помогите написать сочинение на татарском про Татарстан
Ответы:
??ркемг? д? ?з туган ягы бик кадерле. Кеше кая гына барса да, барыбер к??еле бел?н ?зене? газиз туган авылына, туган ш???рен? ашкынып кайта. Безне? чиксез ки? илебезд? матур ш???рл?р ??м авыллар бик к?п. Тик б?ек татар теленд? а?лашып, с?йл?шеп, татар халкыны? гореф-гад?тл?рен? буйсынып яш?г?н кешел?р, ?лб?тта, Татарстан республикасында гомер кичер?. Татарстан республикасы экономик яктан ??м кеше саны буенча Русияне? и? зур республикалыраны? берсе. Шулай ук х?зерге Татарстан й?зд?н артык милл?тк? туган йорт, туган як. Ул к?п милл?тле республика. Татарстан ?зене? бай тарихы ??м уникаль табигать ресурслары бел?н халкында горурлык хисе уята, шу?а к?р? д? бу табигать почмагы туристларны? игътибарын яулап алган. Зур у?ыш бир? торган ки? басулар, к?п миллионлы ш???рл?р з??г?р сулы Кама, Идел елгалары ??м яшел урманнар бел?н алмаша. Республика ?ир асты байлыклары бел?н д? горурлана ала. Татарстан республикасында татар м?селман ??м рус православие м?д?ниятене? ?зара б?йл?неп яш?вене? ?рн?ге к?рс?телг?н.Тарихыны? авыр вакыйгаларына карамастан, татар ??м рус халкы татулыкта ??м берд?млект? яши. Татарстанда буыннан-буынга к?чеп килг?н гореф-гад?тл?р, б?йр?мн?р бик к?п. Шуларны? берсе – Сабантуй б?йр?ме. Бу милли б?йр?м язгы ч?чу т?мамлануга багышлана. Элек-элект?н Сабантуйны? к?рке – ат чабышлары, ?леге Татарстанда да бу спорт т?рен? бик ???миятле урын бирел?. Сабантуй б?йр?ме Татарстанда гына т?гел, ? татарлар яш?г?н барлык регионнарда да, х?тта чит илл?рд? д? ?тк?рел?. Татар халкыны? милли б?йр?мн?ре бел?н берг? республикада яш??че башка милл?тл?рне? д? б?йр?мн?рен? д? зур игътибар салынган. Татар к?йл?ре бигр?к т? мо?лы булып тоела. Башка телл?рг? т?р?ем? ителми торган мо? с?зе татар халкыны? к??елен сыйфатлый. Татар шигырьяте ??м ?ыр и?аты бел?н бер р?тт? татар м?д?ниятенд? традицион ??н?рл?р д? зур урын алып тора, алар татар халкыны? рухи д?ньясын чагылдыралар. М?с?л?н, татар халкыны? ювелир с?нгате б?тен д?ньяга билгеле. Шулай итеп, татар с?нгате безне? – татарларны? – борынгы буыннарыбызны? яш?? р?вешен, м?д?ниятен чагылдыра. Без, егерме беренче гасыр кешел?ре, ?з халкыбызны?, ?з туган ягыбызны? гореф-гад?тл?рен ихтирам итеп яш?рг? тиешбез. Перевод сочинения на руссский язык: Каждому человеку дорог свой родной край, своя родная земля. Где бы ни находился человек, он душой будет стремиться к тому месту, где он родился и вырос. Наша необъятная родина богата величественными городами и самобытными деревушками. Но те, кто считает своим родным языком татарский язык, кто преклоняется перед традициями татарского народа, несомненно, проживают на территории республики Татарстан. Республика Татарстан относится к одному из экономически стабильных и густонаселенных регионов нашей страны. Кроме того, Татарстан – это родной дом для более ста национальностей и народностей, большая многонациональная республика. Благодаря богатой истории и уникальным природным условиям республика является предметом гордости для своих жителей и приковывает внимание огромного количества туристов. Необъятные урожайные луга и пашни, города-многомиллионники сменяются полноводными водами крупнейших рек Камы, Волги и других и зелеными могучими лесами. Богатства недр земли Татарстана даруют её экономике процветание. Республика представляет собой образец культурного взаимодействия татаров-мусульман и православных русских. Несмотря на суровые события истории республики, в современном Татарстане русские и татары живут в мире и согласии. Республика славится многовековыми традициями и обычаями. Одним из главных среди них является национальный праздник Сабантуй, который отмечается не только в самой республике, но и за её пределами и даже за рубежом, где живут татары. Главным событием этого праздника, посвященного к окончанию весеннего сева, выступают скачки. В современном Татарстане также уделяется огромное внимание конному виду спорта. Наряду с национальными татарскими праздниками активно отмечаются и другие национальные празднества марийцев, удмуртов, русских и так далее. Очень мелодична татарская музыка. Душу народа характеризует слово «мон», которое не имеет эквивалентов в значении других языков. Это не просто мелодия, это душа народа, нежная и ранимая, тонкая и изящная… Кроме поэзии и песенного творчества, колорит татарской культуры передается через традиционные художественные ремесла, которые отражают душевный мир народа татар. Например, всемирно известно татарское ювелирное искусство. Татарское искусство отражает быт и жизнь наших предков
, которые, безусловно, требуют уважительного отношения с нашей стороны – современного поколения, проживающего в двадцать первом столетии.
Как красивы наши реки Ик, Зай, Мёша, Черемшан, Казанка, Свияга! Почти у каждой деревни под горой в тени ив журчат родники с прозрачной и вкусной водой! Климат нашего края мягкий. Зима не слишком холодная.
Летом нет невыносимой жары. В Татарстане есть большие заводы, электростанции, новые города.
Какие только товары не выпускаются. Назвать только известные всей стране часы, машины. Обувь разных фасонов, шитые ичиги, меховая одежда, различные книги. В Татарстане живут люди разных национальностей: татары, русские, чуваши, мари, удмурты и многие другие. Они дружно трудятся, чтобы и дальше процветала наша республика.
У нашего народа много праздников. Но самый главный из них – Сабантуй. Если перевести дословно, сабан – плуг, туй – праздник.
Праздник плуга… Сабантуй не только татарский праздник.
В нем принимают участие русские, чуваши, марийцы, удмурты. Соревнуются лучшие пахари, борцы, мотоциклисты, разбивают горшки, лезут на столб за петухом, выступают артисты. Замечательны старинные игры.
Вы пробовали когда-нибудь бежать наперегонки, взяв в зубы ложку с яйцом? Шибко не разбежишься!
Самое интересное – скачки. После скачек коней обвешивают платками, полотенцами.
Всаднику вручают ценный приз. Сидят на траве борцы.
Правила борьбы строгие: побежденный выбывает. К вечеру в кругу остаются только самые сильные, ловкие, выносливые. Победитель – сильный, могучий батыр. Его главный приз – баран. Можно тысячу раз прочитать про Сабантуй, но лучше его хоть раз увидеть!
Стоит моя деревня на горке некрутой. Родник с водой студеной от нас подать рукой.
Мне всё вокруг отрадно, мне вкус воды знаком. Люблю душой и телом я всё в краю моём. (Г. Тукай ) Мое село в котором я живу не очень большое, но красивое. Рядом с нашим селом есть пруд, куда мы ездим с папой ловить рыбу.
Природа нашего леса сказочно разнообразна и богата. Войдешь летом в лес и залюбуешься его великолепием. Вот стоят вековые великаны-дубы, недалеко – белые кудрявые березы, заросли орешника и черемухи, краснеет земляника. А какой здесь чудесный воздух!
Подует ветерок и обдаст тебя запахом хвои или березового веника, и если присядешь на полянке, то вдохнешь аромат луговых цветов. Среди цветов порхают бабочки и жужжат пчелы, собирают мед с цветов. Тишину и лесной покой будит трелями соловей, кукушка угадывает, сколько вам лет, а белобокая сорока следит за непрошеными гостями.
Где-то за кустиком притаилась хитрая лисичка, дрожит от страха заяц, ежик направляется к своей норке. А сколько в лесу грибов! Убери листву, и ты найдешь белого груздя, по пенькам рассыпались опята, а под березой сидит белый гриб. Лес полон жизни.
Из леса непременно отправишься к роднику, где студеная чистая вода напоит тебя и умоет. Если кто-то меня спросит: Что для тебя родной край? Я отвечу: это луга и поля, реки и озера, леса и рощи. Мои друзья, родители, дом, школа, село, район, республика, страна – это все мой родной край.
Много мест красивых на свете, но дороже родимых нет! Я люблю свой край!
Туган ягым – Татарстан.
Мин яратам сине, Татарстан!
Ал та?нары? ?чен яратам.
К?к к?кр?п, яшен яшьн?п яуган
Я?гырлары? ?чен яратам…
Мин Татарстан республикасында яшим. Нинди республика со? ул Татарстан? Татарстан – б?йсез д??л?т. Бик бай, бик матур, бик г?з?л республика. Р?сми исемен 1992нче елда ала. Халык саны – якынча 4 миллион кеше. Республикада 107 милл?т в?киле яши. Башкаласы – Казан. Президенты – Минтимер Ш?рип улы Ш?ймиев. Татарстанда ике тел – татар ??м рус телл?ре – д??л?т телл?ре булып санала. Татарстанны? флагы, гербы ??м гимны бар.
Аны? табигате бел?н сокланып туеп булмый. Елны? д?рт фасылы ?зенч? матур.
Салкын кыш к?нн?ре мамыктай яуган ак карлары бел?н, кардан юрган ябынган табигате бел?н к??елне с?ендер?. Табигать тыныч йоклый. Тир? як шундый тыныч. Кышын биек таудан чана шуулары ни тора!
Яз ?иттеме, карлар эреп, табигать уяна башлый. Урамнар тулып, шаулап г?рл?векл?р ага. Кар астыннан беренче ч?ч?к – умырзая баш т?рт?. Кышын тыныч йоклаган табигать уяна. ?ылы яктан т?ркемн?ре бел?н кошлар кайта башлый. Д?нья ямьл?н?, ч?ч?к ата. Кояш матур итеп елмая.
? ??йге матурлыкны ?йтеп т? бетерерлек т?гел! К?н ?ылы, кояшлы. Я?гырын да к?теп аласы? ??йне?. Каникул вакытында мин авылга кайтам. Табигать бел?н ашыкмыйча гына сокланам. Ерактан, урман ягыннан, кошлар ?ыры ишетел?. Кемдер чалгы, с?н?к тотып печ?нг? бара. Басу ягыннан балаларны? чыр-чу тавышлары ишетел?. Елга буена барса? тиз ген? кайтам дип уйлама. Андагы р?х?тлек! Й?гереп килеп суга чумулары ни тора! Л?кин кин?т кен? каяндыр бер кечкен? болыт килеп чыга да, к?к к?кр?п яшенле я?гыр ява башлый. Бу ?зе бер р?х?тлек! Эссед?н ?л?ер?г?н балалар, аяк киемн?рен салып, урам буйлап чабышалар.
К?з ?зенч? матур. Д?нья алтынсу т?ск? кер?. Балалар т?рле т?ст?ге яфраклардан б?йл?мн?р ясыйлар. Укучылар шау-г?р килеп м?кт?пк? баралар, ?би-бабайлар т?енчек-т?енчек бакча ?имешл?ре ташыйлар. Ата-
аналар, коелган яфракларны ерып, ашыга-ашыга эшк? й?гер?л?р. Кояш баеган чакта бигр?к матур. Д?нья ?китт?ге кебек була.
Татарстан табигате бел?н ген? т?гел, ?зене? кешел?ре бел?н д? матур. Б?генге к?нд? ул зур с?яси, икътисади, ф?нни, м?д?ни ?з?к т?. Республикабызда д?ньяк?л?м танылган театрлар, музейлар, югары уку йортлары эшли. Т?рле илл?р бел?н тыгыз б?йл?нешт? тора.
Мин ?земне? бу республикада торуым ??м яш?вем бел?н горурланам.
Алдагы к?нн?ренд? д? гел шатлыклар гына телим.
6 гыйнвар, 2022
Cevdet Kudret әсәрләре Шигырь, Роман, Повесть, «Сочинение һәм тәнкыйть» һәм «Экспертиза һәм Тикшеренү» жанрларында булган, цикл ул эшләгән жанрларга карап биш ел эчендә тәмамланган.
Сайлау көллияте түбәндәге исемнәрдән торды:
Армаган Экичи
Бесим Деллалоглу
Хатис Айнур
Севенгул Сонмез
Тункай Биркан
такта, Атие Гөлфер Гундогдуof «Язу алда» сезнең китабыгыз ‘Кабатлау һәм тикшерү ‘ төрдә, Эрай Кайлиof «Климат эстетикасы» сезнең китабыгыз ‘Эксперимент һәм тәнкыйть’ жанрында премия алды. Ике премия дә бертавыштан бирелде.
«Климат үзгәреше һәм экологик җимерелү проблемасына караган очеркларында, бүгенге көндә планетаның иң янып торган проблемасы, архитектура, шәһәр төзелеше, кино, фотография, эстетик квестлар кебек сәнгатьнең төрле өлкәләрендә чагылышы аша. бүгенге сәнгатьтә капитализм, колониализм һәм расизм, кырның теоретик фоны белән фикер алышып, ул үзенекен булдыра. Перспектив һәм язма тел булдырып анализлый алганы өчен. Эрай Кайлиof ‘Климат эстетикасы китап, ‘Эксперимент һәм тәнкыйть’ 2021 Cevdet Kudret әдәбият премиясенә лаек дип табылды.
“Османлы әдәбиятында заманча ‘укучы’ сезнең фигура тугач Ахмет Митат Эфенди Ул романнарының герменевтик фикерләү һәм кабул итү теориясеннән уйнаган мөһим ролен тикшергәндә, ул бирелгән теорияне җирле очракта гына кулланмый, теория өлкәсенә дә өлеш кертә һәм идарә итә торган хикәя төзеп диссертациясен тикшерә. укучының кызыксынуын саклап калу. Атие Гөлфер Гундогдуof «Язу алда» китап ‘Кабатлау һәм тикшерү’ Ул 2021 Cevdet Kudret әдәбият премиясенә лаек дип табылды. «
ДӨН .Я КИТАБЫБЫЗДА ЧАКЫРЫГЫЗ
Төркия нәшриятлары ассоциациясе генераль координатор Джемран Өдер имзасы белән бастыру белән бәйле проблемаларны язды:
«Төркия Нәшрият Ассоциациясе тарафыннан чыгарылган ашыгыч чакыру белән, ил нәшриятында булган икътисади кыенлыкларга өстәп, китап сату һәм укучыга ирешү, китапның абруе, караклыкка каршы эффектив көрәш, җимергеч. Электрон сәүдә сайтларында ташламалар, китап кибетләренә стимуллар, фикер һәм фикер иреге алдындагы киртәләр. Чыганак китапларын һәм әдәби әсәрләрне сайлаудан алып китапханә шартларына кадәр без бик актуаль ихтыяҗларга игътибар итәбез. Без санлы тапшыруларга салым ташламасын кертергә тәкъдим итәбез. «
Cevat Capanга бүләк
Sözler журналы бу санны Чеват Чапанга багышлый:
«90. Cevat Capan-га яшь тулгач бүләк — махсус чыгарылыш ‘
Кереш өлеш:
“Бу сан тагын Cevat CapanИке матур шигырь һәм тәрҗемә белән ачыла.
Ләкин аннан соң, без күнеккән саннар түгел. чөнки Cevat CapanАгымдагы елның 18 гыйнварында аңа 89 яшь, 90 яшь тула.
безнең авторлардан Cevat CapanБез алардан бу бүләк мәсьәләсендә катнашуларын сорадык, алар поэзия, тәрҗемә театры, күләгәле уен һәм кино өлкәләренең берсендә язачаклар. Әгәр дә без барлык язылганнардан нәтиҗә ясасак, Cevat CapanБез әйтә алабыз, иң зур осталык — тормышның һәр ягын поэзиягә әйләндерү. «
Махсус чыгарылышта кемнең мәкаләләре бар:
Энис Батур
Безнең сыену урыныбыз — өмет
Яңа елның беренче көне мине яңа ел башыннан күбрәк кызыксындырды, ул төндә нәрсә булды. Ахырның кайгы-хәсрәтенә карамастан, ул яңа елда да чагыла. Хәтер искә төшерү һәм оныту төшенчәләре арасында чиксез буталчыкта.
Соңгы ике елда без сәламәтлек тәҗрибәсенең кеше тормышында никадәр мөһим булуын белдек. Медицина җәмгыятенә дә яхшы ел телим, безнең сәламәтлек аларның сәламәтлегенә бәйле.
Сәгать 24.00 узгач, мин кире кайтып булмый торган дәртне гадәти хәл дип саныйм.
«Нигә?» Сорасаң, чөнки ул вакытта мин киләсе елда нәрсә эшләвемне көн тәртибемдә язам.
Календарьдагы вакыт аралыгы кешеләрдә эшкуарлык көче уята.
Әлбәттә, узган елны карагыз, шулай ук иртәгәгә планлаштырыгыз. Сез булдыра алмаганны эшләргә игътибар итегез, мин һәрвакыт үткәнне эреткән кешеләргә әйтәм: каршы торучылар, иртәгә яңа вакыт дип уйлаучылар, үзләре һәм әйләнә-тирәләре өчен бәхет белән балкып торалар.
Ләкин әдәбият өлкәсеннән берничә мисал китермәсәм, минем Яңа ел мәкаләсе тулы булмас.
