

— Манăн та чустана кăларса ывăтас, — тет. Кăларса ывăтать.

Ывалĕ кайнă вăрмана. Таврăнать вăрмантан. Ывăлĕ калать:

—  Мĕншĕн яшка пĕçермерĕр? — тет. Амăшĕ калать:

— Сармантейĕн сарă чăххи сарă çăмарта тунă; ăна шăши пынă та хÿрипе çапса çĕмĕрнĕ. Сармантей те йĕрет, сарă чăххи те какалать, хапхи те уçăлса хупăнать тет, вăкăрĕ те мĕкĕрет, шыв та хумханать, çĕнĕ çын та хăрах витрине çапса çĕмĕрнĕ.

Ывалĕ калать:

— Манăн та хăрах атта кăларса ывăтас, — тет. Кăларса ывăтать.

Пĕтрĕ.(6)

МИХАЛА

Манăн Михала ятлă юлташ вĕр çĕнĕ пушă яврĕ. Çав пушшипе куракана пĕрне çапатчĕ. Пĕрре çапла çисе ларакан йăмăкĕ патне пычĕ те пушшипе шарт! тутарчĕ пуçĕнчен. Йăмăкĕ йĕре пуçларĕ. Амăшĕ илтрĕ те чупса та кĕчĕ. Михаларан пушшине туртса илчĕ те хăйне çаптара пуçларĕ. «Ан тив çынна, ан тив çынна, ак сана!» — терĕ.
Çапа пĕлмен пушă хăйне çаврăнса тивнĕ тесе çавăнпа каланă пулĕ.(3)

ПУЛĂ СĔРНИ 

Пĕр аслă кÿлĕре чăвашсем, вырăссем, мăкшăсем пулă сĕрее çÿpeççĕ тет. 
Чăвашсем сĕрее кăлармассерен:
— Çук та çук! — тесе калаççĕ тет.
Мăкшăсем сĕрее кăлармассерен:
— Араç та араç! — тесе калаççĕ тет.
— Ку епле чăвашпа мăкша телейлĕ? Шÿкке те карас, шÿкке те карас тытаççĕ! — тесе тĕлĕнеççĕ тет вырăссем.

Вырăс, тутар, чăваш — пурте çын.(1;84)

Ÿкĕт

     Ырă çын пул. Саккуна пăхăнса тăр. Ватă çынсене, хăвăнтан аслисене хисепле, тантăшусем умĕнче пуçна ан каçăрт, хăвăнтан кĕçĕннисене пурне те кăмăл кур. Чиркÿ çыннисене, аçупа аннÿне, пуçлăхсене, пур ырă çынсене те хисеплесе, вĕсен сăмахĕнчен ан тух.

      Сана усал тума çуратман, ырă тума çуратнă! Ăна эсĕ ан ман: мĕн вăй çитнĕ таран çынсене ырă тума тăрăш. Пурнинпе те тÿрĕ пурăн, пĕринпе те урлă-пирлĕ ан пул. Усал ĕç тума мар, усал сăмах та ан калаç. Ваттисем калаçнă чух вĕсен  сăмахне ан пÿл, пĕр чĕнмесĕр итлесе тăр. Чиперех пĕлмен япала çинчен пĕлнĕ пек ан калаç, малтан тĕплĕ ыйтса пĕл. Япалана курнине пĕрне ан хапсăн, ку манăн пулинччĕ тесе ан шухăшла. Çыннăнне пĕрне те  ан вăрла, хăвăн мĕн пуррипе тутă пул. Çынтан кивçен илсессĕн вăхăтенче калле пар. Каланă сăмаха тыт. Нихăçан та ан суеçтер. Наян ан пул, ĕçчен пул, хастарлă пул. Çук çынсене мĕн вăй çитнĕ таран пулăш. Çынпа хирĕç пулсассăн ырă, ăшă сăмах кала. Хăвăнтан ыйтакан çынна тÿррипе каласа пар. Пĕлмен çынна вĕрент, хуйхăллă çынна йăпат.

      Çак каланă сăмахсем тăрăх пурăнсассăн ырă çын пулăн, сана пĕри те тивмĕç: юлташусем, пĕлĕшÿсем пурте юратĕç, курайман тăшманусем нимĕн те тăваймĕç. Санăн пурăнăçу вара телейлĕ пулĕ.

Ватăсемпе çамрăксем

Микихверĕн икĕ ывăл пулнă: пĕри вун ик çула яхăналла. Тепĕри вун тăватта яхăналла. Пĕрре Микихвере кÿршисем каласа кăтартнă: ун ачисем ват карчăкран кулнă имĕш.Ашшĕ кусене хăтăрарах чĕнсе ватă çынтан кулни аван мар тесе кала-кала ăнлантарнă. Ачисем чарăнма пулчĕç тет.

 Пăртак пурăнсан çак ачасем хăйсем сăмах панине маннă. Пĕрре вĕсем ватă, çук çынна тĕл пулнă та унтан татах «ват супнă» тесе кула пуçланă. Ашшĕ çавна пĕлсен: «Епле ăса кĕртес-ши ку айвансене?»- тесе шухăшла пуçланă. Нумай та пурăнман- Микихвере шыва кĕртнĕ кун çитнĕ. Ачисем ашшĕ патне пынă та каланă:

-Атте, телейлĕ пурăнмалла пултăр, ĕмĕрÿ вăрăм килтĕр,- тенĕ. Ашшĕ каланă:

-Ачасем, манăн нумай пурăнассăм килмест, мана эсир часрах вилне сунăр, эпĕ ватăличченех пурăнма хăратăп. Ав, нумай та пулмасть-халĕ, эсир пĕр ватăран «ват супнă» тесе кулĕç, — тенĕ.