Тарик БуграОсталык символларының берсе «Иртәгә кебек нәрсә юк»онытмыйсың.
Мәхәббәтегезне, уйларыгызны әйтегез, тормыш батырлыгы сезне һәрвакыт озатсын.
Сез аны куя алмассыз …
Күптән көтелгән роман, 100 еллыгын тәмамлаган әсәр, яки тарихи күзәтү … Без 2022 елда киштәләрдә күрәчәк 10 китапны санап чыктык.
— ‘Кинәт Истанбул’, Селчук Демирел, Й.К.
Селчук Демирелның Истанбул китабы: Кызлар манарасы, Босфор, Галата манарасы … Кайвакыт караңгы, кайвакыт тыныч … Язучыларның Истанбул текстлары белән бергә …
— ‘Йөзүчеләр’, Джули Оцука, Доминго
«Аттикадагы Будда» авторы Джули Оцука «Йөзүчеләр» май аенда киштәләрдә Дюгу Агын тәрҗемәсе белән булачак.
— ‘Шилок операциясе’, Филип Рот, Монокл
— ‘Буш кешеләр’, Гильермо дель Торо-Чак Хоган, Ремзи
Танылган режиссерның фантастик детектив романы… Ümran Özbalcı тәрҗемәсе белән…
кабат искә төшерергә тиеш
Раштуа бүләкләре өчен телевизордагы рекламаны карагач, күбесенчә электрон товарлар күрсәтелә.
Ләкин минем өчен иң яхшы бүләк — китап.
Газеталарның сәнгать өстәмәләре исемлектә елның иң яраткан һәм укылганын тәкъдим итә. .Ичшиксез, ул иң күп сатучы.
Журналларның махсус саннары китаплар янына урнаштырылырга тиеш, һәм алар сакланырга тиеш әсәрләр.
Мин әдәбияттан тыш диверсификация тәкъдим итәм.
Музыкаль китаплар җитәрлек. Музыка сөючеләр өчен алар турында белү дә кирәк. Бу китаплар безнең илдә, халык музыкасыннан алып операга кадәр, концертлар һәм фестивальләр үткәрелергә тиеш.
Технология CD-ларны витриналардан тартып алды, ләкин LP-лар тартыла. Пикаплар сатыла. Интернетта музыка турында мәгълүмат аеруча операларда.
Кызганычка каршы, чит ил классик музыка журналлары язылудан чыкмый.
Бу көннәрдә аудиокитаплар киң таралган.
Истанбулның бай тарихы
Истанбулның һәр чоры һәр яктан байлык белән тулы. Эшләнгән эшләр бу шәһәр өчен генә түгел, ә дөнья тарихы өчен дә мөһим.
‘Истанбулдан Византиягә — 1800-1955 ‘ Күргәзмә каталогын укыгач, без үткәннән алып бүгенге көнгә кадәр күп темалар турында тирәнтен беләбез.
Төрек һәм чит ил белгечләре империянең халыкара мөнәсәбәтләрен яктырталар, архитектура һәм политик күзлектән бу интервал тарихында булган вакыйгаларны тикшерәләр.
Бригит Питаракис, «Истанбулдан Византиягә кадәр яңадан ачу юллары — 1800–1955» Ул үз мәкаләсендә шәһәрнең мөһимлеген йомгаклый:
«Истанбул, постмодерния мегаполисы, бай мәдәни мирас катламнары өстендә урнашкан, һәм Босфор аша узучы туктаусыз кораблар бу шәһәрнең икътисадый һәм геосәяси әһәмиятен күрсәтәләр, Көнчыгыш һәм Көнбатыш кисешкән урында. Шәһәрнең заманча транспорт челтәренең нигезе XIX гасыр азагында Берлин-Багдат тимер юлы төзелеше һәм Суес каналы ачылу белән салына башлады. Кызыксыну туды.
Пера Палас кунакханәсе (1895) берничә ел элек Константинопольне һәм Көнчыгышны өйрәнергә теләгән беренче кунакларны каршы алды, кунакханә архитекторы Александр Валлаури Истанбул археологик музейларының неоклассик бинасын (1891) Гөлхан паркы белән берлектә төзеде. Топкапи сарае. «
Хагия София: Империя витринасы
Империя даны һәм эклектик тәм
Хагия София: Империя витринасы
Йылдырым Гүрсе Айла Гүрсе белән
Махсус язмалардан ике тавыш: Солист һәм композитор: Йылдырым Гүрсес — Кино актерлары тавышы: Белкы Озенер
Кереш язма: “Йылдырым, озак вакыттан соң, тавышы һәм аңлатмасы белән җанатарлары белән. 1965-1988 арасында беркайчан да бастырылмаган Нәҗип Саричоглу Архив язмаларыннан торган бу альбомда аның хатыны Айла Гурс Ул шулай ук аның ике җырында катнаша. ”
Али СекмекLP эченә кертелгән ‘Яхшы Сада …’ Аның мәкаләсенең бер өлеше:
“1960-нчы елларда күтәрелгән көчле тавыш солистлар традициясен селкетә алды, башта радио микрофоннарда, аннары казино сәхнәләрендә. Көнбатыш музыка стиле аның эчендә көчле тавыш иде … Бу көчле тавышның хуҗасы Йылдырым Бу яшь солист иде …
ЯшенУл урта мәктәптә укыган Бурса Төрек музыка җәмгыятенең даими әгъзаларының берсе иде. Ул шулай ук студент булган Бурса коммерция урта мәктәбендә кечкенә концертлар биргән. Ул 18 яшендә Бурса тавышлы патшасы була. Ул шулай ук беренче урын белән Анкара радиосы ачкан рәссам имтиханында җиңде. радиода Айла Ул аның белән танышты һәм алар 1962 елда өйләнештеләр.
ЯшенУл 1965-нче елда Мухайеркурди режимында иҗат итә. «Яшьләр белән хушлашу» Hisыры белән ул үз исемен зур халыкка җиткерә алды.
Шул ук елны Хюрриет газетасы ачылды ‘Алтын микрофон’ Көнбатыш музыка көндәшләренең 297 арасында бердәнбер төрек музыкасы тавышы буларак, ул 24 төрек һәм көнбатыш музыкасыннан торган полифоник оркестры белән беренче урынны яулады.
Йылдырым
Баклажан ашаган кеше гашыйкмы?
Артун Üнсал безне үзенең яңа китабында ашау һәм өстәл культурасы турында сәяхәткә алып бара. «Сирәк бөдрә Артокок» — мавыктыргыч һәм гыйбрәтле китап …
Артун ansнсалның «Сирәк бөдрә — Артишок» китабы исемдә дәгъва белдерә. “Баклажан тиресе яки андагы матдәләр кешеләрдә депрессия тудыра дигән әйтемдә дөреслек бармы, белмим. Чыннан да, баклажан ашаган яраткан температурасы булган кешеләр өчен бүгенге телдә гашыйк, меланхолиягә төшү куркынычы бармы?
Истанбулның баклажан утлары данлыклы. Чөнки кухняларда баклажанны кыздырганда янгын чыккан дип күп язылган.
Кереш сүздә автор болай ди: “Таблицалар куела һәм бетерелә. Кызганыч, хәзер кайберләребезнең өстәлдә буш урыны бар. Дистәләрчә мең кеше һәм сәламәтлек саклау хезмәткәрләренең корона афәтендә югалганнары безнең хәтеребездә, чөнки без ризыкларыбызны алар белән бүлешмибез, ә кайгы-хәсрәтләребез генә. Соңгы вакытта урман янгыннары, су басу афәтләре кебек, соңгы вакытта безнең барыбызны да кайгыга салган, киткән матур кешеләребез белән … Мин бары тик бу китапны аларга югалган тормышны искә төшереп багышлыйм. хөрмәт. «
Помидор савыт-саба йөзенә бер төрле макияж куя; Бу җәйге яшелчәләрнең помадасы һәм кызаруы. Испаниялеләр помидорны Европага китерделәр. Рефик Халит Карай помидорны болай аңлата: “Сездә җимеш яки яшелчәләр бармы, ул иң җәлеп итүчеләрнең берсе. Яшелдән кызылга күчү белән алмага охшаган. Башка җиләк-җимешләр дә коңгырт төскә керәләр, ләкин алар тулысынча төсле түгел. Мәсәлән, карбыз эчкә генә бәйләнгән, тышкы яктан торф кызыл. Помидорның кызаруы аның чылбырына үтеп керде, тиресе дә кызыл, эчләре … Полюс помидорының җанлы төсе. Бигрәк тә аның тиресен суыртканда, аның эчке тиресендәге бозлы алсу төстә охшап булмый торган матурлык. ”
Ике мәкалә зәйтүн һәм зәйтүн мае турында, без барыбыз да ашыйбыз: ‘Зәйтүннең Анатолиядә озын тарихы бар …’ һәм ‘Зәйтүн мае Византиядән һәм Османлыдан алып бүгенге көнгә кадәр’ … nнсал әйтте: «localирлеләр саны зәйтүн һәм зәйтүн мае музейлары артырга тиеш «:» Иске нефть комбинатлары, заводлар һәм складлар мәдәни туризмга кертелергә мөмкин. «
Артун Üнсал, ашамлыклар арасында экскурсия өчен кулланма. Күңелле һәм гыйбрәтле китап.
Артишок — бик сирәк
Яхшы композитор, яхшы башкаручы, яхшы укытучы: Алаеддин Явашча
Президентның Гранд Сәнгать премиясен алганнан соң, мин Аладдин Явашча белән якыннан таныштым. Мин аның кайбер истәлекләрен тыңладым. Аның табиб булып матур тормышы булган. Ялгышмасам, төштән соң доктор. Алар Невзат Атлыч белән очрашып, музыка турында сөйләшәләр иде.
Төрек музыкасында яхшы рәссам яки укытучы бу музыканың дөрес башкарылуы һәм аны яшь буыннар арасында популярлаштыру ягыннан башкаларга белемнәрен җиткерү мөһим.
Сез аны тыңлап күп нәрсә белә аласыз.
Мин Аладдин әкрен генә.әр сүзнең «Тугрылык!»Мин тыңладым. Айгун Сенгун Тасли Ул үзенең 13 композициясен җырлады.
Рәссам аны төрек музыкасына рухландырган ике кешенең исемен бирә: Некдет Ясар һәм Аладдин әкрен генә. ӘкренрәкУл алдында композиция җырлый һәм аның хуплавын ала.
LP-ларда да, CD-ларда да тыңлаучы буларак эзләгән әйберем — рәссам биографиясен кертү. Шулай ук шул LPда Хәсән авыз сенof ‘Аның биографиясе әкрен һәм әкрен сөйли ‘Аны тыңлаганда укырга киңәш итәм.
Төрек музыкасына омтылышының башында ул нигез салган хор килә.
Абдулкадир Мераги ‘
Күршеләрне язучылар тере килеш саклыйлар
Бейоглу мэры Хәйдәр Али Йылдыз Каракойда фахишәләр урнашкан төбәкнең мәдәният һәм сәнгатькә китереләчәген хәбәр итте. Матбугаттагы дусларым да президент чакыруы буенча катнаштылар һәм район буйлап гастрольләрдә булдылар.
Истанбулның һәр районында әдәбиятта урын бар, һәм бу текстлар аның үткәнен һәм бүгенгесен бәйли. Ул шулай ук бүген нәрсә эшләргә кирәклеген күрсәтә.
Яңалыклар белән танышкач, кадерлем Дениз Кавукчуоглуof «Кызыл болан урамы порт булганмы?» Китапның кереш сүзен хәтерлим.
Мин аны алам:
«1993 елның язында, Истанбулда, мин 1970-1992 еллар арасында озак елларга кире кайта алмадым, ләкин һәрвакыт кайтасым килде, дустым. Тимер үзәкБәлки, мин бу китапны Бейоглу гастрольләрендә булганда, болан урамында булмасак, язмас идем. Китап язганда мин Кызыл Марал урамына тагын берничә тапкыр барып, шул иске кофеда утырдым. йорт … Галип Деде балта осталарына, кушылучыларга, тирә урамдагы люстраларга, антиквариат сатучыларга, ак товарларны ремонтлаучыларга, Гирафа урамындагы фахишәләргә, азык-төлек кибетләренә, ‘хатын-кызлар’Көндәлек тормышымда беркайчан да очратмаган, көндәлек тормышымда беркайчан да очратмаган, шәһәр читендәге мөгезле яшьләр, лотерея билетлары сатучы, бүтән кешеләргә хезмәт иткән һәм беркайчан да булмаган бу урында мин нәрсә эзләдем? бүтән кешеләр сәер таптымы? Бәлки, мин барган саен, туктаган саен әйтү дөресрәк булыр, — Нигә мин монда? ул сорый, ләкин мин хәтеремдә яңа тамыр тоткан саен … Бу тамырлар мине төрле җирләргә һәм төрле даталарга алып бардылар … Кызыл Марал урамы порт кебек иде? «
Дениз КавукчуоглуБу китап районның оста тасвирламасыннан тыш сизгерлекне чагылдыра.
Бу районның барлык үзенчәлекләрен җыйган кайбер районнар бар.
Берәү килеп чыкса, ул әдәбиятта чагылган буталчыклыкның йөзен күрә.
Төрек опера композиторларының әсәрләре АКМда сәхнәләштерелергә тиеш
Без төрек опера җырчыларының әсәрләрен, шулай ук танылган чит ил операларын АКМда сәхнәләштерергә тиеш. Аларны карагач, илебезнең композиторларының бу жанрда ирешкән нокталарын күрә алабыз.
Мәдәният һәм туризм министры Мәхмәт Нури ЭрсойАКМ белән булганда, ул яңа АКМ бинасында иң яңа технологияләр урнаштырылган язу бүлмәсе турында сөйләште. Ул вакытта күрсәтелгән операларның язмалары ясалырга мөмкин иде, хәтта аларның CD һәм LP-лары да сатылырга мөмкин иде. Музыка тыңлау технологиясе никадәр алдынгы булса да, CD тыңлаучылар һәм опера энтузиастлары алардан сатып ала ала. Әгәр дә презентацияләр язылса, без композиторларыбызны аеруча яшь буын белән таныштырырбыз. Моннан тыш, без башкаручыларыбызны онытмыйбыз һәм искә төшермибез.
Сәхнәләштерелергә тиешле әсәрләрнең берсе А.Аднан Сайгун«Дан ‘Озсой ‘ опера, һәм либретто А.Туран Офлазоглу.әр сүзнең ОканДемирис‘композициясе «IV. Мурат ‘ опера. АКМ ачылганда музыколог / пианист Гульпер РефигМин мәкаләнең бер өлешен алдым.
Гульпер Рефиг икесе дә Аднан СайгунУл шулай ук ачылган төндә операны искә ала:
СИНАН ОПЕРАAKәм АКМ АЧЫК
“Ататюрк 1934 елда Иран шахы Реза ПахлавиТөркиягә сәфәрендә, ул нигез салган яңа халыкның мәдәни сәясәтенең һәм гомуми әхлакый кыйммәтләренең конкрет мисалы буларак, ‘Озсой ‘ Ул Франциядә белемен тәмамлаганнан соң, Төркиягә һәм музыка укытучылары мәктәбенең 27 яшьлек укытучысы булып кайтты. А.АднанСайгунбирә
Бу опера яңа җәмгыятькә милли мәдәниятне саклаучы милли аң биреп калмыйча, Төркия Милләтенең тууын һәм Иран һәм Төркия халыкларының туганлыгын күрсәтә, аларның чыгышы ерак тарихка карый. Ататюрк Ул музыканың тәэсирле көчен, зур лидерларның алдан әйтүе белән җәлеп итте. Сайгун, без шәхси сөйләшүләрдән туплап әзерләдем ‘Ататүрк һәм Аднан Сайгун — Озсой операсы’ Ул ул көннәрне минем китабымда болай сурәтли: «…… Ләкин без дәрт белән тулы. Мин генә түгел, барлык хезмәттәшләрем дә дәртләнеп кайнап торалар. Белмим, чөнки мин хәзер картайдым, хәзерге буыннар алга китеш елларында безнең эчендә сүнмәс дулкынлану һәм сүнмәс утны ничек тоя алулары турында уйлыйм. Йөрәк бу дулкынлануның беркайчан да бетмәвен тели, һәм Ата сүзләре буенча, заманча цивилизация дәрәҗәсеннән күтәрелү юлында бер-берсенә ияреп, чорга һәм шартларга туры килә.
‘Ататүрк һәм Аднан Сайгун-Озой операсы’
Иммигрант үзенең музыкасын үзе белән ала
Хәсән Салтык нигез салган Калан Музыкасы 30-нчы елында чикләнгән чыгарылыш альбомы чыгарды: ‘Америкадагы әрмәннәр Ара Динджян архивыннан Таш язмаларында’.
dinkjian1915 елга кадәр һәм аннан соң АКШка Анатолиядән күченгән Анатолия әрмәннәренең музыкаль сәяхәте хикәясе сайланган 58 язмада чагылыш таба.
Бу сайлау безгә музыкаль дөньяны җиткерә, әрмән артистлары алар киткән музыкаль мирасны түгел, ә алар күченгән җирләрдә дәвам иттеләр һәм үстерделәр.
Альбомның максатын түбәндәгечә гомумиләштереп була: өч CD һәм буклет. dinkjian Әрмәнстан культурасы һәм тарих язучысы Гарри А.КазелианБу җентекле мәкалә белән озатыла.