Ачисем ашшĕне питĕ юратнă, çавăнпа вĕсем намăсран хĕп-хĕрлĕ хĕрелсе кайнă та ниçта кайса кĕме пĕлмен. Вара çапла хăйсем йĕркесĕр хăтланнине сиснĕ те вĕсем малашне ватăсенчен кулман.(1;90)

Тупмалли

1. Ача-пăча сăмахлăхĕ Хрестомати, пуçламăш шкулсем валли, Г.Ф.Трофимовпа Р.Н.Петров пухса хатĕрленĕ, Шупашкар, Чăваш кĕнеке издательстви, 1993ç. И.Я.Яковлев хатĕрленĕ «Чăваш кĕнекинчен» 77-91-мĕш страницăсем.
2. Яковлев И. Я. Утăра / И. Я. Яковлев. — Шупашкар: Чăваш кĕнеке изд-ви, 1997. — 24 с. : ил. – Пер. загл.: На сенокосе.
3. Яковлев, И. Я. Ача-пăча калавĕсем = Детские рассказы / И. Я. Яковлев. – Чебоксары : Чуваш. кн. изд-во, 2001. – 48 с. : ил. — На чуваш. и рус. языках.
4. Яковлев, И. Я. Выртмара / И. Я. Яковлев – Шупашкар : Чăваш кĕнеке изд-ви, 1960. — 24 с. : ил. — Пер. загл.: В ночном.
5. Яковлев, И. Я. Детские рассказы / И. Я. Яковлев. – Чебоксары : Чувашкнигоиздат, 1968. — 80 с. : ил.
6. Яковлев, И. Я. Сармантей / И. Я. Яковлев – Шупашкар : Чăваш кĕнеке изд-ви, 1955. — 16 с. : ил.
7. Электронный источник — Источник Чувашская республиканская детско-юношеская библиотека.

Презентация урока на чувашском языке «Моя семья» (2 класс)

Тема: Пирен семье»

Тĕллевĕсем: 1) ачасен пуплев, калаçу хăнăхăвĕсене малалла аталантарасси;

2) чăваш чĕлхине хисеплеме, юратма вĕрентесси;

3) çывăх тăвансене хисеплеме, ăнланма, юратма хăнăхтарасси.

Кирлĕ хатĕрсем: ноутбук, карточкăсем, юрăсем «Тăванлăх юрри», «Кукамипе

кукаçи»,« Урокра», ваттисен сăмахĕсем,видеофильм «Родительский дом»

Урок юхӑмĕ.

I.Ачасене урока хатĕрлесси.

1. Ачасене сывлӑх сунни.

−Сывлӑх сунатӑп сире, ачасем! Ырӑ та телейлĕ вӑхӑт тĕлне пултӑр пирĕн паянхи урок. Паян пирĕн патра хӑнасем пур. Вĕсене те сывлӑх сунӑр, тархасшӑн.

−Ларӑр. Паян класра кам дежурнӑй?

−Класра кам çук?

−Паян миçемĕш число?

−Мĕн кун?

−Халĕ çулталкӑн хӑш вӑхӑчĕ?

−Паян мĕнле çанталӑк?

−Маттур, ачасем! Ларӑр.

2. Аудированипе фонетика хӑнӑхӑвĕсене аталантарни.

−Ман хыççӑн калӑр:

Мĕн тумалла?

Пĕр-пĕрне юратмалла,

Мĕн тумалла?

Ырлăх-сывлăх сунмалла!

Мĕн тумалла?

Шкулта лайăх вĕренмелле,

Мĕн тумалла?

Ялан «пиллĕк» илмелле!

3. Килти ĕçе тĕрĕслени.

Вы приготовили рассказ о своей семье

II. Урок темипе тĕллевĕпе паллаштарни.

— Ачасем, çак сăвă кам çинчен?

-Тĕрĕс, ку сăвă атте-анне çинчен. Вĕсем пирĕншĕн чи çывăх тăвансем. Паянхи урокра эпир пĕр-пĕрне кукамайсем, кукаçисем, асаттесем, асанннсем, аннесем, аттесем çинчен каласа парăпăр, вĕсемпе паллаштарăпăр. Вĕсем çинчен ыйтса пĕлĕпĕр, вĕсене мĕнле пулăшни, юратни çинчен каласа парăпăр.

1.Упр.2, стр.131

Теслехе вуласа тух та вырасла кусар.

Теслехпе уса курса хаван юлташун семйи синчен каласа пар

2.

III. Ваттисен сăмахĕсемпе ĕçлени.

-Малтан ман хыççăн вулатпăр.

-Халь вĕсене куçарăпăр, мĕне пĕлтерни çинчен калаçăпăр.

-Тĕрĕс, атте-аннене хирĕç тавлашмалла мар. Вĕсем пиртен лайăх çын тăвасшăн.

Тетрадьсене уçăр-ха., число çыратпăр та çак ваттисен сăмахĕсене тетрадь çине çырса хурăпăр

IY. −Ачасем, эпир сирĕнпе пĕр-пĕрне юратмалла, хисеплемелле терĕмĕр. Апла пулсан пĕр-пĕрне мĕн сунмалла? (Что нужно желать друг-другу если любишь и уважаешь? В классе спрятаны слова. Вы их знаете. Найдите, прочтите и объясните смысл. Значение слов сопоставьте со словами из нашего волшебного цветка на доске: мир, удача, здоровье, счастье, любовь, добро.)

Y. Вăйă « Кам тимлĕрех?»

-Паян эпир камсем çинчен калаçрăмăр? Çывăх тăвансем çинчен. Ыйтусем вĕсем çинчен пулаççĕ.Тимлĕ пулăр.

-Çемьере санран аслă хĕрача. Кам вăл? (аппа)

-Çемьере санран кĕçĕн хĕрача. Кам — ши вăл? ( йăмăк)

-Саншăн аннÿн амăшĕ кам пулать? (кукамай)

-Аннÿн ашшĕ кам пулать? (кукаçи)

— Аçун амăшĕ кам-ши? (асанне)

-Аçун ашшĕ кам пулать? (асатте)

-Санран аслă арçын ача. Кам вăл? (пичче)

-Санран кĕçĕн арçын ача. Кам — ши вăл? (шăллăм)

-Тата кама каламасăр хăварнă ши эпир? (анне, атте)

( Доска çине çав сăмахсене пĕрин хыççăн теприне вырнаçтармалла)
-Маттур, пурте тăрăшрăр.

.

YI. Урока пĕтĕмлетни.

Киле ĕç.

-Ваттисен сăмахĕсене вĕренмелле. Атте-анне çинчен вырăсла 4 ваттисен сăмахĕ тупмалла.

-Сире паян урокра мĕн килĕшрĕ? Мĕн асра юлчĕ?

-Паян урокра лайăх ĕçленĕшĕн …………»5» лартатăп.

(Родительский дом видео)

-Урок вĕçленчĕ. Сывă пулăр.

Видеофильм «Родительский дом»

Сценарий внеклассного мероприятия «Аннесене саламлатпăр» на чувашском языке (1 класс)

СЦЕНАРИЙ ВНЕКЛАССНОГО МЕРОПРИЯТИЯ

«АННЕСЕНЕ САЛАМЛАТПᾸР»

для 1 класса

Планируемые результаты:

Предметные:  повторить знакомые лексические единицы по теме «Семья», тренировать навыки и умения в аудировании, говорении и чтении.

Коммуникативные:  четко и ясно выражать свои мысли, слушать других, организовывать учебное взаимодействие в группе.

Регулятивные: уметь самостоятельно ставить цели, планировать пути их достижения, выбирать наиболее эффективные способы решения учебных и познавательных задач.

Познавательные: готовность к принятию и решению учебных и познавательных задач; участвовать в учебном сотрудничестве.

Личностные: воспитать понимание и уважение к ценностям семьи.

Оборудование: компьютер, карточки с прилагательными и пословицами, мультимедийная презентация лексического характера.

Ход мероприятия

I. Организационный момент

– Сывлăх сунатăп, ачасем!

Ман хыççăн калатпăр:

Шăп, шăп, шăп, шăп

Пирĕн класра халĕ шăп.

Шăп! Шăпланчĕç ачасем,

Ларчĕç урока вĕсем.

II. Постановка целей урока

– Ребята, на слайде вы видите много слов. Выберите из них то слово, которое для всех вас является самым дорогим, красивым, любимым.

Слова на слайде:

ХĔВЕЛ КАЙᾸК КУКᾸЛЬ

ÇᾸЛТᾸР ЙЫВᾸÇ АННЕ

КУРᾸК ÇᾸКᾸР ВᾸРМАН

ЧЕЧЕК ПЫЛ ПАХЧА

(Дети рассматривают слова, называют слово: Анне.)

– Тĕрĕс. Для каждого ребенка слово «мама» (анне) самое дорогое, самое прекрасное, самое любимое. Наш праздник «Аннесене саламлатпăр» мы посвящаем нашим мамам. Расскажем им стихи, споем песню. И, конечно, мы еще покажем им, как мы умеем дружно играть и трудиться. А работать мы будем по станциям.

III. Работа по теме

– Наша первая станция называется «Вулавçăсем» (Чтецы). (На экране появляется надпись «Вулавçăсем»). На этой станции мы будем читать стихотворения о мамах. А сейчас дружно встанем и поедем на нашу первую станцию. (Дети выходят к доске, все вместе читают стихотворение «Эпир маттур ачасем».)

Эпир маттур, эпир маттур,

Эпир маттур ачасем.

Эпир лайăх, эпир лайăх,

Эпир лайăх ачасем.

Эпир шкулта вĕренетпĕр,

Юрлатпăр та ташлатпăр.

Вулатпăр та ӳкеретпĕр,

Сăвăсем те калатпăр.

(Далее ученики по очереди читают стихотворения.)

Ученик 1:

Манăн анне чи хитри,

Питĕ ырă ун чĕри.

Ученик 2:

Анне, сана юрататăп,

Санпа эпě мухтанатăп.

Ученик 3:

Аннене сутмаççĕ,

Аннене туянмаççĕ.

Ученик 4:

Манăн анне хĕвел пек,

Манăн анне уйăх пек.

Манăн анне çăлтăр пек,

Эпĕ вара анне пек.

Ученик 5:

Анне вăл тупра,

Ᾰна эс упра.

Ученик 6:

Анне чĕри

Ялан вĕри.

Вăл юратать,

Вăл ăшăтать.

Ученик 7:

Анне ěçчен

Ĕçлет каçчен.

Ун аллисем

Чи вăйлисем.

Ученик 8:

Анне мана ачашлать,

Ырă сăмахсем калать.

Анне ырра вěрентет.

– Пул эс лайăх, ăслă, – тет.

Ученик 9:

Пул ялан, анне, çумра,

Эс хěвел, чечек, тупра.

Ученик 10:

Тавтапуç сана, анне,

Маншăн эс тупра, парне.

Ученик 11:

Анне манăн – роза,

Вăл лантăш, мимоза.