Без яшәгән җирләрдә онытылган музыкаль төрлелекне ачу; Калан музыкасы Анатолиянең барлык телләренең, диннәренең һәм җәмгыятьләренең тавышын дөньяга таныштыру өчен 1991-нче елда оешкан. Хәсән Салтик тарафыннан нигезләнгән
Каланны оештырганнан соң, ул катлаулы язмаларны, аз танылган культуралар музыкасын һәм хәтта күп язылмаган әсәрләрне җыйды. абсолютшулай ук этномузикология тикшеренүләрен хуплады һәм архив сериясен безнең музыка дөньясына китерде.
Бу дөньяда коллекционерлар гына түгел, ә бу борыңгы җирләрнең тавышларын саклап калырга, бүгенге көндә бу тавышлар белән яшәргә һәм киләчәк буыннарга бу тавышларны тәкъдим итәргә теләгән барлык тыңлаучыларда да урын табар дип ышанам …
Dinkjian эзләү
Язучылар өчен дә, журналистлар өчен дә …
Еллар дәвамында күп газеталарда көн тәртибен билгеләгән мәкаләләр язган журналист-автор Vâ-Nû (Vâlâ Nureddin) мәкаләләре Тункай Биркан җыентыгы белән ике китапта тупланган.
Төрек укучылары 1967-нче елда 66 яшендә үлеп киткән Vâ-Nû (Vâlâ Nureddin) белән Nâzım Passed World белән таныштылар. Шулай да, ул күп газеталарда көн тәртибен билгеләгән мөһим мәкаләләр язды. Ул газета мәкаләсенең белем белән әдәби шәхес булуын исбатлаган осталарның берсе иде.
Журналист-автор язмалары артында фон бар. Хурлау юк. Алар ирониянең язуга әдәби тәм өстәвенең мисаллары. Тункай Биркан әзерләгән ике китап, аның язмалары тупланган: ‘Бу ирек безнең интеллект һәм сәнгать өлкәсенә җитми’ һәм ‘Заманча хыяллар, фетиш режимнары’.
Бу ике китап политика яки хәзерге баганалар язучылар өчен үрнәк булыр.
Тункай Биркан «Эзләр турында» мәкаләсендә сериянең табигате турында мәгълүмат бирә:
“Без республиканың язма мирасы турында җитәрлек белмибез, ул тиздән 100-нче елына керәчәк. Уртада бик зур архив бар, ләкин ул бик төп җитешсезлекләр булган архив. «
«Vâ-Nû: Язучы буларак Джокер портреты» мәкаләсендә Биркан авторны Төркиянең иҗтимагый-сәяси шартларында анализлый. Сез Төркиянең язу тарихын һәм демократияне бу мәкаләдән белә аласыз:
«Vâlâ Nureddin Vâ-Nû иң продуктив, ягъни барлык төрек язучыларының иң авторы, Пейами Сафа белән бергә, мөгаен, Әхмәт Митаттан соң булгандыр.»
«Заманча хыяллар, фетиш режимнары» ндагы «Бейоглу кебек Европа урамнары» мәкаләсе 1939 елда язылган. Ул урамнарны Көнбатыш кешеләре белән чагыштыра. Ул яңа районнарның үсүен тикшерә.
китап юлы
Галатапортта башланып, АКМда тәмамланган ‘Мәдәният / сәнгать юлы’ проекты миңа китап юлы төшенчәсен искә төшерде.
Дүшәмбе көнне катнашкан Төркия Журналистлар Ассоциациясендә Седат Симави премиясен тапшыру тантанасыннан киткәндә, Беязитта башланган китап юлы турында уйладым.
Минем кадерле дустым, кадерлем Онат Кутлар, Ул төн уртасында китап кибетләре турында сөйләшә иде. Ул моны Париждагы тәэсирләренә туры китереп теләр иде.
Бүләк алучылардан үлгәннәр турында уйладым. Әдәби премия лауреаты Орхан Памук Ул шулай ук үзенең беренче романын язганда премия яулаган ике останы искә төшерде:
Перид Селал белән Фазил Хусну Дагларкасез. Сайлау комитеты әгъзалары минем күз алдымда бер-бер артлы үттеләр:
Рауф Мутлуай
Фетхи Начи
Тахсин Yucкель
Фәхир Из
Истанбулның яңа җәлеп итү үзәге: АКМ
Таксимга килеп җиткәч, АКМның кызыл өлкәсе сезне аның ягына чакыра. Эчтә дә, тышта да һәркем диярлек алар алдында фотога төшәргә ашыкты. Бу Истанбулда яши диючеләрнең шәхес документына әйләнде диярлек.
АКММәдәният һәм туризм министры ишегендә Мехмет Нури ЭрсойОчрашкач, үткән көннәрне искә төшердем. Вакыт-вакыт бинаның күтәрелүен күрдем. Мин утлы урында орлыкның үсүен күзәткәндәй булдым.
ЭрсойАның бу бина өчен күпме эшләгәнен без барыбыз да беләбез.
Мин аның биографиясенә шикләнмим Haci Bayram-i Veliкватрейнын куячак:
“Мин Нагехан шәһәренә килдем.
Мин моның эшләнгәнен күрдем
Мин хәтта ясалдым
Таш белән җир арасында ”
Аның беренче җөмләсе минем игътибарымны җәлеп итте:
Музыка тәнкыйтьчесе булмау
Популяр музыка турындагы мәкаләләр журналларда һәм газета өстәмәләрендә еш очрый.
Кызганычка каршы, классик төрек музыкасыннан да, Көнбатыш музыкаль концертларыннан соң күзәтү мәкаләсе кызу басылмый.
Эвин İлясоглу — Көнбатыш музыкасы өчен язган бердәнбер кеше.
Газеталарның тиражы аз булган көннәрдә без концертның тәнкыйтен икенче көнне газеталарда укыйбыз.
Өч исем минем хәтердә кала: Н. имзасы белән. Надир Нади, Фикри Чичекоглу, Селми Андак.
Төрек музыкасын язган башка исемнәр дә бар иде. Концертка барган тыңлаучы икенче көнне рецензияне укыр иде.
Бигрәк тә төрек музыкасы бөтенләй искә алынмый.
Көнбатышның классик музыкасы да, Төркия музыка ансамбльләре дә бар. Төркиянең музыкаль концертлары һәм Көнбатышның классик музыкаль концертлары Президентның яңа бинасында узачак дип ышанам.
Анданте гына айлык музыка журналы булып чыга. Подпискадан кала, Төркиядә Көнбатышта басылган мөһим журналларны табу мөмкинлеге бар.
җәй рыцарьлары
Ибраһим Түзернең «хикәяләү / аңлату» — яхшы укучы китапханәсендә булырга тиеш әсәр. Түзер үз китабында әдәби әсәр белән шөгыльләнә һәм авторның башка әсәрләрен өйрәнү өлкәсендә кертә.
Әдәби тикшерүчеләр һәм тарихчылар минем өчен әдәбият рыцарьлары. Алар безгә романнарны / романистларны, хикәяләрне / хикәяләүчеләрне әсәргә дә, авторга биргән мәгълүматлар белән бәяләргә мөмкинлек бирә, һәм аңлатмаларыбызны төгәлрәк формалаштырырга мөмкинлек бирә.
Ибраһим Түзернең «хикәяләү / аңлатма (романнар һәм хикәяләр турындагы мәкаләләр») китабын барлык әдәбият укучыларына тәкъдим итәм.
Түзер кереш сүздә китапның үзенчәлеген искә төшерә:
«Язу» акты, акылның тулы чагылышын аңлата, бу мәгънәдә, «уку» ның тулы һәм күренеп торган чарасына әверелә.
Сез кулыгызда тоткан китап дөньяны сизү өчен шундый тырышлык нәтиҗәсендә барлыкка килде. Бер яктан, дөньяда яшәргә омтылу һәм уку белән яңа мәгънә өлкәләренә ирешү, икенче яктан, бу мәгънәне язу аша күренергә тырышу мондый өйрәнүнең үзәген тәшкил итте. «
Бу спектрда кемнәр бар: Әхмәт Мидхат Эфенди, Ахмет Хәмди Танпынар, Халит Зия Ушаклыгил, Өмер Сейфеттин, Хөсәен Рахми Гөрпинар, Якуп Кадри Караосманоглу, Сабахаттин Али, Саит Фаик Абасянык, Тарык Буğра, Кырык Буğра Чокум, Сафие Эрол, Мостафа Кутлу, Назан Бекироглу, Стефан Звейг, Умберто Эко һәм Ченгиз Айтматов.
Китаптагы «Аңлатма һәм хәзерге карашлар буларак әдәби социология» исемле соңгы мәкаләне укыгыз …
Мин әйтәм
Гөлтен Акин Нилүфер Муниципалитетында искә алына
Бурса Нилүфер Муниципалитетының «Ел язучысы» чаралары 10-11 декабрьдә Назым Хикмәт Мәдәният Йортында узачак «Илнең Шигырь бакчасы: Гөлтен Акин симпозиумы» белән тәмамлана.
«Ел авторы» эшчәнлеге кысаларында беренче тапкыр шагыйрьне кабул итү һәм Гултен АкинНилүфер Муниципалитеты, 2021 ел дәвамында 48 чара оештырган Гултен Акин фокуска тупланган.
Ул җәмгыятьнең төрле сегментларын уку остаханәләре, завод укулары кебек чаралар белән җәлеп итә. Гултен Акин Сәнгать әсәрләрен берләштергән традицион оешма ябылганда әдәбият һәм академия дөньясыннан кыйммәтле исемнәрне берләштерәчәк.
Бүген 19.00 сәгатьтә башланачак симпозиумның ачылышы Муратан Мунган ясаячак. 2 көн дәвамында; ‘Шигырьдән тормышка караш’, ‘Гөлтен Акинның «Галәм язу» әсәре., ‘«Гөлтен Акын поэзиясендә хатын-кыз булу», ‘Иҗат эзендә ‘ Симпозиум кысаларында сессияләр, 2 шигырь сөйләү һәм күргәзмә узачак.
Симпозиумга махсус әзерләнгән «Беркөнне кемдер бүтән юлдан сызгырыр». поэзия спектаклендә, Гультен Акиншигырьләре, театр артисты Джулид кагыйдә һәм солист Гунсели Седа Четинкая җырлаячак. Нилүфер шәһәр театры кертемнәре белән әзерләнгән «Нилүфер хатын-кызларының шигырь концертыГөлтен Акин уку остаханәсендә катнашкан Нилүфер хатын-кызлары сәхнәдә аның шигырьләрен укыганда килүчеләрнең сорауларына җавап бирәчәкләр.
.Әр сүзнең Эзги Баккайтарафыннан башкарылган.Кош очса, күләгә кала. Күргәзмә бүген 18.30 сәгатьтә Нәзим Хикмәт Мәдәният йортында халыкка ачылачак. Гултен АкинТөрле фәннәрдән килгән илһам белән җыелган күргәзмәдә; Eyейлан Диздар, Дюгу Дениз Билгин, Элчин Акун, Фуля Четин, İпек üесой, Лейла Эмади, Мелиха Сөзери, Озлем Шимшек, Сена Турал һәм Ясемин Калайчи, скульптура, картиналар, видео, фотография, монтаж һәм спектакльләр.
Лингвист-язучы Некмия АльпайСимпозиум ахырында, йомгаклау чыгышы белән тәмамланачак.
Симпозиум чакыруы буенча Нилүфер мэры
Балагыз белән сәяхәт итегез
Рәхми М. КОЧ музеенда олыларның да, балаларның да игътибарын җәлеп итәчәк күргәзмә ачылды:
Куратор: Серра Брэнди
Каталогның беренче битендә Мостафа Кемал Ататүрк ‘Моннан өзек:
“Кечкенә ханымнар, кечкенә әфәнделәр! Сез барыгыз да роза, йолдыз һәм киләчәкнең чәчәк ату нуры. Сез илне яктыртырга тиеш. Сезнең никадәр мөһим һәм кадерле икәнегез турында уйлагыз һәм шуңа эшләгез. Без сездән күпне көтәбез. ”
‘Кереш сүз’шулай ук Рахми М. Коч, күргәзмәнең характеры турында мәгълүмат бирә:
«Көнбатышта Урта гасырларда сихерчелек өчен кулланылган балавыз курчаклары булганда, Яңарыш чорындагы затлы ханымнарның мода кызыксынуы өчен ясалган бизәкле агач курчаклар, краска күлмәкләре пәйда булды.
Вакыт узу белән, осталар традицион ысуллар кулланып ясаган курчаклар фарфордан һәм пластмассалардан масса-күләм җитештерелгән курчаклар белән арзанрак булган сәнәгать революциясе белән алыштырылды. Шулай итеп, хәзер балалар элеккегә караганда күбрәк сабый ала ала.
Төрле милләттән килгән кунаклар, төрле яшьтәге кызлар, малайлар безнең күргәзмәгә кызыксыну һәм соклану белән килерләр, һәм бу очракта алар сабыйлар турында күп нәрсә белерләр дип ышанам. ”
‘Керергә’
«Минем зур мәхәббәтем Моцарт»
Мин музыкантлар өчен репетициядә булырга яратам. Концерт алдыннан аларның хәлен, тәртибен карау һәм сәхнәдә булу башка рәхәтлек.
Кайбер язмалар шулай ук репетициядә әйтелгәнне үз эченә ала, бу музыка сөюче өчен аерым аңлатма документы.
— Танылган оркестр дирижеры Карл Бох (1894 – 1981), Моцарт Аның бер симфониясен алып барганда, эш өзелгәндә нәрсә әйткәнен карагыз.
«Минем Моцартны бик яратам.»
Бу чыгыш тамашачыларга да җиткерелә.
— Танылган пианист Владимир АшкеназиİКСВ музыка фестиваленә килгән иде. İКСВтагы дусларым рөхсәте белән мин аның репетициясенә киттем.
Борчылмас өчен, мин иске АКМ өстендәге урынга утырдым. АшкеназиХәтерем мине алдамаса, ШопенМин аның бер өлешен тыңладым
Мин кич белән бүлмәдә идем. Dinleyicilerin de bulunduğu konserde, yalnız başıma aldığım tadı alamadım, belki de yalnız dinlemenin bir aldatmacasıydı.
— Harbiye’deki radyo evinde kitap/edebiyat programı yapıyordum. O zaman Türk müziği konserlerinin çoğu da canlı yayımlanırdı.
– ??р кешене? беренче к?нн?н ?к туплый башлаган х?зин?се – туган тел. ??р милл?т кешесе ?чен и? матур, и? кадерле тел – ?зене? туган теле. Билгеле булганча, безне? татар телебез – ЮНЕСКО тарафыннан Б?тен д?нья халыкара аралашу теле дип саналган 14 телне? берсе. Татар теленд? аралашабыз ик?н, дим?к, татар милл?те яши, ?с?. Милл?тебезне? югалмавы, телебезне? ?с?е безне? кулда. Милл?тебезне? д?вамчысы булырлык укучылар бармы ик?н безне? арада. ?йд?гез, ачыклап карыйк.
Нинди таныш мо?лы к?й бу?
Тукай ?ыры – “Туган тел”.
Ист?н бер д? чыкмый торган
Халык к?е – “Туган тел”.
??р кеше ?чен и? якыны, и? м??име – ул туган теле! Минем туган телем – татар теле. Мин тугач, ?ниемне? назлы итеп “балам” диг?н с?зе д?, беренче тапкыр ?йтк?н “?ни” с?зе д? туган телемд? булган. Ми?а туган телемд? ген? с?йл?шерг? у?ай, ч?нки кечкен?д?н туганнарым бел?н туган телемд? с?йл?ш?м, аралашам.
Туган телебезг? дан ?ырлаучы язучыларыбыз ??м шагыйрьл?ребез бик к?п. Габдулла Тукай, Галим?ан Ибра?имов, ?ади Такташ, Муса ??лил, Абдулла Алиш, Гадел Кутуй ??м бик к?п башка ?дипл?ребез. Аларны? ?с?рл?ре аша без туган телебезне? б?еклеген, затлылыгын а?лыйбыз. Матурлыгына, г?з?ллеген? сокланып туя алмыйбыз.
Туган тел! Бу с?з ??ркем ?чен кадерле, газиз! Ул ватан, туган ?ир, ата- ана с?зл?ре бел?н берг? торган б?ек, изге ??м кадерле с?з!
Алсу Гыймадиева, 8 нче сыйныф укучысы
И туган тел, и матур тел, ?тк?м-?нк?мне? теле!
Д?ньяда к?п н?рс? белдем, син туган тел аркылы.
Минемч?, туган телне яратуны шагыйребез Г. Тукай тулысынча а?латып бирг?н. “Туган тел” шигыре кешене тормышны? б?тен чорларына алып кайта. Си?а гомер б?л?к итк?н ?ти-?ние?не? теле аша син д?ньяны таныгансы?. Башка телл?р ?зл?ренч? матур булса да, ?з теле?не? я?гырашы ук башка. Ул си?а ?гет-н?сыйх?т булып та, ирк?л?п-с?еп т? ишетел?.Туган теле? аша ?ирд?ге, кешед?ге матурлык б?тен тулылыгы бел?н а?лашыла.
?ырларыбызга мо?лылык хас булган кебек, телебезг? д? мо?лылык хас. ? мо? кешене? й?р?генд?, к??ел т?ренд? туа. Мо?лы халык начар була алмый. Мо? ул – халык рухыны? ышанычлы сакчысы. Шуны онытмасак, телебез ??рвакыт мо?лы, ягымлы, а???ле булыр.
Дил?р? Бакирова, 8 нче сыйныф укучысы
И? элек бу тел бел?н ?нк?м бишект? к?йл?г?н,
Аннары т?нн?р буе ?бк?м Хик?ят с?йл?г?н.
Туган тел турында безне? б?ек шагыйребез Габдулла Тукайдан да матур итеп ?йт?че юктыр. К?пме м?гън? салынган бу шигырь юлларына.
Минем туган телем – татар теле. Ул ми?а бик якын тел, ч?нки минем телем татар теленд? ачылган. Мин кечкен?д?н бу телд? иркен с?йл?ш?м. ?нием ми?а татар теленд? бишек к?йл?ре к?йл?г?н, татар ?киятл?рен с?йл?г?н. Х?зер, зур ?сеп ?итк?ч т?, мин татар эстрадасы артистлары ?ырларын р?х?тл?неп ты?лыйм. Татар халкыны? кызыклы, б?ек ш?хесл?ре, театр д?ньясы, с?нгате турында к?бр?к белерг? тырышам. М?кт?п тормышындагы туган телем? кагылышлы чараларны яратам.
Минем к?п кен? дусларым татар балалары. Рус м?кт?бенд? укуыбызга карамастан, без алар бел?н татарча аралашабыз. Сыйныфыбызда татар балалары булып та татарча с?йл?ш? белм??чел?ре д? бар. Минем ?чен туган теле?не белм?? – бик кызганыч к?ренеш. Моны? с?б?бе – гаил?д? ?з теле?д? с?йл?ш? м?мкинчелеге булмау, дип уйлыйм. Бу яктан мин ?земне бик б?хетле кеше дип хис ит?м, ч?нки барлык туганнарым бел?н туган телемд? с?йл?ш? алам. ??м шуны? ?чен д? ата-анама, д?? ?нил?рем бел?н д?? ?тил?рем? р?хм?тлемен.
Чулпан Мирзагалиева, 8 нче сыйныф укучысы
Туган тел – ул минем бер ?лешем. Ч?нки ансыз мин татар кызы була алмас идем. Туган телемд? мин дусларым бел?н аралашам. Татар теленд? тапшырулар, т?рле программалар, кинолар карыйм. Бик матур мультфильмнарны х?тта кечкен? энем д? карарга ярата.
Мин ?нием бел?н концерт, театрларга й?рим. Туган телемд?ге мо?, к?йл?рг?, биюл?рг? мин бик гашыйк. ?зем д? ?ырларга яратам.
Танылган, к?ренекле татар ш?хесл?ре турында к?бр?к белерг? тырышам. Туган телемд? язылган бай тарихлы ?д?бият бел?н танышам. Белемемне тагын да ?стер?сем, туган телемне камил бел?сем кил?.
Туган телем минем ?чен бик газиз. Ул – и? туган, и? матур, и? татлы тел!
?мин? Гадиева, 8 нче сыйныф укучысы
Туган телем – татар теле.
Татар теле ул – Тукай теле. Аны? шигырьл?ренд?
Туган телне ярату, туган илг? булган м?х?бб?т
бел?н ?релеп кил?. Шу?а к?р? да туган телне
ярату ватанга тугрылыкка , ата – анага яратуга ,
х?рм?т ит?г? ти? . Туган ?ск?н илне? якынлыгын,
Ватанны? газизлеген тоярга да безг? туган тел ярд?м ит?. Туган тел хезм?т бел?н берг? кешене
?стер? , а?а Ватанны? тарихын белерг? ,милли
с?нгатен а?ларга , яратырга ярд?м ит?.
Туган тел ! Бу с?з ??ркем ?чен кадерле , газиз!
Минем туган телем – татар теле. Тугач та ?нием-не? назлы итеп “ балам “ диг?н с?зен туган телен-д? ишетк?нмен.
Минем туган теленн?н д? матур тел юктыр ул.
Бу минем с?зл?р ген? т?гел.Туган тел ! Анардан
да к?чле , татлы , назлы , л?зз?тле тел бармы ик?н?
Минем туган телем – ?ырдай мо?лы татар теле.
?биемне? бишек ?ырларыннан туган телемне?
матурлыгын , кыймм?тен а?лап ?стем.
??р кеше ?з туган телен с?ярг? , яратырга
тиеш . ?г?р кеше туган телен с?йм?с? ул туганнарын да яратмас. Туган телем нурлы кояш сыман б?тен д?ньяга яктылык , ?ылылык тарата.
Туган тел ! ??ркем ?чен газиз бу. Ч?нки тел –
тормыш чыганагы , белем чишм?се. Тел ул зур бер
кибет кебек : анда ??ркем ?зен? ни д? булса таба.
Тел кешег? бер – берсен а?ларга , бер – берсе? тел?к, максатларын, уйларын белерг? ярд?м ит?. Ул –
Ватан , туган ?ир , ата – ана с?зл?ре бел?н ян?ш?
берг? торган б?ек , изге ??м кадерле с?з!
??м минем ?йт?сем килг?н фикерем :
“ Балалар ,?лк?нн?р , мил?тт?шл?р! Туган телне яратыгыз , х?рм?т итегез , ул телг? с?еп карагыз!”
Яш?сен туган тел ,и? матур тел,
?тк?м – ?нк?мне? теле!!!
Галиева Лилияна
10 сыйныф
Минем туган телемд? – д?ньяда т??ге тапкыр “?нн?”, “?тт?” дип ?йттерг?н газизл?рд?н газиз нинди ген? с?зл?р юк…Серле д?, хикм?тле д? ул с?зл?р…Кайсылары бик тир?ннн?н чишм? кебек саркып чыгалар, ? бер ишел?ре язгы ташкын кебек ургып агалар. Мин телне н?къ мен? шул с?зл?р аркылы к?з алдына китер?м.
Туган тел, милл?т теле, д??л?т теле дибез. А?лашыла: с?зебез тел турында, аны? ?сеше, куланылышы турында барачак. Шулай да, кир?кме со? б?ген мондый с?йл?ш??! Сулый торган ?авабызны к?нд?лек тормышта уйламыйбыз да. ?мма сулый бир?без. Бер караганда, тел д? шундыйрак кебек: б?ген аны белерг?, яратырга ?нд?? кир?кме?
Кир?к, бик кир?к. Ч?нки милли тел язмышы – ул милл?т язмышы, л?кин аны? яш?еш, ?сеш формасы, милл?тне? сакчысы да, аны? кил?ч?гене? гарантиясе д?. Туган тел – и? беренче чиратта милл?тне яш?т?че и? ???миятле ?еп.??мгыять ?сеше югарырак к?т?релсен ?чен кешел?рне? милли ?за?ы югары булу, яш?еш, и?тимагый-с?яси тарихы, гореф-гад?тл?ре, теле булу шарт, дип уйлыйм мин. ??мгыять югарырак баскычка менг?н саен, тел д? ?с?, камилл?ш? бара.
Кешене? ?з туган телен яхшы бел?е аны? ?з илен?, телен?,халкына,ата-анасына, ?би-бабасына м?х?бб?те,х?рм?те турында с?йли. Шулай булганда гына ул башка телл?рне д? тиешле югарылыкта б?яли ??м х?рм?тли ала. Без, яшь буын, ?з туган телебезне никад?р к?т?рс?к, ?стерс?к, башка халыклар арасында шулкад?р абруй казаначакбыз.Ш?кер, ??р халык ?з теленд? аралашсын, белем алсын ?чен безне? республикабызда,районыбызда ??м, ?лб?тт?, м?кт?бебезд? барлык шартлар да тудырылган, РФ ??м ТР конституциясе бел?н д? ныгытылган. Барысы да ?зебезд?н тора. Телл?р турындагы Законнар да тормышка ашырыла.Телне ?йр?нерг? тел??чел?р ?чен онлайн “Ана теле” проекты, “Чиста с?з” акциясе, «Мин татарча с?йл?ш?м”, татар теленд?ге интернет проектлар,олимпиада-б?йгел?р – моны? бер ?леше ген?…
Б?ек ?дип Габдулла Тукай да бит туган телне ярата белеп яраткан.Ул телне бары тик тышкы ямь бир? чарасы, матур а???н?р ?ыелмасы итеп кен? карамаган, аны и? элек аралашу,а?лашу, т?рбия ??м ?с? коралы итеп таныган. Минем д? туган телне яратуым Туган илем? булган м?х?бб?тем бел?н ?релеп кил?, аны? аерылгысыз ?лешен т?шкил ит?. Д?ньяда аралашу чарасы буларак танылган 14 тел арасында минем туган телем-татар теле булуы ми?а я?а д?рт, к?ч ?сти. Шулай булгач, барлык-барлык с?зл?р арасында минем д? ?з с?зем бар… Газизл?рд?н газиз ?тк?м-?нк?м теле – Б?ек Татар теленд?ге с?зл?рем – ?ир шары буйлап кояш нурлары булып таралсын иде д? ?и?андагы барлык кешел?рне бары тик изгелекк?, татулыкка, тынычлыкка ?нд?п торсыннар иде!!
Ту?ан телем
?? ?с? телем – мине? ?с?н матур,
и? т?мле тел,
?? телем – ?? ?йберем бул?ан ?с?н
ярата к??ел…
М.?афури
Атай-?с?й, тыу?ан йорт, ту?ан тел, Тыу?ан ил… Былар бер-бере?ен? ты?ы? б?йл?нг?н, кешене? к??ел т?ренд? сабый са?тан урын ал?ан и? ??зиз т?ш?нс?л?р. Ысынлап та, ту?ан теле?де яратыу – Тыу?ан илде, ата-?с?йе?де яратыу ул. Халы?та “И? татлы тел – ту?ан тел, ?с?м ??йл?п тор?ан тел” тиг?н м???л бар. Баланы телг? и? ??зиз кеше?е – ?с??е башлап ?йр?т?.
Мине? ту?ан телем – баш?орт теле.Мине? телем ме?-ме? йылдар аша, ?ис бер тарих ?ынау?арына бирешм?й ата-бабаларыбы??ы? й?ш?? тарихын, йыр-мо?он, ижадын т?км?й-с?см?й бе??е? к?нд?рг? етк?р?. “Теле ю?ты? ?ына – иле ю?” – тип баш?орт халы? ша?иры Р.?арипов ю??а ?ына ?йтм?г?н.
Мин – баш?ортмон! ??м быны? мен?н мин ?орурланам. ?аил?л? тик баш?ортса ?ына аралашабы?. Бе? ата-?с?йем, а?айым мен?н берг?л?п ту?ан телебе??? сы??ан телетапшырыу?ар?ы ?арайбы?, радиотапшырыу?ар?ы ты?лайбы?. Б?л?к?йер?к са?та “А?бу?ат” журналын у?ы?ам, х??ер “Аманат” журналын, “Й?ншишм?” г?зитен яратып у?ыйым.
?леге ва?ытта мин 6-сы класта у?ып й?р?й?м. М?кт?пт? баш?орт телен беренсе кластан яратып ?йр?н?м. Н?фис ??? конкурстарында, ?илми тикшерене? конференция?ында ?атнаштым. Былтыр?ы у?ыу йылында район ??м ?ала ким?ленд? ?тк?релг?н Баш?ортостанды? ?? ирке мен?н Р?с?йг? ?ушылыуына 450 йыллы?ына арнал?ан с?с?нд?р б?йге?енд? ?атнашып, ошо б?йгене? йом?а?лау ??м Гала-концертында Баш?ортостан Республика?ы Президенты М.?.Р?химов алдында сы?ыш я?ау мине? ?с?н бик и?т?лекле ва?и?а булды.
Республикабы??а баш?орт теле д??л?т теле тип и?лан ителе?ен? ?ыуандым. Баш?ортостан тиг?н илд? й?ш?г?с, баш?орт телен ??тере?, ?йр?не? м??имдер, тип уйлайым. Класташтарым, ду?тарым мен?н саф баш?орт теленд? аралашыу?а мин бик шатмын.
Дим районы 123-с? лицейыны? 6-сы класс
у?ыусы?ы Мини?олов Динар?ы? инша?ы
У?ытыусы?ы Кириллова Г.Р.
Туган телем – халкымны? акыл ??м мо? чишм?се.
Ад?м баласыны? к??еленд? булган йомшаклык ??м катылык кебек н?рс?л?рне ачып бир?че, гыйлем, ?д?п, м?гъриф?т кебек н?рс?л?рне к?рс?т?че н?рс? – телдер.
И минем ?андай кадерле, и мо?лы туган телем.
Кайгылар иле т?гел син, шатлыклар иле б?ген.
М?кт?п шатлык йорты була аламы со?? Шатлык йорты булырга тиешме? Тиеш, билгеле! Мин шулай дип уйлыйм. Кайбер??л?рне? фикеренч?, м?кт?пне? т?п вазифасы – укучыга белем бир?, ? калганы… Калганы да аерата ???миятле вазифалардан тора шул – укучыга т?рбия бир?, а?а шатлык б?л?к ит?, м?ст?кыйльлеген ?стер?. Уеннар зур ???миятк? ия. Уеннарда катнашып кыюлык арта, ?зе?д? булган аерым кимчелекл?р юкка чыга, ипт?шл?р арасында бертигез хокуклы кеше буларак т?рле биремн?р ?т?л?, а?а с?л?т арта. Ч?нки м?н?с?б?тл?р эчкерсез, табигый, ??ркем с?л?тенч? эшли, к?чен кызганмый, уртак н?ти?? ?чен куана. Гомум?н уеннар системасы безд? укучыларда халкыбызны? милли тарихына, татар телен? ??м ?д?биятына, м?д?ниятен? м?х?бб?т тойгысы, ?з халкыбыз бел?н горурлану хисл?ре, ?з халкыны? тарихын, аны? у?ай гореф-гад?тл?рен, традициял?рен ?йр?н? бел?н кызыксындыру шикелле к?рк?м сыйфатлар т?рбиял?рг? ярд?м ит?. Халык уеннары никад?р кыска ??м ачык, т?эсирле, а?лаешлы. Алар безне? уйлау, фикерл?? д?р???сене? активлыгын арттыра, д?ньяга карашны ки??йт?, рухи хал?т ?сешен камилл?штер?. Без уеннардан к?п кен? м?ст?кыйль тормышта кир?к булган т?рле к?некм?л?р алабыз. Милли уеннар ?ырлар, халык ?йтемн?ре, афоризмнар, канатлы с?зл?р, м?кальл?р бел?н тыгыз б?йл?нг?н р?вешт? алып барыла. Уеннар вакытында безд? фикерл?? с?л?те, ихтибарлылык арта, х?тер ??м с?йл?? культурасы байый.
??р халык ?зене? мо?-сагышын, ?рн?л?рен к?йл?рг? сала, ?ыр итеп ?ырлый. С?зе я?гырашына туры килг?нд?, эчт?леге искерм?г?нд?, ?ырлар аеруча озын гомерле була. ?з?к ?згечл?ре, мо?лылары, буыннардан буыннарга к?чеп, ?зен я?а т?смерл?р бел?н баетып, халык х?теренд? яши бир?. ?ыр — тарихны, тарихы?ны бел?, ?з чиратында, ?ырны оныттырмый. Нинди ген? ?ырны ?ырласа? да, син аны к??еле?, уйлары? бел?н я?артасы?, ?зе?неке саныйсы?. Б?тен д?нья буйлап сибелг?н татарны?, ?ай, к?п т? со? ?ырлары! Кайсы гына ?ырны алса? да, бер н?рс? к?зг? ташлана: кеше гомере буе б?хетен эзли ??м аны еракта, ?тк?нд?, хушлашкан ярларда, ташлап китк?н туган ?иренд? таба. Б?хет-шатлык ташып, б?ркеп торган ?ырлар азрак, с?енечне ?зе? д? кичереп була, ?мма кайгы-х?ср?тне б?лешерг? кемдер кир?к. ?н? шул кемдер — ?ырны ты?лаучы, си?а кушылучы да инде. ?ырлыйм дис?, б?йр?менд? к?т?реп алырлык ?ырлары да к?п милл?темне?.
Тел – аралашу чарасы. Тел ярд?менд? аралашып без ?зебезне? уй-фикерл?ребезне, хыялларыбызны, шулай ук шатлык ??м кайгыларыбызны белдер? алабыз. Киемен? карап каршы алалар, акылына карап озаталар дип тикм?г? ген? ?йтм?г?нн?рдер шул. Шу?а к?р? д? кеше акыллы булырга тиеш. Кеше акыллымы, юкмы ик?нне без кайдан бел? алабыз со?? ?лб?тт?, кешене? с?йл?меннн?н аны? ни д?р???д? акыллы ??м культуралы ик?нен белеп була. ?з теле?не? кадерен белер ?чен, чит ?ирл?рд? яш?п карарга кир?к. Ана теле?не? мо?ын, а???ен а?лау ?чен, кайвакыт бер бишек ?ырын ишет? д? ?ит?. Тел ?че д? була, т?че д?. Усал теллел?р кайвакыт р?н?етеп т? куя. Йомшак теллене? ?анга р?х?тлек бирг?не бар, т?пк? утыртканы да юк т?гел. Теле бозыкны? к??еле бозык, ди халык. Теле катыны? к??еле каты, диг?н м?каль д? бар.
Тел — к??елне? к?згесе д?, тылмачы да, ачкычы да, тагын ?лл? н?рс?л?р д? ик?н.