Вăл питě илемлě,
Ĕçчен те тирпейлě.

Ученик 12:

Манăн анне илемлě,

Ырă, ěçчен, тирпейлě.

Ученик 13:

Анне мана пулăшать,

Сивĕ чухне ăшăтать.

Анне пĕрре тĕнчере,

Унпа ырă чĕрере.

Ученик 14:

Аннене эп юрататăп,

Çавăнпа та пулăшатăп.

Ученик 15:

Анне, анне, анне!

Чи ырă çын вăл тĕнчере.

Анне, анне, анне!

Вăл юратать хăй ачине.

Ученик 16:

Анне, анне, анне!

Чи ырă çын вăл тĕнчере.

Анне, анне, анне!

Вăл юратать хăй ачине.

– Маттурсем. Алă çупатпăр. Вы очень хорошо выучили стихотворения. А сейчас отправляемся на вторую станцию. Она называется «Куçаруçăсем» (Переводчики.) Ребята, на экране вы видите звездочки со словами и номерами. Нам нужно перевести эти слова для составления предложений. Я раздам вам карточки с цифрами. Вы находите слово с номером, которое соответствует вашему номеру, переводите его на чувашский язык, и завершаете предложение, вставляя в него переведенное слово.

Образец начала предложения на слайде:

Манăн анне … .

Образцы прилагательных на слайде для завершения предложения:

1) хорошая

2) умная

3) трудолюбивая

4) добрая

5) веселая

6) красивая

7) смелая

Дети работают по очереди: завершают предложение, вставляя в него пропущенное прилагательное.

– Маттурсем! Алă çупатпăр! Отправляемся на третью станцию, которая называется «Ваттисен сăмахĕсем» (Пословицы). Мамам посвящено много пословиц: много их и в чувашском языке. Сейчас мы разделимся на две команды и проверим какая из команд быстро и правильно переведет чувашские пословицы на русский язык. Для этого каждая команда получит по четыре карточки с одинаковыми пословицами, а также по четыре карточки с переводом этих пословиц на чувашский язык. Вы подбираете к чувашским пословицам русские, затем кто-то из команд будет зачитывать у доски.)

Образцы пословиц на чувашском языке:

1. Анне кашни ачашăн хěвел.

2. Аннесěр çуртра сивĕ.

3. Тĕнчере аннерен хакли çук.

4. Çĕршыв та пĕрре, анне те пĕрре.

Образцы пословиц на русском языке:

1. Мама для каждого ребенка – солнце.

2. Без мамы в доме холодно.

3. Нет дороже матери на свете.

4. И Родина одна, и мать одна.

– Наша следующая станция называется «Кану» (Отдых). На этой станции мы расскажем и покажем, что умеют делать мамины руки.

(Дети выходят к доске. Выполняют руками движения, проговаривая следующие предложения.

1) Анне аллисем пĕçереççĕ.

2) Анне аллисем çăваççĕ.

3) Анне аллисем ачашлаççĕ.

4) Анне аллисем çыхаççĕ.

5) Анне аллисем тĕрлеççĕ.

6) Анне аллисем çĕлеççĕ.

– Вот и дошли мы до последней, пятой станции, которая называется «Юрăçăсем» (Певцы). Сейчас мы споем мамам чувашскую песню «Капăр парне».

(Один из учеников говорит: Аннесем! Эпир Сире юрататпăр. Эпир сире юрă парнелетпĕр. Затем все вместе поют песню «Капăр парне» и дарят мамам по одной розе.)

Текст песни:

1. Хĕрлĕ тĕслĕ розăсем,

Капăр тумлă пикесем.

Ӳстеретĕп пахчара,

Ачашлатăп ытамра.

Припев:

Хĕрлĕ-хĕрлĕ розăсем,

Ман юратнă чечексем.

Юрататăп эп сире,

Эсир ялан черере.

2. Хĕрлĕ тĕслĕ розăсем,

Капăр тумлă пикесем.

«Тух-ха», – теççĕ пахчана.

Илĕртеççĕ ман чуна.

Припев:

Хĕрлĕ-хĕрлĕ розăсем,

Ман юратнă чечексем.

Юрататăп эп сире,

Эсир ялан черере.

3. Пĕчĕк, çепĕç туссене

Шăваратăп ирхине.

Парнелетĕп аннене

Вĕсенчен чи хитрине.

Припев:

Хĕрлĕ-хĕрлĕ розăсем,

Ман юратнă чечексем.

Юрататăп эп сире,

Эсир ялан черере.

IV. Подведение итогов, рефлексия.

– Наш праздник подошел к концу. Ребята, кому он был посвящен? (Ответы детей.) Ребята, вы очень хорошо поработали и справились со всеми заданиями. Эсир маттурсем! Эсир лайăх ачасем! Эсир ырă ачасем! Давайте похвалим себя и скажем так: Эпир маттурсем! Эпир лайăх ачасем! Эпир ырă ачасем!

А наш праздник завершаем со словами о мамах.

(Дети хором читают стихотворение).

Аннесем – чи лайăх çынсем.

Аннесем – чи ырă çынсем.

Аннесем, юрататпăр сире,

Пулăр сывă, чечек пек хитре.

Сочинение-рассуждение на тему «Родина» на чувашском языке

Тӑван ҫӗр-шыв.

Мӗн-ши вӑл тӑван ҫӗр-шыв?

Аякра-ши, ҫывӑх-ши?

Аякра та, ҫывӑх та ,

Каласа парам, тӑхта

(П. Хусанкай).

Тӑван ҫӗр-шыв… Мӗн-ши вӑл? Тен, хам ҫуралнӑ ҫӗр-шыв? Тен , хам ҫуралнӑ ял, кил-ҫурт. Тӑван ҫӗр-шыв… Вӑл , ман шутпа, атте-анне, тăвансем, кÿршĕсем, ял-йыш. Вăл-тăван кил, эс çуралнă ял. Вăл-пÿрт умĕнчи пысăк йăмра, пахчари йăрансем, садри улмуççисемпе чечексем. Инçе мар ларакан лавкка, пĕве, ферма. Вăл-ял çумĕнчи уйсем, вăрмансем, çырмасем, тапса тӑракан çăл куçсем. Хамăрăн лăпкă халăхăн çепĕç чĕлхи-калаçăвĕ, сăвви-юрри, вăййи-кулли, йăли-йĕрки.

Ырă чунлă кашни çыншăнах тăван кĕтес хаклă. Мĕншĕн тесен вăл пире çуратса тĕнчене кăларнă, лăпкаса ачашланă, çын тунă. Йывăрлăхсемпе чăрмавсене çĕнтерме, çут тĕнчепе этемлĕхе юратма хăнăхтарнă.

Сӑмахран,ҫуралнă кĕтесе урăхла пĕчĕк тăван çĕр-шыв теме пулать. Вара çыннăн икĕ Тăван çĕр-шыв пулать: пĕчĕкки тата пысăкки. Пĕрремĕшĕ- кун курса ÿснĕ ен пулсан, тепри вара — Раççей. Вĕсем пĕр-пĕринпе уйрăлми çыхăннă.

Нумай çамрăк тăван чĕлхепе йăла-йăркене пĕлмест, пĕлесшĕн те мар. Хăшĕ-пĕри чăвашла çырма та, вулама та веренесшӗн мар. Хăйсене çуратнă ашшĕ-амăшне атте, анне текен сахал. Пурте папа, мама теççĕ. Чăваш халăхĕн паха енĕсене — ĕçченлĕхне, сăпайлăхне, тасалăхне çухатса пыракансем те пур.

Тавралăх ялан тирпейлĕ тата хитре пулнине курас килет. Шел те, вăл яланах ун пек мар: ял йĕри-тавра çырмасем пысăкланса пыраççĕ, вăрмансене касса пĕтереççĕ.

Тăван кӗтесе илемлетесси хамăртан, пурте пĕрле тăрашнинчен килет. Пирĕн ял варрипе çулсерен çурхи шыв çĕре çурса хăварать. Вăл ан сарăлтӑр тесе халăх нумай йывăҫ лартнă. Эпир те кашни çуркуннех çак ĕçе хутшăнатпăр. Унсăр пуçне йывăҫ вăррисем тăкăнса хăйсем шăтаççĕ. Пĕр пилĕк-ултă çул каялла унта хурăн сахалччĕ. Халĕ вара çамрăк хунавсем вăрман пек лараççĕ.

Манǎн пĕчĕк Тăван çĕр шывăм, Пӗршенер ятлӑ. Вăл пысăках мар, лайăх вырăнта вырнаçнă. Ял варринче пĕчĕк çеç пӗве пур. Шыв хӗррипе кашни утӑмра тенӗ пекех йӑмра,тирек, ҫӱҫе тӱпенелле кармашаҫҫӗ .Шывӗ пур пулсан, пулли те пур,паллах. Кунӗн-ҫӗрӗн хур-кӑвакал шывра пӗр-пӗринпе тытмалла выляҫҫӗ.

Ман тăван ялăм уйрăмах çуллахи вăхăтра илемлĕ. Йĕри-тавра сип-симĕс, пăхса илен те, кăмăл çĕкленет. Епле илемлĕ пирĕн тавралăх. Каçхине хĕвел илемлĕн хĕрелсе анать.Тавралăх шăпланать. Ирхине вара ĕçчен чăваш халăх ĕçе тытăнать. Тÿпере тăри юрлать, хĕвел хĕртсе пăхать, утă шăрши таврана сарăлать. Ĕçлет ман юратнă ял-йыш. Малаллах талпăнать, нимĕнле йывăрлăха та парăнасшăн мар-ха. Чун савăнать ывăнми ĕçлекен халăх çине пăхса.

Ытарайми ман çĕр-шывăм,

Ăна саватăп эп чунтан-вартан.

Кунта эп ÿснĕ те çĕкленнĕ сыввăн,

Телейĕме те тупнă çакăнта.(Н.Кушм.)

Çак йĕркесене мана валли çырнă пекех туйăнать. Тăван атте-анне килĕнчен тухса кайсан, ăшри пĕтĕм туйăм çапах та килеллех туртать. Хуть ăçта кайсан та, тăван кил аса килетех. Пирӗн паллӑ ӑсчах Г.Н.Волков этнопедагог ҫапла каланӑ: «Тӑван ҫӗрӗн тусанӗ те тӑван, пылчӑкӗ пылак»,- тенӗ вӑл. Ку, чӑнах та, ҫапла пулӗ. Эпӗ хамӑн пурнӑҫа, ӗмӗт-туйӑма унсӑрӑн курмастӑп та.

Яланах пурăн эсĕ ман пĕчĕк Тăван çĕр-шывăм. Хальхи пурнăçпа пит капмар çĕкленсе кайма çук пулсен та пурăн эсĕ. Ан сÿн çеç. Эсĕ пире яланах кирлĕ.

Ĕçе пурнӑçлаканĕ: Яковлева Евгения 8 класс

Вĕрентекенĕ: Маслова Светлана Михайловна

Сочинение про маму

Мама – это самый близкий, родной и дорогой человек для каждого из нас. И совершенно неважно маленькие мы дети или уже взрослые, самостоятельные люди – дороже нее нет никого на белом свете.