Без рус м?кт?бенд? укуыбызга да карамастан, ?зебезне? туган телне ?йр?н? м?мкинлегебез бар. ? инде ?з телен белм?г?н, аны х?рм?т итм?г?н кешед?н нинди “чын кеше” чыксын. Туган телне онытуны? нинди н?ти??г? китер?ен Чы?гыз Айтматов “Гасырдан озын к?н” ?с?ренд? бик оста сур?тли. ?з халкын, тарихын, телен онытучыларны ма?кортлар дип атый ул. Андыйлар туган илен? каршы яуга чыгарга, тапкан анасына кул к?т?рерг? д? ?зер.
?ир й?зенд? булган б?тен н?рс?
Б?лг?н саен кими, кечер?я.
Тик бер ген? н?рс? – ана м?х?бб?те
Б?лг?н саен арта, к?ч?я, – дип яза балалар язучысы М?рзия Ф?йзуллина. Бу бик зур с?з. Балалар к??елен а?лап, ?гет-н?сих?тне д? зир?к, акыллы, шаян-тапкыр гыйб?р?л?рг? т?реп, кешене? к??ел кылларын чиртерлек итеп язу с?л?те, ??м д? шушы язганнарны к??ел т?рен? ?теп керерлек итеп а?лату с?л?те ??ркемг? д? бирелми. ?аваплы да, авыр да, шул ук вакытта бик мактаулы да вазифадыр ул балалар язучысы ??м укытучы булу. Безне? аксакалларыбыз, галимн?ребез, язучыларыбыз татар телене? б?еклеге турында ?йтеп калдырган матур с?зл?рне безг? яраткан укытучыларыбыз ?иткер?.
Татар телен Такташ с?йде,
Тукай ?зелеп мактады.
Урам теле т?гел диеп,
Насыйри да яклады.
??м шулай ук К. Насыйри: бер?? башка телне ?йр?нм?кче булса, башта ?з телен белсен, – диг?н.
– Туган телне белм?? – телсез калу, – диг?н Дагстан шагыйре.
Мен? шулай итеп б?ек татар халкы безг? ки??шл?рен бирг?н, ?зене? т?рле чаралары бел?н т?рбиял?г?н. Шу?а к?р? без туган телебезне? кадерен белерг?, аны ?йр?нерг? ??м ихтирам ит?рг? тиешбез.
Сии – минем тере тарихым,
Син – минем кил?ч?гем,
Тик синд?, газиз туган тел,
Б?хетк? ?ит?ч?гем.
И телем, синд? н?фислек
Чишм?се киб?ме со??!
Гасырлар си?а тим?де,
Д?верл?р тияме со??!
Гасырлар да, д?верл?р д? безне? акыл ??м мо? чишм?се булган туган телебезг? тим?сен иде. Еллар ?тк?н саен мо? д?рьябыз тир?н?я ??м сафлана барсын! Шарафутдинова Айгель
Сенгилей районы Красный Гуляй урта м?кт?бе
?тк?м – ?нк?мне? теле
Туган тел дип ?йт?г?,Габдулла Тукай язган шигырь юллары иск? т?ш?:
И туган тел, и матур тел,
?тк?м –?нк?мне? теле…..
Туган тел! Бу с?з ??ркем ?чен кадерле, газиз!Туган телне тугач та ишет? ??м ?йр?н? башлыйсы?,шу?а к?р? аны туган тел дип атыйлар да.
Минем туган телем – газизл?рд?н – газиз Анам телем –татар теле.
Тугач та ?ниемне? назлы итеп “ балам ” диг?н с?зен туган телемд? ишетк?нмен. Беренче “ ?ни” ??м “?ти” с?зен д? татар теленд? ?йтк?нмен. Безне? гаил?д? гел татарча с?йл?ш?л?р.?ти –?ниемне? ми?а бирг?н и? зур б?л?кл?ре минем исемем ??м телем булды.
Мин яратам туган татар телемне!!! Ана теле д?ресл?рен? яратып й?рим.Татар ?ырларын бик яратып ты?лыйм ??м ?зем д? ?ырларга й?р?н?м.Татар теленд?ге китапланы ?з телемд? укый алуыма , анам теленд? с?йл?ш? бел?ем? мин бик шатмын. “ Мин – татар! – дип горурланып ?йт? алам. Мин ?х?т Гаффарны? “Без – татарлар” диг?н шигырен яратам.
Без – татарлар!
Шулай диеп бел?
Безне б?тен д?нья, бар халык.
Без – татарлар!
Шушы исем бел?н
?ирд? яш?? ?зе бер б?хет.
Ми?а ?з милл?тем, туган телем кадерле. М??ге яш?,туган телем!!!
Г?р?ев Булат 4 сыйныф
Туган тел дип ?йт?г?, Г. Тукай язган шигырь юллары иск? т?ш?:
И туган тел, и матур тел,
?тк?м, ?нк?мне? теле!
Д?ньяда к?п н?рс? белдем
Син туган тел аркылы.
Минем туган татар телем чынлап та бик матур. Ул минем ?чен ?тк?м-?нк?м кебек ?к якын. Туган телен югалткан милл?тне? кил?ч?ге юк дип уйлыйм мин. ?з телен яхшы белг?н кеше ген? милл?те бел?н горурлана, аны? кадерен бел?.
Мин Свердловск ш???ренд? тудым. Ул вакытта минем ?ти-?нием анда эшл?г?нн?р. Мин рус м?кт?бенд? укыдым.
К?пт?н т?гел без Казанга ?йл?неп кайттык. Без гаил?д? гел татарча с?йл?ш?без, ч?нки барыбыз да татар балалары. Свердловскида вакытта татарча ?йд? ген? с?йл?шеп була иде. Казанга кайткач, мин урамда да, транспортта да татарча с?йл?шеп й?рг?н кешел?рне к?реп шатландым. К??елем р?х?тл?неп китте. Ничектер алар ми?а бик якын булып, туган кебек тоелдылар. ? м?кт?пт? татар теле д?ресл?ре буласын белг?ч, мин бигр?к т? с?ендем. Татар телен ?йр?н? безг? рус ??м инглиз телл?рен ?йр?нерг? ?ич т? комачауламый. Авылга кайткач, ?бием, башымны сыйпап: “Б?бк?м, беркайчан да ?з теле?не онытма, туган теле?не балалары?а да ?йр?терсе?!” ? ди. Мин, ?лб?тт?, гомер буе ?земне? туган телемне саклармын!
Кеше тормышында аны? б?тен гомере буена аерылгысыз т?шенч?л?р, кешел?р, ?йберл?р була. Мин шуларны? берсе дип, аны? туган телен саныйм. Ул ? кешене? д?ньяга аваз салган минутыннан со?гы сулышына кад?р ян?ш?.
“Туган” с?зе тагын бернич? с?з бел?н с?зтезм? ясый: “Туган апа”, “Туган ил” ??м “Туган тел”. Бу т?шенч?л?р ? ?чесе д? кеше ?чен и? якын, и? кадерле. ?г?р кеше бу т?шенч?л?рг? битараф караса, аларны еш алыштырса, онытса яки хыян?т итс?, ул кешег? “изге” диг?н с?з таныш т?гел.
Кеше д?ньяга беренче аваз салуга, аны тудырган ана ?зене? сабыена туган теленд? “балам” дип энд?ш?. Баланы? беренче ?йтк?н с?зе д? туган теленд? я?гырый. Кеше ?зене? и? саф хисл?рен бары тик туган теленд? ген? белдер? ала. Б?ек Тукай юкка гына ?зене? и? кадерле кешел?ре ?ти-?нил?рен? р?хм?т с?зл?рен, алар рухына багышлаган догаларын туган теленд? белдерм?г?н.
И туган тел! Синд? булган
И? элек кыйлган догам:
Ярлыкагыл, дип, ?зем ??м
?тк?м-?нк?мне, Ходам!
Безне? халкыбызны? к??ел ?????рл?ре бары тик туган телд? ген? сакланып калган. Бары тик туган телд? ген? алар к??елне? и? нечк? кылларын тибр?т? алалар. Шу?а к?р? д? безне? ш?хесл?ребез, галимн?ребез, язучы ??м шагыйрьл?ребез туган телг? зур игътибар бир?л?р. Галимн?р фикеренч?, ?з туган теленд? белем алу балага ?и?елр?к бирел? ??м ?зл?штер?, а?лау д?р???сен арттыра ик?н. ?з туган телене? кешег? т?эсир к?че д? к?члер?к. Бу турыда аксакал язучыбыз Г. Б?широв бик д?рес ?йтк?н. Ул инде туган телне? байлыгын бик яхшы бел?, ч?нки гомере буе халык авыз и?аты ?????рл?рен ?ыйган ??м ?йр?нг?н кеше. “Халыкны? и? зур байлыгы, и? кадерле рухи х?зин?се, ? дип яза Г. Б?широв, ? ?ичшиксез, аны? теле. Халык ?зене? телен, оста бакчачы кебек, яман ?илл?рд?н, р?химсез салкыннар куырудан саклап, ме? еллар буена ?стереп килг?н. ?злексез баетып, матурлап, и? тир?н фикерл?рен, и? нечк? хисл?рен д? а?латып бирер д?р???г? китерг?н”. Никад?р м?гън?ле с?зл?р!
Минем туган телем ? татар теле. Шагыйрь Н. Н??ми аны “?ырдай мо?лы”, Р. Ф?йзуллин “тыйнак, басынкы, т?зем”, И. Гыйл??ев “т?мле, к?рк?м, ?стен”, ? Х?с?н Туфан ис? “к?кр??л?р теле, батыр ??м ?????р мирас” дип атый.
Б?ген татар теле ??м??риятебезд? д??л?т теле дип беркетелг?н. Шу?а к?р? аны? кулланыш даир?се д? ки??я. Ул инде х?зер ? кешел?р арасында ?зара аралашу коралы гына т?гел, д??л?т эшл?ренд? д? тулы хокукка ия булган тел.
Тарихым ист?леге син,
Болгарым ист?леге,
Гасырлар аша ?телг?н
Юлларым ист?леге, ?
дип яза Х. Туфан. Чыннан да, тел тарихы ул ? ил тарихы. Безне? туган телебез тарихны? т?рле авырлыкларына, ??залау-кимсетел?л?рен? дучар булган. Л?кин:
Чукындырган чагында да
Чукынмады?, татар теле, ?
ди К. Н??ми.
М. ??лил, А. Алиш, Х. М???йл?рне? татар теленд? язылган шигырьл?ре фашистларны? корыч ишекл?ренн?н, гильотиналарыннан да к?чле булдылар. Бу турыда шагыйрь Р. Ф?йзуллин:
Т?зем тел ул
Окопларда, т?рм?л?рд?, лагерьларда
атылса да, асылса да,
?и?? рухын ?уймаган ул.
Гильотина ?сл?ренд?
Яш?? ?ырын ?ырлаган ул! ?
дип, татар телен? булган югары б?ясен бир?.
Туган телебез к?нн?н-к?н камилл?ш? бара. Аны тагын да биз??, кулланылышын арттыру ?лк?сенд? бик к?п галимн?р, с?нгать ??елл?ре армый-талмый эшлил?р. Мин шундый кешел?рне? берсе турында гына ?йтеп ?тм?кче булам. Бу ? милл?тебезне? тел осталарыны? ?с?рл?рен б?тен “д?ньяга” ?з теленд? я?гыраткан Айрат Арсланов. Мин аны? шигырь с?йл?вен бик яратып ты?лыйм. Айрат Арсланов с?йл?г?нд?, Туган тел ила?и кодр?т ала, ?зене? й?р?кл?р, иманнар х?киме ик?нен тоя, ??р татарны ?з кочагына алып ?лгер?. Айрат Арсланов тарафыннан я?гыраган татар теле изелг?нн?рне, башлары т?б?н иелг?нн?рне турайта, горурландыра, б?гырьл?ре?не актарып елата. Язучы Ф. Баттал аны? турында: “Шартына китереп с?йл??чесе ген? табылсын, бу тел к?ферлек тутыгы бел?н капланган иманы?ны да чистарта, сафландыра торган тел!” ? дип яза ??м, ? А. Арслановны туган телне? баш сакчысы, бераз шаяртып та ?йтс?к, генеральный сакчысы дип б?ялибез”, ? ди.
Туган тел турында фикерл?ремне шагыйрь И. Гыйл??ев с?зл?ре бел?н йомгаклыйсым кил?:
Ул булганда адашмабыз ?
Юлым туры, нурлы к?нем.
К?з карасы кебек саклыйм
Анам телен ? Татар телен.
⇐ Предыдущая17181920212223242526Следующая ⇒
Дата добавления: 2016-12-29; просмотров: 1419 | Нарушение авторских прав
Рекомендуемый контект:
Похожая информация:
B. –документ, издаваемый единолично руководителем предприятия, в целях разрешения организационных и производственных задач
I ступень — «Смелые и ловкие» — для мальчиков и девочек 10?11 и 12?13 лет
III ступень — «Сила и мужество» — для юношей и девушек 16?18 лет
III. Учтите и оцените результаты непрямой РИФ с сывороткой обследуемого и антигеном боррелий – возбудителем Лайм-боррелиоза.
Q]3:1:Основателем консерватизма как идейно–политического направления является
Q]3:1:Основателем либерализма как идейно–политического направления является
V ступень — «Бодрость и здоровье» — для мужчин 40?60 лет и женщин 35?55 лет
V.Читання казки вчителем вгодос.
Акмулла ? чич?н шагыйрь
Алтын Урда чоры ? татар ?д?биятыны? Я?арыш чоры
Антенно-фидерный тракт с усилителем
Асфальтосмесительная установка со смесителем периодического действия ДС-168
Поиск на сайте:
© 2015-2019 lektsii.org – Контакты – Последнее добавление
Туган тел дип ?йт?г?, Г. Тукай язган шигырь юллары иск? т?ш?:
И туган тел, и матур тел,
?тк?м, ?нк?мне? теле!
Д?ньяда к?п н?рс? белдем
Син туган тел аркылы.
Минем туган татар телем чынлап та бик матур. Ул минем ?чен ?тк?м-?нк?м кебек ?к якын. Туган телен югалткан милл?тне? кил?ч?ге юк дип уйлыйм мин. ?з телен яхшы белг?н кеше ген? милл?те бел?н горурлана, аны? кадерен бел?.
Мин Свердловск ш???ренд? тудым. Ул вакытта минем ?ти-?нием анда эшл?г?нн?р. Мин рус м?кт?бенд? укыдым.
К?пт?н т?гел без Казанга ?йл?неп кайттык. Без гаил?д? гел татарча с?йл?ш?без, ч?нки барыбыз да татар балалары. Свердловскида вакытта татарча ?йд? ген? с?йл?шеп була иде. Казанга кайткач, мин урамда да, транспортта да татарча с?йл?шеп й?рг?н кешел?рне к?реп шатландым. К??елем р?х?тл?неп китте. Ничектер алар ми?а бик якын булып, туган кебек тоелдылар. ? м?кт?пт? татар теле д?ресл?ре буласын белг?ч, мин бигр?к т? с?ендем. Татар телен ?йр?н? безг? рус ??м инглиз телл?рен ?йр?нерг? ?ич т? комачауламый. Авылга кайткач, ?бием, башымны сыйпап: “Б?бк?м, беркайчан да ?з теле?не онытма, туган теле?не балалары?а да ?йр?терсе?!” ? ди. Мин, ?лб?тт?, гомер буе ?земне? туган телемне саклармын!
Гомерен хэзинэсенэ
Остэлде тагын бер ел,
Монайма еллар утэ дип,
Елмай син – бэхетле бул!
Котлы булсын бэйрэмен,
Тыныч булсын кунелен,
Шатлык-соенечлэр белэн
Тулы булсын гомерен!
Гамьле еллар, амьле коннэр
Телибез чын йорэктэн!
Хич кичекми чынга ашсын
Безнен куркэм телэклэр!
Тормышнын ин ямьле чагы,
Илле яшь — ул аз эле!
Алда эле — купме шатлык!
Купме бэхет, наз эле!
Гомереннен бу мизгеле —
Туктап бер жырлап алу,
Уткэннэргэ шокер итеп,
Килэчэккэ юл салу!
Якын дустым, сине туган кнг.
Булк итм шигыръ юллары.
Гел шатлыкта гына узса иде
Сиклтле тормыш юллары.
Бу тормышны дустым з законы,
Талплре аны бик кырыс.
Табаласы икн бхетене,
Югалтмаска аны син тырыш.
Тынычлыгы булсын келед,
Эшлре д барсын, грлсен.
Гомер буе сине йргед
Яш дрте снми дрлсен.
Кояшлы кн телим сиа ,дустым.
Болытларны куып таратып.
Яшик ле алда гомер барда,
Якын дуслар булып яратып.
Татарские поздравления с днем рождения своими словами
Сине туган кне белн котлап, и изге, якты, матур телклремне юллыйм: кчле рухлы м кешелекле, юмарт м ярдмчел, бхетле м сламт бул! Уй-телклре ти, туар танары тыныч, саулыгы ныклы, гомере бхетле булсын! Авырмый, кайгы-хсрт крми, озын гомер итене, гаил шатлыгы, балаларыны, якыннарыны игелеген креп яшрг язсын Ходай! Ныклы тазалык, озын гомер, ак бхетлр белн мул тормышта яшвене телим!