Мама – это большое слово, которое несет в себе много света, тепла и любви. Все что мы имеем – это все, что дала нам мама. Она дала каждому человеку самое ценное — жизнь.

Не зря многие писатели и поэты далеких времен и современности говорят о матери, как о святыне. А сколько песен звучит в ее честь. В каждой строчке песни или простого стихотворения маму боготворят.

Благодаря своим матерям мы научились писать и читать, решать всевозможные задачи, которые встречаются на жизненном пути. Мы научились отличать зло от добра и сами сумели по-доброму относиться ко всем окружающим нас людям. Мама научила ценить жизнь и каждое прожитое мгновение. Она научила нас трудиться и быть ответственными людьми. Именно мамочка научила нас ценить людей, заботиться о близких, не обижать малышей и уважать старших.

Каждый из нас благодарен своей родной и любимой матери за все то великое, что она делает, за весь свет и все тепло, которое она нам начала дарить еще тогда, когда мы не родились. Мы должны быть благодарны своим матерям за все тепло, за ее любовь и ласку, которые она нам отдает безвозмездно.

Мама – это лучик света в темный и ненастный день. Она личный Ангел-Хранитель, который в самые сложные моменты нашей жизни помогает нам. Она защищает и советует в те минуты, когда мы оступаемся. Мамочка – это человечек, который всегда выслушает и поддержит. Она радуется успехам и поддерживает в момент поражения. Мама любит за то, что мы просто ее дети.
Моя мама – это моя гордость. Она моя поддержка и опора. Она любит меня просто так, не смотря ни на что. Мамочка прощает мне мои самые скверные проступки и ошибки в жизни.

Жаль, что мы очень часто позволяем себе обижать своих матерей и даже не задумываемся над тем, что делаем ей больно своими словами, некрасивыми поступками и бессмысленными и необдуманными выходками.

Обидно и то, что часто своими успехами мы делимся с посторонними для нас людьми, а свои поражения, обиды и разочарования мы несем к ней, к самой светлой и яркой звезде. Почему мы так часто делаем ошибки и делаем больно нашим матерям? Ведь мы должны ценить каждый миг, проведенный с самым близким, родным и дорогим человеком.

Не нужно никогда забывать своих матерей, ведь они никогда не забывают о своих детях.

Быть матерью – это призвание, которые, к большому сожалению, не все ценят. Разве можно назвать матерью ту женщину, которая родив, отказалась от своего чада или того хуже, выбросила его на помойку? Разве можно назвать женщину настоящей матерью, если вместо того, чтобы приобрести что-то для своего малыша, она старается угодить только себе, напиться и ругать своего ребенка? Разве заслуживает почетного звания МАМА та, которая постоянно издевается над ребенком, бьет и ругает его даже за самые невинные проступки? Разве можно назвать настоящей матерью ту, которая ставит свое счастье и благополучие, выше счастья своего родного ребенка? Разве заслуживает эта женщина быть матерью, если она позволяет окружающим издеваться над родным человечком? Нет. Настоящая мама никогда не предаст, не обманет, не заменит и не обидит своего малыша, она никогда не будет ценить свою свободу больше, нежели ребенка. Настоящая мама, всегда будет защищать своего малыша и никому не даст в обиду. Вот кем является настоящая, любящая и заботливая мама.

Вот именно таких добрых, честных, любящих, заботливых и искренних матерей нужно просто боготворить. За таких матерей нужно молиться ежедневно, ежечасно и ежесекундно.

Моя мама заслуживает только похвалы и внимания к себе, ведь она дала мне абсолютно все, что нужно ребенку. Она подарила мне много любви, нежности и ласки. Она окружила меня заботой и в трудные моменты жизни, всегда готова взять меня под свое нежное материнское крыло и помочь советом. Да что там, она может просто выслушать и поддержать. Только мамочка искренне радуется моим победам и достижениям. Только она может дать действительно ценный совет. Никакие друзья и подруги не смогут заменить такого счастья – просто быть рядом с самым любимым и родным для меня человеком.

Любите своих матерей!

Сочинение про маму (вариант 2)

Сочинение про маму (вариант 3)

​Сочинение про маму (вариант 4)​​​

Рассказ о маме на английском.

Добрый день. В данной статье вы найдете несколько несложных рассказов о маме на английском языке. Эти тексты можно использовать для написания собственного сочинения «About my Mum». Предлагаемые описания не сложны, а потому могут использоваться даже в начальной школе. Полезны они также будут для учеников 5 и 6 классов (особенно 4 текст).

Сочинение про маму на английском языке с переводом #1.

My mum is 41 years old. She is very nice. My mum is small and slim. She has got blue eyes and short hair. Her favorite clothes are skirts, blouses, and dresses. Her favorite colors are green and yellow. Her favorite food is salad and all kinds of vegetables.

Her favorite animal is fish. She loves walking in the forest, but she hates skiing. Her hobbies are shopping and cooking. She can cook very well, and she always cleans the house. My mum always says to me that I should be a good student.

I love my mum because she is very nice.    

ПЕРЕВОД

Моей маме 41 год. Она очень хорошая. Моя мама невысокая и стройная. У нее голубые глаза и короткие волосы. Ее любимая одежда — юбки, блузки и платья. Ее любимые цвета — зеленый и желтый. Ее любимая еда — салат и всевозможные овощи.

Ее любимое животное — рыбы. Она любит гулять в лесу, но ненавидит кататься на лыжах. Ее хобби — шоппинг и кулинария. Она умеет хорошо готовить, и она всегда убирает в доме. Моя мама всегда говорит мне, что я должен быть хорошим учеником.