. ! Сиа гомерне и озынын, бхетне и зурысын, шатлыкларны и олысын юллыйбыз. Якты ал танар, згр кклр сине келене рчак яктыртсын, балкытып торсын. Та иллрене назлысы, ан тынычлыгы, чиксез бхетлр, эшед зурдан-зур уышлар, яхшы ктренке кеф юлдаш булсын сиа. Бтен гомерене, кчене кешелр бхете чен биргн гзл зат буларак эчкерсезлеге, ихласлыгы, ягымлылыгы белн кешелр келен яулады. рвакытта да шулай шат, клч йзле, изге келле булып кал. Алга таба да шатлыкта, куанычта, бхетт яшрг язсын сиа!
Сине чын келемнн туган кне белн тбриклим. Туачак танары, килчк кннре кояш кебек якты, нурлы, кк йзе рвакыт аяз булсын. Мхббте чишм суыдай саф, бхете шомырт ччгедй ак булсын. аман да шулай ачык йзле, олы йркле булып кал. Кояш нурыны ылысын, та иллрене и назлысын, укуыда, эшед зурдан-зур уышлар телим.
Поздравления с юбилеем 50 лет на татарском языке
. ! Син бген зене олы юбилее – 50 яше билгелисе. Мосу кзлрг ямь стрг телгндй, табигатьне шушы мизгеленд ярты гасыр элек дньяга килеп, син барлык туганнарыны сендергнсе. Бген д син, кадерле кешебез, зене тир-ягыдагы кешелрг шатлык лшсе, олысына да, кечесен д син кешелекле м игелекле, абруйлы кишче, шуа кр д зе олы ихтирам казангансы. Алдагы гомер юлларыны шулай ук сау-сламтлек, ктренке кеф м туган-тумачалары, якыннары белн бхетле кннрд трг язсын сиа, секле м сйкемле кешебез!
И изге, ак м пакь телклр белн . .
… ! Сине 50 еллык юбилее белн тбриклибез! Ярты гасыр кп т сыман. Сине гомерд д авыр кннр аз булмады. Сынмады, сыгылмады, югалмады. Мен дигн Ана булды. Кешене бхет тудырмый, бхетне кеше ясый. Син з бхетене зе тудырып, ире, балаларыа, туганнарыа да леш чыгарды. Рхмт сиа рвакыт якты чырае, тмле сзлре белн каршылаганы чен. Килчкт д ул хзинне чишмсе саекмасын, бхете авырлыклар килмсен. Балалары берсе-берсе ун егетк торсын, башлы-кзле булып зе кебек матур тормыш корсын. е шулай элеккеч нурга чумсын.
Исэнмесез !Тормыш иптэшемнен дэ .абыемнын да 50 яшьлек юбилейлары !Икесенэ дэ котлау сузлэре .шигырь юллары яза алмассызмы икэн Шулай ук мина шундый эйбэт ир устерп .булэк итуче кайнанама рэхмэт сузлэре яза алмассызмы Рэхмэт
Поздравление на татарском языке с переводом на русский
Кадерле дускай!Туган кне белн котлыйм сине! Синнн д якын, синнн д тугры иптшем юктыр, шуа кр сиа чын келемнн килчкт д зед булган гзл сыйфатларыны сакларга телим. Сине тазалык-саулык, якты килчк, бхетле матур кннр ктсен, дус-ишлре, туган-тумачалары, гаил тик сине сендерсен, дустым! Сине хрмт иткн (имя).
Дорогой мой дружок!С днем рождения тебя! Ближе и вернее тебя нет у меня друга, поэтому от всей души желаю тебе в будущем сберечь твои прекрасные качества. Пусть тебе сопутствует крепкое здоровье, впереди ждет светлое будущее, счастливые радостные дни, друзья и родственники пусть приносят тебе только радости, друг! Уважающий тебя …
Безне чен и кадерле булган хрмтле ниебез!Бген сине туган кне — димк, безне чен бу икелт туган кн. Син булмаса – без д булмас идек, син тумаса – без д тумас идек. Сиа корычтай тазалык, яхшы кеф, иснлек-саулык телибез. Сиа шушы ямьле бйрмед менрч рхмт сузлре йтбез. Син – дньяда и затлы, саваплы кешелрне берседер, без сине чиксез хрмт итбез, чын йрктн яратабыз. Озын гомер сиа! Балалары(имена)
Мама, самый дорогой и уважаемый для нас на свете человек!Сегодня твой день рождения – значит, и для нас это двойной праздник. Не родилась бы ты, не было бы и нас. Желаем тебе крепкого здоровья, хорошего настроения, благополучия. Ты самый лучший и благородный человек на свете, мы бесконечно уважаем тебя и любим всем сердцем. Твои дети…
Кадерле (имя)!Сине туган кннред Сандугачлар сайрасын, Сине тбриклп, туганнар Яхшы блк сайласын! Килчк матур гомерне Берг-бер уздырыйк, Гармун уйнап, биеп-ырлап Урамнардан сыздырыйк. Картаймыйча яш, дускай, Бгенгедй чибр бул. Дус-ишлрне кадерен бел Миннн (бездн) сиа телк шул! Дусты (имя). Дуслары (имена).
Дорогой …!В твой день рождения пусть поют соловьи, а друзья выберут для тебя лучшие подарки! Предстоящую счастливую жизнь пусть доведется нам провести вместе, с песнями и плясками, с гармонью весело пройдем по улицам. Живи, не зная старости, дружок, будь таким же прекрасным, какой ты сегодня. Береги своих друзей-приятелей, вот такие у меня пожелания тебе. Твой друг…. Твои друзья….
Этиебез — безнен кадерлебез,
Без бэхетле жирдэ син барга.
Фэрештэлэр кунсын иннэрендэ
Туган конен белэн котларга.
Торле чакны кургэнсендер, эти,
Йорэгендэ куптер яра да.
Кинэшчебез, терэгебез булып
Озак яшэ безнен арада.
Парлап канат кагу жинелрэк,
Тормыш сезне ялгыз итмэсен.
Тормыш чишмэлэре чалтырап аксын
Мэнге-мэнге суы кипмэсен.
Гомерен хэзинэсенэ
Остэлде тагын бер ел,
Монайма еллар утэ дип,
Елмай син — бэхетле бул!
Котлы булсын бэйрэмен,
Тыныч булсын кунелен,
Шатлык-соенечлэр белэн
Тулы булсын гомерен!
Гамьле еллар, амьле коннэр
Телибез чын йорэктэн!
Хич кичекми чынга ашсын
Безнен куркэм телэклэр!
Туган конен котлы булсын!
Бу кон шулай кунелледер
Син туганга,
Бу донья шулай яктыдыр
Син булганга.
Ботен жихан шатлангандыр
Син туганда.
Тирэ-якта хэрчак бэйрэм
Син булганда.
Бугенгедэй сойкемле бул!
Бугенгедэй бэхетле бул:
Жэй голлэре ускэндэ дэ,
Яз яфраклар ярганда да,
Коз жиллэре искэндэ дэ,
Жиргэ карлар яуганда да!
Сойкемле карашын кояшка тин —
Бар тормышны нурга кумэсен.
Бу доньянын барлык хикмэтлэрен
Бары тик син генэ белэсен.
Тормышта гел ярдэм итеп тора
Зирэк кинэшлэрен, жылы сузен;
Иркэлисен, яратасын, юатасын,
Тынлыйсын да, анлыйсын да узен.
Сэламэтлек, озын гомер язсын,
Гел колэч хэм яшь бул хэзергечэ!
Кунелен синен кутэренке булсын,
Соенеп хэм соендереп мен-мен яшэ!
Поздравление папе
Аткай!
Туган конен белэн котлыйбыз
Шатлык белэн, озын гомер белэн
Яшэвене генэ телибез
Доньядагы хэрбер яхшылыктан
Олеш чыксын сина мул гына
без телибез сина ак бэхетлэр,
Шатлыкларга илткэн юл гына
Бэйрэменэн матур хатирэсе
Кунелендэ калсын уелып
Табриклибез сине чын кунелдэн
Барыбыз да бергэ жыелып!
Поздравление маме с днем рождения
Кадерле эни, Гомерен хэзинэсенэ
Остэлде тагын бер ел,
Монайма еллар утэ дип,
Елмай син – бэхетле бул!
Котлы булсын бэйрэмен,
Тыныч булсын кунелен,
Шатлык-соенечлэр белэн
Тулы булсын гомерен!
Гамьле еллар, амьле коннэр
Телибез чын йорэктэн!
Хич кичекми чынга ашсын
Безнен куркэм телэклэр!
Кешелекле бит син, олы җанлы,
Ярдәмле син дуска, туганга.
Синнән газиз кеше белмим бармы,
Без бәхетле тик син булганга.
Ак бәхетләр юлдаш булсын сиңа,
Көннәреңне шатлык бизәсен.
Сәламәтлек сиңа, олы бәхет,
Ходай шуннан мәхрум итмәсен.
Баса минем башка бет сыман
Торле яктан тормыш ваклыклары.
Эйтерсенлэ беткэн баш бетсен дип
Телилэр миннэн котылуны.
Гомерен хэзинэсенэ
Остэлде тагын бер ел,
Монайма еллар утэ дип,
Елмай син – бэхетле бул!
Котлы булсын бэйрэмен,
Тыныч булсын кунелен,
Шатлык-соенечлэр белэн
Тулы булсын гомерен!
Гамьле еллар, амьле коннэр
Телибез чын йорэктэн!
Хич кичекми чынга ашсын
Безнен куркэм телэклэр!
Хэр яна кон бэхет алып килсен,
Алсу таннар кумсен шатлыкка.
Яшэу дэрте янсын йорэгендэ
Картаерга бер дэ ашыкма.
Поддержи Бугага.ру и поделись этим постом с друзьями! Спасибо! ?
Туган көнен белән! Бәхетле булырга, шатланырга, моңа гаҗәпләнергә, һәр минутның кадерен белергә, хыялланырга, һәрвакыт тугры, ышанычлы дуслар булырга һәм, иң мөһиме, яратырга һәм сөекле булырга телим. Гел шундый ук яшь, якты, ягымлы, шат һәм көләч булып кал!
Перевод на русский язык:
С днем рождения! Желаю быть счастливой, радоваться жизни, удивляться, наслаждаться каждой минутой, мечтать, всегда иметь верных, надежных друзей и, главное, любить и быть любимой. Оставайся всегда такой же молодой, светлой, доброй, веселой и улыбчивой!
Кадерле, сине бәйрәмең белән котлыйм! Бүген синең көн, һәм барысы да иң изге теләкләр бүген синең өчен! Шундый ук матур, хатын-кыз, сөйкемле һәм гүзәл булып калуыңны телим! Мәхәббәт, хөрмәт һәм соклану хисләре белән күмелүеңне телим. Нык сәламәтлек, сабырлык, көч! Чын-чынлап бәхетле бул!
Перевод на русский язык:
Дорогая, поздравляю тебя с твоим праздником! Сегодня твой день, и все наилучшие пожелания сегодня для тебя! Желаю оставаться такой же красивой, женственной, милой и прекрасной! Желаю утопать в любви, уважении и восхищении. Крепкого здоровья, терпения, сил! Будь по-настоящему счастлива!
Гүзәл хатын-кызны туган көне белән котлыйм! Сәламәтлек һәм Илһам, Мәхәббәт һәм игътибар, җылылык һәм кояш кәефе уңышлар, якты хис-кичерешләр һәм куанычлар телим! Сезнең тормышыгызда һәрвакыт чәчәкләр һәм сюрпризлар, елмаюлар һәм яхшы вакыйгалар, бәхет һәм шатлык, уңыш һәм уңышлар булсын!
Перевод на русский язык:
Поздравляю прекрасную женщину с днем рождения! Желаю здоровья и вдохновения, любви и внимания, тепла и солнечного настроения, успехов во всём, ярких впечатлений и радуги эмоций! Пусть в Вашей жизни всегда будут цветы и сюрпризы, улыбки и хорошие события, счастье и радость, удача и везение!
Сезне чын күңелдән туган көнегез белән котлыйм! Һәр яңа көн сине күңелле сюрпризлар һәм якты хисләр белән сөендерсен, нурлы елмаюың бөтен гаилә өчен бәйрәм тудырсын, ә гүзәллегең бөтен дөньяны ямьләндерсен. Бәхетле, камил һәм искиткеч бул!
Перевод на русский язык:
От всей души поздравляю вас с Днем рождения! Пусть каждый новый день радует тебя приятными сюрпризами и яркими эмоциями, пусть твоя лучистая улыбка создает праздник для всей семьи, а твоя красота украшает весь мир. Будь счастлива, совершенна и прекрасна!
Иң яхшы көннәрнең берсе-синең туган көнең! Сине котлыйм һәм вак-төякләр аркасында бервакытта да борчылмаска, начарлыкны онытмаска һәм шатланырга телим. Елмаюыгыз белән бу дөньяны яхшыртуны дәвам итегез. Сылу, шундый ук, син нинди дә бар: матур, бәхетле, онытылмас һәм алыштыргысыз.
Перевод на русский язык:
Один из лучших дней-твой день рождения! Поздравляю тебя и желаю никогда не волноваться по пустякам, не забывать о плохом и радоваться. Продолжайте улучшать этот мир своей улыбкой. Прекрасная, такая же, какая ты есть: красивая, счастливая, незабываемая и незаменимая.
Торле чакны кургэнсендер, эти,
Йорэгендэ куптер яра да.
Кинэшчебез, терэгебез булып
Озак яшэ безнен арада.
Парлап канат кагу жинелрэк,
Тормыш сезне ялгыз итмэсен.
Тормыш чишмэлэре чалтырап аксын
Мэнге-мэнге суы кипмэсен.
Баса минем башка бет сыман
Торле яктан тормыш ваклыклары.
Эйтерсенлэ беткэн баш бетсен дип
Телилэр миннэн котылуны.
Гамьле еллар, амьле коннэр
Телибез чын йорэктэн!
Хич кичекми чынга ашсын
Безнен куркэм телэклэр
Гомерен хэзинэсенэ
Остэлде тагын бер ел,,
Монайма еллар утэ дип,
Елмай син — бэхетле бул!
Тормышнын ин ямьле чагы,
Илле яшь — ул аз эле!
Алда эле — купме шатлык!
Купме бэхет, наз эле!
Гомереннен бу мизгеле —
Туктап бер жырлап алу,
Уткэннэргэ шокер итеп
Килэчэккэ юл салу!
Тормышнын ин ямьле чагы,
Илле яшь — ул аз эле!
Алда эле — купме шатлык!
Купме бэхет, наз эле!
Гомереннен бу мизгеле —
Туктап бер жырлап алу,
Уткэннэргэ шокер итеп,
Килэчэккэ юл салу!
Гомерен хэзинэсенэ
Остэлде тагын бер ел,
Монайма еллар утэ дип,
Елмай син — бэхетле бул!
Котлы булсын бэйрэмен,
Тыныч булсын кунелен,
Шатлык-соенечлэр белэн
Тулы булсын гомерен!
Гамьле еллар, амьле коннэр
Телибез чын йорэктэн!
Хич кичекми чынга ашсын
Безнен куркэм телэклэр!
Хэр яна кон бэхет алып килсен,
Алсу таннар кумсен шатлыкка.
Яшэу дэрте янсын йорэгендэ
Картаерга бер дэ ашыкма.
В татарском я, признаюсь, не силен,
Но все ж хочу от сердца я поздравить
Тебя, пусть будет сильным конь,
Пусть степь тебе даст волю, чтобы править!
Баса минем башка бет сыман
Торле яктан тормыш ваклыклары.
Эйтерсенлэ беткэн баш бетсен дип
Телилэр миннэн котылуны.
Гомерен хэзинэсенэ
Остэлде тагын бер ел,
Монайма еллар утэ дип,
Елмай син — бэхетле бул!
Котлы булсын бэйрэмен,
Тыныч булсын кунелен,
Шатлык-соенечлэр белэн
Тулы булсын гомерен!
Гамьле еллар, амьле коннэр
Телибез чын йорэктэн!
Хич кичекми чынга ашсын
Безнен куркэм телэклэр!
Бу кон шулай кунелледер
Син туганга,
Бу донья шулай яктыдыр
Син булганга.
Ботен жихан шатлангандыр
Син туганда.
Тирэ-якта хэрчак бэйрэм
Син булганда.
Бугенгедэй сойкемле бул!
Бугенгедэй бэхетле бул:
Жэй голлэре ускэндэ дэ,
Яз яфраклар ярганда да,
Коз жиллэре искэндэ дэ,
Жиргэ карлар яуганда да!
Тормышнын ин ямьле чагы,
Илле яшь — ул аз эле!
Алда эле — купме шатлык!
Купме бэхет, наз эле!
Гомереннен бу мизгеле —
Туктап бер жырлап алу,
Уткэннэргэ шокер итеп,
Килэчэккэ юл салу!
Хэр яна кон бэхет алып килсен,
Алсу таннар кумсен шатлыкка.
Яшэу дэрте янсын йорэгендэ
Картаерга бер дэ ашыкма.
Мы, дорогой, тебе желаем
Чтобы отныне жил в достатке
Одну модель другой сменяя
Менял машины как перчатки
В машине душу понимать
И проскандируем, любя
Желая лишь добра
Мы троекратно в честь тебя:
Желаю счастья безмерного
Друга самого верного
Зимы самой снежной
Любви самой нежной
И неба чистого-чистого.
Что пожелать тебе в твой день рожденья
Который стал твоим началом?
Озорна, умна, прелестна
Да в, если честно
Вся огромная страна!
Поздравления с рождением ребенка на татарском языке
Син д?ньяга килг?нсе?
?сеп?итеп, белем алып
Матур гаил? коргансы?.
Пусть будет здоровой и счастливой. Вам же, родители, желаем огромного терпения, сил и энергии в воспитании вашей принцессы.
Пусть она станет прекрасной звёздочкой на вашем семейном небе и всегда согревает вас ярким светом любви и доброты.
Пусть доченька растёт здоровенькой, каждый день радует вас своими успехами и станет вашей гордостью.
Поздравление приходит в виде обычного звонка, ничего не подозревающий именинник снимает трубку и
Чтоб везло до конца жизни
Могучего здоровья, счастья, много лет
Много счастья пускай принесёт.
1955 в Багдаде заключён договор (Багдадский пакт) между Ираком и Турцией, к которому затем присоединились Великобритания, Иран и Пакистан.
1971 захват еврейскими активистами Приёмной Президиума Верховного Совета СССР.
1991 война в Персидском заливе: многонациональные силы начали наземное наступление в Ираке и Кувейте.
Поздравления с днем рождения на татарском языке своими словами в прозе
Остэлде тагын бер ел
Монайма еллар утэ дип
Елмай син – бэхетле бул!
Котлы булсын бэйрэмен
Тыныч булсын кунелен
Тулы булсын гомерен!
Жэй голлэре ускэндэ дэ
Яз яфраклар ярганда да
Коз жиллэре искэндэ дэ
Жиргэ карлар яуганда да!
- Главная
- Поздравления на татарском
- Поздравления на свадьбу, никях, юбилей
- Открытки, грамоты и дипломы
- Праздники, ритуалы и обряды
- Сүзлек
- Аудиокниги
- Видео
- Песни
- Файлы
- Книги
- Сказки
- Пословицы
- Загадки
- Приметы
- Пожелания
- Поверья
- Готовые ответы
- Уеннар
На 23 февраля (солдату)
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
Котлыйм сине 23 февраль – Ватанны саклаучылар көне белән. Сиңа саулык-сәламәтлек белән тизрәк хезмәтеңне тәмамлап кайтуыңны телим. Кызарып баеган кояшның балкуы матур, әмма кеше гомеренең яшьлек таңына ни җитә? Мин сиңа тормыш юлыңда көч түкмичә бирелә торган бәхет телим. Юлың катлаулы да, сикәлтәле дә булсын – алай яшәве мәгънәлерәк, күңеллерәк. Син шулардан тәм, ләззәт тап һәм алга омтыл. Мәхәббәтең ак төнбоектан чәчкә атсын, бәхетең якты бизәкләре, энҗе-мәрҗән булып күңелеңә ятсын. Сөяргә-сөелергә ходай насыйп итсен, хыялларың чынга ашсын. Иң изге теләкләр белән, […].
Юбилей (дорогой друг)
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
Бервакытта да кешеләрне ярдәмсез, үтенечләрне җавапсыз калдырмаганга күрә сине кояш белән тиңлисем килә. Чынлап та, сиңа күтәрелеп караган һәр кеше синең йөзеңнән нур, күңелеңнән җылылык, киңәшләреңнән файда ала. Күрәсең, синең табиб булуың син туганчы холкыңа салынгандыр. Һәм син шуны тормышыңда сизеп-тоеп бик уңышлы кулланып бүгенге көндәге хөрмәтле кадерле кешегә әверелгәнсең. Ул гына да түгел, синнән бөркелгән позитив нурлар янәшәңдәгеләрне һәрчак үз яныңа җыя. Синең кадерле ирең, кабатланмас балаларың, дусларың –һәммәсе урнәк.
Кадерле дустым, синең шаянлыгың һәм чаялыгыңа һәрчак сокланам һәм шул яктылыгың, җылылыгың, саулыгың һичкайчан сүрелмәсен, күңелеңдәге изгелегең беркайчан түгелмәсен дип телим.
Юбилеең белән сине.
50 яшьлек туган көнең белән.
Слова благодарности матери (кем бы мы ни стали. )
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
Әнинең нинди кадерле, кеше тормышында әһәмиятле зат икәнен искәртеп тору бер дә урынсыз. Чөнки һәммәбез беләбез, кеше гомеренең башыннан алып ахырына кадәр озатып баручы изгелекләр барысы да шул әни сүзе белән бәйләнгән. Без барыбыз да, бүгенге көндә кемнәр генә булмыйк, башлангычыбыз белән, гомеребез, белемебез, тәрбиябез белән әниләргә бурычлы. Әнкәйләргә иң зур ихтирамга лаек, иң олы хөрмәткә ия кешеләр шуны бервакытта да истән чыгармыйк, күңелебездә әниләребезгә рәхмәт хисен йөртсәк безнең юллар һәрвакыт уңар, шул хис безне әнкәй догасы кебек һәчак саклап яклап йөртер. Әниләребез безнең гамәлләргә куанып тыныч картлыкларын каршы алырга лаеклы кешеләр. Бәйрәмнәре белән аларны. Авырмасыннар сау-сәламәт һәм озын гомерле, тыныч күңелле булсыннар.
Слова благодарности матери (от дочери, ставшей матерью)
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
Кадерле әнием! Сүземне каян һәм ничек башларга белмим. Куенымда күкрәгемне йомшак кулллары белән каплап, мышык-мышык килеп сабыем, үз сабыем ятканда мине бары хисләр генә били. Эх, шул хисләрне бер янчыкка салырга да, сиңа җибәрергә иде. Белер идең минем ничек бәхетле икәнемне, сизер идең сиңа ничек рәхмәтле булганымны, аңлар идең минем сиңа әйтәсе килгән иң изге, иң саф ниятләремне. Эх әни, рәхмәт сиңа! Шушы «рәхмәт» сүзен ишетер өчен күпме еллар сабыр гына көткәнең өчен. Барысы өчен: гомерем, чиста намусым, саф тәрбиям, затлы тормышым, бәхетем өчен.
Әнием, зур рәхмәт сиңа. Мәңге яшә, зинһар өчен, безнең янәшәдә. Киңәшләрең, гамәлләрең, сабырлыгың, ярдәмең белән үрнәк булып, бер дә авырмыйча, безнең өчен гел сөенеп яшә. Без сине бик яратабыз. Әниләр бәйрәме белән сине.
Мужу о матери
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
Корьән хәдисләренең берсендә гаиләдә хатын-кыз белән ир-атның мөнәсәбәте турында бик кыска һәм төгәл генә әйтелгән. Хатын-кыз өчен иң якын кеше – ире, ә ире өчен – әнисе булырга тиеш. Бу дөрестән дә шулай. Әгәр ир ат тормышында шушы ике затның урынын, әһәмиятен дөрес билгеләп, чикләрен урнаштырып яши ала икән, димәк ул фани дөньяда гына түгел ахирәттә дә җәннәткә ия кеше. Шуңа күрә, кадерле дустым […], синең тормышның җәннәт кебек булуына ышанычым зур. Уңышлар һәм бәхетләр генә юлдаш булсын сезгә әлеге җәннәтегезне кору юлында.
Еще статьи.
- Поздравление с днем матерей (ислам)
- Подруге
- С днем свадьбы (детство)
- Щедрому хозяину
1 страница из 9
- «
- Первая
- Предыдущая
- 1
- 2
- 3
- 4
- 5
- 6
- 7
- 8
- 9
- Следующая
- Последняя
- »
Здесь Вы можете посмотреть онлайн и скачать видео С Днем Рождения Женщине На Татарском Языке в хорошем качестве.Рекомендуем посмотреть первое видео Туган Конен Белэн (( Красивые Поздравления С Днем Рождения)) длительностью 3 мин и 24 сек.
Обратите внимание! Все видео были найдены в свободном доступе сети интернет, а сами файлы не хранятся и не загружаются на наш сервер. Если Вы являетесь правообладателем или лицом, представляющим правообладателя, и не хотите чтобы страница с видео, нарушающие Ваши права, присутствовала на сайте, воспользуйтесь данной формой.
Если вы услышите известную всем «Happy birthday to you», то сразу подумаете: у кого-то день рождения, нужно поздравить. А что делать, если вы хотите поздравить с днём рождения вашего друга Амирхана или соседку Ильсию на татарском, чтобы сделать им приятное? Конечно же, нужно изучить этот урок, ведь сегодня мы с вами изучаем «туган көн», то бишь день рождения!
Сегодня мы с вами научимся поздравлять с днем рождения на татарском языке, а также узнаем, что можно дарить. Киттек!
Для начала посмотрим на эту картинку. Бу нәрсә? (что это?)
Конечно же, это календарь, есть даже красивое татарское слово тәкъвим, но, к сожалению, его сейчас почти не используют. Зачем нам это, скажете вы. У нас для вас есть задание, а точнее вопрос:
- Синең туган көнең кайчан
- Когда у тебя день рождения?
А как ответить, мы же месяцы на татарском не проходили. Да, не проходили, потому что здесь все просто. Все месяцы на татарском языке звучат также как и на русском, кроме января, «гыйнвар – январь«. Запомнили? Отлично!
Небольшая интересная информация: раньше, конечно же, у месяцев были свои татарские названия. Но сейчас они не используются. Если вам очень интересно, то эти названия можно найти вот тут. Но сразу предупреждаем, что большинство татар их не знают, соответственно вас не поймут ?
Ну а теперь вернёмся к нашему вопросу:
- Синең туган көнең кайчан? – Когда у тебя день рождения?
- Минем туган көнем егерменче октябрь. –Мой день рождения 20 октября.
Туган конен белэн Красивые поздравления с днем рождения
Анвар Нургалиев Туган кен
Туган көнгә котлау Поздравление с днем рождения на татарском языке
Туган көнең белән
Туган конен белэн
ТУГАН КӨНЕҢ БЕЛӘН С Днем рождения
крокодил гена поёт на татарском
Песня в день рождения матери на татарском языке
Самое красивое поздравление на татарском языке
День Рождения На Татарском Языке
Туган конен белэн Туган көнең белән С днем рождения
Салават Фатхетдинов День рождения 1998
Гузель Уразова Туган кон
Как поздравить на татарском
Татарская песня Туган кон
Туган конен белэн
Мусульманское поздравление С Днём рождения
Песня С днём рождения на татарском языке
С ДНЕМ рождения сестре поздравление На татарском языке
Поздравления на татарском языке С днем рождения
День рождения поздравления на татарском
Музыкальный клип Туган конен ПЕСНЯ ПОЗДРАВЛЕНИЕ НА ТАТАРСКОМ ЯЗЫКЕ
Крокодил Генаның татар телендә Туган көн җыры
Туган кэн бэлан апа
Поздравление с днем рождения Мирданура Аюпова на татарском языке
Поздравление с днем рождения по татарски
поздравления на день рождения 2015 год на татарском
С Днем Рождения Вика на татарском языке Группа Корни в шоке
Поздравление от Путина с Днём рождения Прикольная открытка от Владимира Путина для тебя
Туган көнең белән сине С днём рождения
день рождения поздравления на татарском
С Днём рождения
Татарские песни Татар теле Гузэлем Эни Мама перевод Мама самая дорогая роскошь в мире
ЭНИЕМНЕН ТУГАН КОНЕ МАМИН ДЕНЬ РОЖДЕНИЕ
TATAR Song Зөлфия Минһаҗева Tugan Kon
Татарские поздравления с днем рождения
Поздравления на татарском языке С днем рождения
Фирдус Тямаев Плакал весь зал Песня про маму
Туган конен белэн
Чулпан Муртазина Синен туган конен
Песня поздравление отца с Юбилеем на татарском языке
Частушки на татарском языке
Слайд шоу юбилей поздравление на татарском языке
Поздравление бабушке абике на татарском языке на день рожденье 70 лет
С днем рождения Джамиля На татарском языке
татарские поздравления с днем рождения
Туган конен белэн
на крымско татарском языке
Энием на татарском Мама граффити поздравление в день рождения
Здесь Вы можете прослушать и скачать песни по запросу День Рождения На Татарском Языке в высоком качестве. Для того чтобы прослушать песню нажмите на кнопку «Слушать», если Вы хотите скачать песню или посмотреть клип нажмите на кнопку «Скачать» и Вы попадете на страницу с возможностью скачать песню, прослушать ее и посмотреть клип. Рекомендуем прослушать первую композицию Туган конен белэн Красивые поздравления с днем рождения длительностью 3 мин и 24 сек, размер файла 4.47 MB.
День Рождения На Татарском Языке
Kpop Русский Cover
Soginasiz Hali Men Yomonni
Megalovania 1 Hour
Чондорго Кайрылуу Элмирбек Иманалиев
Русские Ремиксы 2021 В Машину
Кош Дегим Келбейт Акжолтой Канатбек
Nuriddin Hoji Domla Maruzalari
Қырық Жастың Қырқасынан Асармыз Текст
Riders On The Storm Shuffle Dance Remix From Tik Tok
Bayram Kurdexanli Noldu Sene Remix
Песня Переделка Мужу На Годовщину Свадьбы 10 Лет Небеса Д Колдун
Nige Nage Nage Na Remix
Salever Casanova Ost 1 Hour
Sayaxelwell Ты Далеко
Гьори Винтор Волк И Мерседес
Wafia Heartburn Tik Tok
Ягода Малина Песня
Таджик Поёт Круче Чем Американца И Китайца Чаки Чаки Борони Бахор
27нче май — матур яз көне, ел фасылының иң гүзәл чагы. Әйләнә-тирәдәге матурлыкка сокланып туя алмыйсың. Ә менә Фәрхәт Сабирҗан улы Мәхмүтовның гаиләсе, туганнары-якыннары, дуслары-фикердәшләре һәм, гомумән, барлык милләттәшләребез өчен матәм көне бүген…
2019 елның нәкъ шушы көне өлкәбезнең татар хәрәкәте өчен зур югалту алып килде, 27нче майның иртәсендә барыбыз да тетрәндергеч хәбәр ишеттек. Гөрләтеп тормыш иткәндә, әле яшьнәп яшәр чагында, Cамар өлкә “Туган тел” татар җәмгыяте, өлкә милли-мәдәни автономиясе мөдире Фәрхәт Мәхмүтов бик вакытсыз арабыздан китте. Зур планнар, аларны тормышка ашыру уйлары белән яшәгән кеше кинәт гүр иясе булды…
Бүген соңгы сулышына кадәр халкыбыз, милләтебез өчен янып-көеп яшәгән Фәрхәт Сабирҗан улын искә алабыз. Язмабыз аның рухына изге дога булып барып ирешсен иде.
Татарстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре, журналист Рәшит МИНҺАҖ: «Фәрхәт якты шәхес иде»
— Дөньяда озаграк яшәгән саен югалтулар арта бара. Бер караганда, фани дөньядан бакыйлыкка күчү – тормышның бер кануны, закончалыгы инде. Беркем дә мәңге яши алмый, кайчан да булса барыбер китәсе. Кем иртәрәк, кем соңрак…
Икенче караганда, гаделсезлек инде бу. Алтмыш та тулмыйча, кая ашыгырга, нигә ашыктырырга… Алтмышы тулган кеше турында, инде Пәйгамбәребез яшенә җиткән, диләр. Алтмыштан соң бирелгән гомер Ходайдан бүләк, дип тә өстиләр. Соң шулай булгач?… Язмыштыр инде. Барысы да күкләрдә алдан язып куелган, диләр ич. Без генә белмибез. Хәер, белеп нәрсә эшләп була?! Барыбер дөнья куар идек. Дөрес, игелекләрне күбрәк эшләп калдырырга тырышыр идек.
Әле журналист Мөнирә Сәгыйдуллина белән аның хакында сөйләшеп алдык. Ничек бергәләп Татар яшьләре көннәре уздыруыбызны, Кырымга баруыбызны искә төшерде. Әллә таҗвирус нәтиҗәсе: ул көннәрне мин хәзер томанлы гына хәтерлим. Шулай да Фәрхәтнең Казанга беренче килгән көннәре истә (самарлылар, гадәттәгечә, иң ишле иде). Апасы, ялгышмасам, Әлфия, энекәшебезнең КДУга, татар бүлегенә укырга керәсе килә, дип таныштырган иде безне. Сөйләшүебезнең икенче көнендәме, өченче көнендәме профессор Хатыйп абый Миңнегуловның өенә фатиха алырга киттек (шөкер, җәй уртасы булса да фатирында иде). “Шәп егет: университетның татар теле һәм әдәбияты бүлегендә Самар егетләре булырга тиеш!”, – дигәнем белән мөгаллимебез шундук килеште. Фәрхәтне беренче күрүдә үк үз итте дип беләм. Шул сәбәпле, мин аның университетта укуында катнашым булуына үзен күргән саен сөендем. Ул үзе дә мине якын итте, күрешкән саен уртак темалар, дус-танышлар табыла иде. Самардагы тынышлар хакында үзенә шылтыратып та сораштыра идем. Ни кызганыч, шәһәрегездә ике-өч мәртәбә генә булдым кебек. Әмма калагыз яхшы тәэсирләр белән искә төшә. Кешеләре яхшы булгангадыр инде.
Кызганыч, Фәрхәт “Бердәмлек” газетасында озак эшләмәде. Тәкъдире булгандырмы: башка юнәлешне сайлады. Һәрхәлдә мин аны үзем кебек журналист булыр дип уйлаган идем. Бигрәк тә хәзерге заманда газетачы һөнәре белән тормышны алып бару, гаилә тоту җиңел түгел шул. Редакциядән китүендә, һичшиксез, бу сәбәп тә булмый калмагандыр. Хәер, ул барыбер милли-мәдәни эшчәнлектән читләшмәде, «милләтем, гаиләм, туганнарым» дип яшәде, кулдан килгәнчә тир түкте, дип беләм. Аннан килеп, бу фани дөньяда бөтен нәрсәне дә күңелеңә, йөрәгеңә якын алмаска кирәк. Йөрәк бит ул – чыгымлый торган, нәзберек әгъза…
Ихлас, якты күңелле дустыбызның шул тырышлыклары, кылган изгелекләре ахирәткә әҗере булып барыр, дип өмет итик. Мәрхүмебез Аллаһының рәхмәтендә булсын!