Я люблю свою маму, потому что она очень милая.

Описание мамы на английском #2.

My mum is fantastic. She is 34 years old. My mother has got brown eyes. Her favorite color is red. She loves my brother and me. Her hobbies are swimming and cooking. She likes going for walks and she likes skiing with me. My mum is very good at cooking. My mother collects spices.

She works in a pastry shop. There she sells wonderful cakes, pies muffins, and many other delicious things. She drives a car. My mother is sometimes angry with me when I don´t want to learn.

I love my mum because she is the world´s best mum.      

ПЕРЕВОД

Моя мама потрясающая. Ей 34 года. У моей мамы карие глаза. Ее любимый цвет — красный. Она любит моего брата и меня. Ее хобби — плавание и приготовление пищи. Ей нравится ходить на прогулки, и кататься со мной на лыжах. Моя мама очень хорошо готовит. Моя мама коллекционирует специи.

Она работает в кондитерской. Там она продает прекрасные пирожные, пироги и многие другие вкусности. Она умеет водить машину. Моя мама иногда злится на меня, когда я не хочу учиться.

Я люблю свою маму, потому что она лучшая мама в мире.

Сочинение на английском MOЯ МАМА #3.    

My mum is 38 years old. She is nice and clever. My mum has got blue-green eyes. Mum has not got long hair. Her favorite clothes are jeans and T-shirts. Her favorite animal is a calf. We´ve got a farm and she often works in our stable. She feeds our animals. She loves our animals. She hates insects and me not doing my homework. Mum´s hobby is playing with our animals.

My mum has got three kids. She is a generous person. She is a good mum.

I love her very much.        

ПЕРЕВОД

Моей маме 38 лет. Она добрая и умная. У моей мамы сине-зеленые глаза. У мамы не длинные волосы. Ее любимая одежда — джинсы и майки. Ее любимое животное – теленок. У нас есть ферма, и она часто работает в нашей конюшне. Она кормит животных. Она любит наших животных. Она ненавидит насекомых и когда я не делаю домашнее задание. Хобби моей мамы — играть с нашими животными.

У моей мамы трое детей. Она очень щедрая. Она хорошая мама.

Я ее очень сильно люблю.

Текст про маму на английском #4.

My name’s Alexandr, but everybody calls me Sasha. I’m twelve years old and I go to School № 20.

I live with my mum. Unfortunately, my parents are divorced. I don’t often meet my father because he moved to another city last year.

My mum’s name’s Olga. She’s 39 years old and she’s a teacher. She teaches History. She likes her job a lot. Students love my mum because she is very patient, sympathetic and cheerful.

She isn’t very tall (about 160 cm) and she is slim. She has brown hair and blue eyes. She wears glasses. I think she is beautiful and looks much younger than she is. She likes wearing fashionable clothes. So she is very pretty.

My mum always understands me. I can tell her everything. We spend a lot of time together.

She helps me with my homework or if I have any difficulties. In the evenings we often play board games and cards or just talk.

At the weekends she comes to my matches (I play football) or to my concerts (I play the guitar). She is very proud of me. After matches she invites me and my friends to eat an ice cream, to see a film or we go bowling. She likes my friends a lot.

In her free time, she meets her friends – her best friend is my English teacher. They go to the sports center. They swim and play table tennis. My mum goes to a dance class, too. She learns salsa and does it very well. She loves reading, she has hundreds of books.

ПЕРЕВОД

Меня зовут Александр, но все зовут меня Саша. Мне двенадцать лет, и я хожу в школу № 20.

Я живу с мамой. К сожалению, мои родители развелись. Я не часто вижу отца, потому что он переехал в другой город в прошлом году.

Моя мама зовут Ольга. Ей 39 лет и она учительница. Она преподает историю. Ей очень нравится ее работа. Ученики любят мою маму, потому что она очень терпеливая, отзывчивая и жизнерадостная.

Она не очень высокая (около 160 см) и стройная. У нее темные волосы и голубые глаза. Она носит очки. Я думаю, что она красивая и выглядит намного моложе своего возраста. Ей нравится носить модную одежду. Так что она очень красивая.

Моя мама всегда меня понимает. Я могу рассказать ей все. Мы проводим много времени вместе.

Она помогает мне с домашним заданием или у меня возникают какие-либо трудности. По вечерам мы часто играем в настольные игры и карты или просто разговариваем.

В выходные она приходит на мои матчи (я играю в футбол) или на мои концерты (я играю на гитаре). Она очень гордится мной. После матчей она приглашает меня и моих друзей съесть по мороженому, посмотреть фильм или поиграть в боулинг. Ей очень нравятся мои друзья.

В свободное время она встречается со своими друзьями — ее лучшая подруга — моя учительница английского языка. Они вместе ходят в спортивный центр. Они плавают и играют в настольный теннис. Моя мама также ходит на танцы. Она учится танцевать сальсу и у нее хорошо получается. Она любит читать, у нее сотни книг.

Надеюсь, вам понравились эти сочинения про маму на английском языке.

Понравилось? Сохраните на будущее и поделитесь с друзьями!

Связи чувашского языка и культуры

ЧУВАШ ССЫЛКИ ИЗ ВИКИПЕДИИ Чувашский язык [CHOO-vahsh] (Чăваш чěлхи, также известный как чувашский, Chovash, Chavash или uaş) — тюркский язык, на котором говорят к западу от Урала в Средняя Россия. Это самый расходящийся из всех тюркских языков. Чуваш — родной язык чувашского народа и официальный язык Чувашии. На нем говорят около двух миллионов человек.В В чувашском алфавите используется кириллица, состоящая из всех букв, используемых в Русский плюс четыре лишних буквы. УЗНАТЬ БОЛЬШЕ ОБ ЭТОМ ЯЗЫКЕ, ПРОЧИТАТЬ ВСЮ СТАТЬЮ исчезающих языков в Европе: индексы (Magellan) www.helsinki.fi/~tasalmin/europe_index.html Последнее обновление 29 Февраль 1996 г. Указатели могут быть использованы для частных учебных целей и для этого сохранены. в электронном виде.Никакая часть указателей не может быть распечатана, воспроизведена или передана в в любой форме без предварительного согласия автора. Проекты портала Chuvashia.com www.chuvashia.com/portal/proj.htm Ссылки на персональные сайты пользователей портала и различных чувашских учреждений. Но не все из них активны. На русском языке чувашских шрифтов В настоящее время на нашем веб-сайте доступно 578 языков.Продукты включают словари, Программный перевод Молитва Господня на 379 языках и диалектах Монастырь Патер Ностер в Иерусалиме «Отче наш» на 31 языке. Помогите нам найти и опубликовать Господню молитву. Молитва и Богородица на как можно большем количестве языков и диалектов! (Мы перечисляем очень ограниченный образец языков и диалектов. Сайт Чувашского драматического театра www.chuvsu.ru/culture/chuvteat/ Сайт Чувашского драматического театра переименован по мотивам чувашского поэта Константина Иванова.На русском. Актеры, репертуар, история театра. Ссылки. Андриан Николаев space.hobby.ru/astronauts/nikolaev.html Первый чуваш космонавт (№ 3 в СССР и № 4 в мире). На русском. биография и фотография космонавта. Языки Киргизия. Часть _Ethnologue: Languages ​​of the World_, 13-е издание; Барбара Ф. Граймс, редактор; Летний институт лингвистики, 1996. Семья языков: алтайская. Часть _Ethnologue Language Family Index_; Джозеф Э. Граймс и Барбара Ф. Граймс, редакторы; Летний институт лингвистики, 1996. Языки Эстонии. Часть _Ethnologue: Языки мира_, 13-е издание; Барбара Ф. Граймс, редактор; Летний институт Языкознание, 1996. Самый полный путеводитель по тюркскому миру, содержащий ссылки на веб-сайты, книги, музыка и списки рассылки для Азербайджана, Чувашии, Казахстана и многих других другие тюркские регионы. Этнолог: Казахстан (WebCrawler, Magellan) www.sil.org/ethnologue/countries/Kaza.html Языки Казахстана. Часть _Ethnologue: Языки мира_, 13-е издание; Барбара Ф. Граймс, редактор; Летний институт Языкознание, 1996. Чебоксары Чувашская Республика Площадь: 18000 кв км. Население республики: 1,359,000 (на 01.01.94) Столица республики: Языки Узбекистана.Часть _Ethnologue: Языки мира_, 13-е издание; Барбара Ф. Граймс, редактор; Летний институт Языкознание, 1996. БАШКИР (Россия, Азия). Страна Россия, Азия Код языка BXK Континент Азия Названия других языков BASQUORT Названия диалектов KUVAKAN (ГОРНЫЙ БАШКИР), ЮРМА-ТЫ (СТЕПЬ … Языки России, Европы. Часть _Ethnologue: Языки мира_, 13-е издание; Барбара Ф.Граймс, редактор; Летний институт Языкознание, 1996. Герб Республики Название AO XSN Business [The Список российских веб-серверов] Курс USD Я люблю Чебоксары Garant News S [Концепции Восток-Запад, Inc.] Албанский Армянский Аварский Азербайджанский Болгарский Белорусский Чеченский Чувашский Хорватский Чешский Эстонский F (Национальный комитет Российской Федерации по высшему образованию). основан в 1967 году на базе филиала Московского энергетического института и историко-филологический факультет Чувашского педагогического института.

.

Изучение чувашского языка

Числа на чувашском языке

Вы когда-нибудь хотели узнать числа на чувашском языке от 1 до 10? Что ж, теперь вы можете!

Vor 6 лет

Звук 20 ТУРЕЦКИХ ЯЗЫКОВ

Вот небольшое сравнение некоторых тюркских языков Следите за страницей цМема Instagram о языках: & nbsp; …

Vor 4 Monate

Звуки тюркских языков

Добро пожаловать на мой канал! Это Энди из «Я люблю языки».Давайте вместе изучать разные языки / диалекты. На сегодняшний день видео & nbsp; …

Vor Monat

История тюркских языков

История тюркских языков, прототюркских, огурических, огузских, карлукских, кипчакских, сибирских тюркских, халаджских, древних Тюркский, древнеуйгурский, & nbsp; …

Vor 5 Monate

Что такое чувашский язык?

Чувашский (Чӑвашла, Căvašla; IPA: [tɕəʋaʂˈla]) — тюркский язык, на котором говорят в центральной части России, в основном на чувашском & nbsp ;…

Фор 5 лет

Чувашский язык

Чувашский язык — тюркский язык, на котором говорят в центральной России, в основном в Чувашской Республике и прилегающих районах. Это единственный & nbsp; …

За 4 года

Я говорю на 7 ТУРЕЦКИХ ДИАЛЕКТАХ!

Думаю, мы все согласны с тем, что турецкий — прекрасный язык.Но это отличается от региона к региону. Вы когда-нибудь задумывались, как люди & nbsp; …

Vor Monat

9000éype000 Render

Secw skwekwst te stswécemc xgatt̓em re st̓é7kwen. Всем привет, меня зовут Трейси Нед, и я & nbsp; …

Vor 6 Monate

.