Казан дәүләт, соңрак федераль университеты мөгаллиме, Татарстан Язучылар берлеге әгъзасы, танылган шагыйрә, прозаик, публицист һәм галимә Рифә РАХМАН: «Фәрхәтнең елмаюын сагынам»
— Чын педагог укучыларының барысын да ярата. Үзен тыңламаганын да, бик тырышып укыганын да, уртача гына белемлесен дә. Шул ук вакытта иҗатчылары, үзенчәлекле фикер йөрткәннәре күңелгә нык сеңеп кала, кайвакыт башкалардан ныграк та якынаеп китә. Әлбәттә, син кайбер баланың теге яки бу сыйфатын сөймәскә дә мөмкинсең, әмма барыбер аңа үзеңнеке итеп карыйсың, тискәре якларын юкка чыгарырга тырышып тәрбиялисең.
Инде дөньяны күпмедер аңлап, мәктәптән холыклары нык формалашып килгәннәрен белсәм дә, үземнән белем алучыларны тагын да яхшырак күрү теләге миндә гомер бакый шактый көчле булды. Кисәтүләрне катырак ясаганым да, ачулы күренергә тырышып орышып алган чаклар да бар иде. Эчеңнән шул вакытларда да син укучыңа йомшак каласың, җитди кыяфәтнең ныграк тәэсир иткәнен белгәнгә генә, шулай кыланасың. Кыланасың дим. Укытучы – кешенең үзенә хезмәт сәхнәсендә сайлап алган роле инде ул. Теге яки бу укучыңның ахырдан нинди Кеше булып китүендә тышкы тотышың, аның белән корган мөнәсәбәтләрең зур роль башкаргач, таләпчәнлек һәм урынлы кырыслыктан бөтенләй баш тарта алмыйсың.
Соңрак күңелемдә онытылмаслык урын алган Фәрхәт белән танышуым бик үзенчәлекле булды. Берничә төркемнән оешкан яңа аудитория алдында басып торган тәүге мизгелдә үк күз кырым белән икенче рәтнең сул ягында гел елмаеп утырган егеткә игътибар иттем мин. Икенче, өченче дәресләрдә дә ул уң тарафка күчмәде. Аудиториягә дәрес башланыр алдыннан гына керә икән, дип уйлап куйганым хәтердә. Ул һәр кеше дәресендә шулай якты йөз белән утыра микән, дигәнем дә.
Фәрхәтнең елмаюы миңа бик шук та, серле дә, кояшлы да, ниндидер максат белән елмаю да кебек тоелды. Шул көнне генә иртән күп итеп шигырьләр язган идем. Лекциядән вакыт калды да, берничәсен укып карарга булдым. Барысы да мәхәббәт темасына иде. Яшьләргә аннан да кызыклырак тема булырмы?! Алар аша студентларның әдәбиятка мөнәсәбәтен аңлыйсы килгән иде. Озакламый аңлашылды.
– Мин шигырь яратмыйм! – диде, кыртрак итеп, исемен билгеләгәндә үзе белән Мәхмүтов Фәрхәт дип таныштырган егет.
Шок хәлендә калдым. Ничә ел университетта әдәбият укыган студент шигырьне бөтенләй яратмый! Җитмәсә, шушы сүзе белән аптыратканын аңлап, тагын да ныграк елмаеп утыра.
– Алай да була,– дим мин.– Теге яки бу әйберләрне яратып китәр өчен, аны, нәрсәлегенә бәйле рәвештә, күбрәк кулланырга, тыңларга, ашарга, эшләп карарга кирәк. Кешеләр шулай: бәрәңге ашап үссә, бәрәңге ярата, начар көй тыңласа, классиканы аңламый, үзе эшләп карамаган эшләрне начар башкара. Мин бүген, танышу максатыннан гына, шигырьләр укыган идем, моннан соң көн саен Сезнең өчен махсус бик яхшыларны язып килермен дә, дәресне шуларны укудан башлармын.
– Мин барыбер яратмыйм, – ди Фәрхәт.
– Ә мин Сез ярата башлаганчы укырмын. Яхшы әйбергә кеше күнегергә тиеш.
Һәр дәрес алдыннан дистә-дистә шигырь яза башладым. Лекциягә кадәр бер-икене булса да укыйм. Беркөнне онытканмын. Исемлекне барлауга, тема яздыруга керешкәнмен. Дәрес ахырында Фәрхәтнең тавышын ишетәм:
– Шигырь тыңлар өчен генә укырга килгән идем, укымадыгыз.
– Син бит яратмыйсың, Фәрхәт!
– Хәзер инде яратам. Гел тыңлыйсы килә.
Мин Фәрхәтнең бу сүзләренә шулкадәр сөендем. Бер генә тапкыр да шигырьләремнең үз авызымнан сөйләнгәнен ишетмәгән төркемнәр дә бар иде, әмма Фәрхәтләр дәресе алдыннан шигырь укырга тырыштым.
Бервакыт ул мин эшләгән “Мәгърифәт” газетасы редакциясенә килгән. Баш мөхәррир белән эшлисе эшләр бар иде. Фәрхәт редакциядән безнең белән чыкты да, машинаның арткы утыргычларына утырды. Кайтып кит инде, дип әйтергә кыенсындым. Аны үзебезгә дәшәргә, башта бергәләп чәй эчәргә уйладым.
Табын артында шактый сүзләр сөйләнелде. Инде артык истә дә калмаган. Фәрхәт белән шулай сәеррәк якынаеп китү булмаса, бу көн дә онытылган булыр иде. Бик күп эшләр эшләнде. Сала башлаган йортым бар иде. Бер уңайдан, анда да барып килдек.
– Ул кем?– ди хуҗам.– Ник синнән бер дә калмый?
– Студентым,– дим.– Ачуланмагыз, йөрсен инде. Ул бик шигырь ярата. Ерактан. Монда туганнары да юктыр. Безнең белән аралашу аңа да рәхәт бит.
Еллар узгач, Фәрхәтнең биографиясе белән таныштым да, шаккаттым: алар Хөсәен Вәлиәхмәтов белән райондашлар булган икән. Ә, бәлки, ул редакциягә аңа атап килгәндер дә?.. Ул чагында баш мөхәрриргә минем эш бүлмәсе аша узасы булганга, өстәл артында мине күреп кенә тукталгандыр. Белмим.
Әллә ничә сәгать машинада йөри торгач, Фәрхәт гомер бакый аралашкан кешем кебек булды да китте. Шул көннән безнең дуслык бик ныгыды. Әлбәттә, бу дуслык билге куюда чагылыш тапты дип әйтә алмыйм.
“Гаилә һәм мәктәп” журналында эшләгәндә Самар якларына барып чыгарга туры килде. Мин инде Фәрхәтнең анда эшләгәнен, милли хәрәкәттә зур роль уйнаганын белә идем. Алай да, әле анда барганчы, үзләренә килгәнебезне ишетеп, ул мине эзләп килер дип башыма да китермәдем.
Безне Самарның хөрмәтле кешесе Шамил Сәлиметдин улы Баһаветдинов каршы алды, кунакка дәште, торыр җир белән дә тәэмин итте. Аңа, милли җанлы гаиләсенә карата чиксез рәхмәт хисләрем һаман да күңел түрендә яши.
Без махсус кунак йортларына урнаштык. Көн буе Фәрхәт, телефон ачып, кайдалыгымны, очрашырга мөмкинме-юкмы икәнлеген гел сорап торса да, борчымаска, эзләмәскә кушкан идем. Төн уртасы дип тормаган, тукталган урыныбызны белешкән дә, күчтәнәчләрен күтәреп, яныбызга килеп тә җиткән. Казанлылар белән бергәләп күңелле итеп сөйләшеп, чәйләп утырдык. Фәрхәтне якыннан иркенләп күрүнең соңгысы булыр дип башыма да китермәгән идем.
Казанга килгәч, керергә вәгъдә бирсә дә, булдыра алмады. Алай да телефонга хәбәрләре, матур теләкләре гел килеп торды. Бервакыт алар тукталды. Бу сәер хәл иде. Әле язар дип көттем… Бернинди “смс”лар да килмәгәч, укучы гомер буе укытучысына язып ята алмый бит инде, дип нәтиҗә ясадым. Ул болай да күңелендә рәхмәтен озак саклады инде, дип уйладым. Бик нык аралашып, хәтта яхшылыкларымны күп күреп, кирәклегем беткәч, бөтенләй онытканнар әллә никадәр.
Шулай бервакыт Самар архивларына бәйле йомышым төшеп, Фәрхәткә бер хат яздым, тагын… Җавап килмәде. Инде чын-чынлап аптырап калдым. Ул үпкәләргә тиеш түгел иде! Ул миңа, киңәеп җаваплар язуыма карамастан, үпкәләргә тиеш түгел иде, дип уйладым. Бераздан хатыны Альбина аның вафатлыгыннан хәбәр ишеттерде. Ул көнне аңсыз кебек йөрдем.
Мин әле дә шок хәлендә. Кояшның үзе кебек, мәңге картаймастайга ошаган, йөрәге, күзләре янып торган Фәрхәтнең арабызда юклыгына һаман ышанмыйм. Аның милләтне, дусларын, туганнарын, гаиләсен шулай көтмәгәндә ташлап китүен белгәч, аңа шалтыраттым, моңа… Барысы да белгәннәр. Бер мин генә белмәгәнмен! Тагын да ныграк авыр булды. Ул чакта интернетта утыру гадәтем юк иде шул әле.
Самар турында уйладыммы, иң беренче чиратта, аның милли җанлы кешеләре, Шамил абый, Фәрхәтләр күңелгә килә. Аларны алмаштырырлык кешеләр үсәме анда, дип борчылыбрак уйлап куям. Зур югалту кичергән күңел милли хәрәкәттә йөргән барлык студентларым өчен дә сөенә. Фикердәш булулары, безнең эшне дәвам итүләре өчен рәхәт аңа. Бу сөенүне кадерлек кешеләрнең берәм-берәм юкка чыгуы гына азайта.
Миңа Фәрхәтнең серле елмаюы, шук сүзләре җитми. Гадәттә, бакыйлыкка күчкәннәрнең сурәтләре, хәтта туганнар булсалар да, акрынлап күз алдыннан җуела. Фәрхәтнеке, нигәдер, җетеләнә генә бара. Күзләренә карыйм. Көлеп торсалар да, алмалары тулы моң…
Пермь шәһәреннән фикердәше Марсель әфәнде: «Уйларыбыз уртак иде»
— Фәрхәт белән мин Мәскәүдә Федераль татар автономиясенең конференциясеннән соң танышып, сөйләшеп утырган идем. Əлбәттә, милли проблемаларга уй-фикерләребез уртак булу сәбәпле, мине Самарда һәм өлкәдә милли эшләрне ничек оештырулары кызыксындырды…
Икебез дә милли хәрәкәткә 90нчы елларда килгәнбез икән. Ялгышмасам, Фәрхәт, минем шикелле, пединститут тәмамлаган булып чыкты, гомумән, «сүзләребез килеште». Рәхәтләнеп, якын туганнарча сөйләшеп, телефоннар алышып аерылыштык.
«Тумышың белән үзең кайсы район мишәре?» — дип, шаярып сорау биргәч, ул: «Аксубай районыннан. Тик безне Казанда гына мишәр диләр, ә без үзебезне Самарда татар дип йөртәбез», — дип җавап кайтарды. Фәрхәтнең «без татар» дигәне бүгенге көннәрдә аеруча актуаль булып яңгырый, чөнки дөньяга сибелеп яшәгән татар халкы нинди генә диалекта сөйләшсә дә, без — татарлар!
25 ел «Туган тел» оешмасы әгъзасы булып торган Наилә САБИРҖАНОВА: «Җәмгыяткә балалар буларак килдек»
— «Туган тел» җәмгыятенә нигез салучыларга бик күп проблемнарны хәл итәргә туры килде. Иң беренче — татар әдәби телен белучеләр кирәк иде. Ә алар юк! Халык белән сөйләшергә, мәдәни чаралар оештырырга кирәк иде…
Сәхнәдән чараларны ике тавышта алып бару гадәткә кергән. Әтием — Шамил Баһаутдин конферансьеның берсе булды. Алып барырга хатын-кыз тапмагач, ул: «Кызым, телне яхшы беләсең. Синең белән бәйрәмнәрне алып барачакбыз», — диде.
Шулай итеп, җәмгыять утырышына йөри башладым. Шунда игътибар иттем, биредә минем яшьтәшләрдән — бердәнбер егет Фәрхәт кенә.
Тантаналарда яшьләр башкара торган эшләр бар иде. Җәмгыятьнең рәисе Рәшит абый Абдулов Фәрхәткә яшьләр төркемен туплауны йөкләде. Вазыйфаларыбыз төрле булганлыктан, мин олылар командасында эшләп киттем.
Фәрхәт яшьләр белән мәш килде. Ул Казан белән Самар арасын күбрәк таптады. Казанда ул чорда «Азатлык» хәрәкәте көчле иде. Ул шул хәрәкәткә чумды.
Шул ук вакытта «Туган тел»не дә ташламады. Казан яшьләрне еш җыйды: без, бертөркем Самар егетләре һәм кызлары, рухи башкалабызга бара идек. Илебезнең, дөньяның төрле ягыннан килгән яшьләр белән рәхәтләнеп аралаштык, тәҗрибәләребез белән уртаклаштык. Фәрхәт бик аралашучан, ачык иде, төрле яктан килгән яшь зыялылар белән уртак тел таба иде.
Шуны әйтәсем килә, «Туган тел» җәмгыяте башланып киткәндә без икебез дә иң яшьләр идек.
«Яктылык» мәктәбенең элеккеге хореограф-балетмейстеры, бүгенге көндә гаиләсе белән Кырымда яшәүче Инзилә ГЫЙЗЗАТУЛЛИНА: «Фәрхәт абый — алыштыргысыз шәхес…»
— Фәрхәт абый турында бик күп җылы сүзләр әйтергә була. Ул бик татар җанлы кеше иде, Самар шәһәренең мәшһүр татары булып, халкыбыз өчен җан атып, бик күп көч куйды.
«Туган тел» оешмасы канаты астындагы яшьләр төркеменең җитәкчесе буларак, яшьләр-балалар белән эшләп, татарларга бигрәк тә күп хезмәт итте. Без аның белән бик горурлана идек һәм хәзер дә горурланабыз. Һәрвакыт безгә үрнәк булып торды ул.
Бик күп чаралар уздырып, күпме яшьләрнең-балаларның күңелләрен күрде. Татар мәдәниятенә, тарихына җылы карашта булган яшьләрне тәрбияләде-үстерде, аларга таяныч иде. Үзенең шушы эше белән янып яшәде!
Әлбәттә инде, аның хәләл җефете Альбина ханыма да бик зур рәхмәт сүзләрен җиткерәсе килә. Алар бергәләп шундый матур гамәлләр башкардылар бит, ул һәрвакыт янәшә булды.
Кызганычка, хәзер Самар шәһәренең татар яшьләре өчен чаралар җитми. Фәрхәт абый кебекләр юк… Ул алыштыргысыз…
Татарстан Республикасының атказанган мәдәният хезмәткәре, Самар өлкә “Ак калфак” оешмасының мәдәни бүлеге җитәкчесе Айсылу ӘБДИЕВА-КУРМАЕВА: «Фәрхәт перфекционист иде»
— Фәрхәт кебек татар яшьләре белән шөгыльләнүче булмады, юк һәм булмас та инде. Бу бик авыр, гаять зур эш. Җәмәгать эшендә кайнамаган кеше, моны аңламый. Бер чара гына үткәрү өчен дә күпме нәрсәне күздә тоту кирәк бит.
Фәрхәтнең оештыру сәләте бик көчле иде. Ул йөрәгенең һәр тамыры белән җәмәгать эше өчен борчылып яшәде. Перфекционист буларак, барлык эшләрен идеаль дәрәҗәгә җиткерүгә омтылды. «Алынгансың икән, җиренә җиткереп эшлә. Булдыра алмыйсың икән – алынма», дигән принцип белән яшәде. Шулай, кызганычка, ул үз-үзен эзгәләде, яндырды, бетерде.
Олыны – олы, кечене кече итә белде ул… Үз йөзен беркайчан да, бернинди очракта да югалтмады.
Тормыш иптәше Альбинага бик авырдыр инде. Әмма ул бик көчле рухлы хатын-кыз, берүзе балаларын аякка бастыра алачак, моңарда шигем юк минем. Балалары — бик акыллылар, әниләренә терәкләр.
Фәрхәтнең авыр туфрагы җиңел, урыны оҗмахта булсын.
Менделеевск шәһәреннән туганы Асия НУРГАТИНА: «Фәрхәткә бик рәхмәтлемен»
— Фәрхәт туганнар арасында аералап тора иде. Аз сүзле, әйткәнен җиренә җиткереп үтәүче, бик игелекле, кешелекле, ярдәмчел иде.
Казанда укыган вакыты, мин дә читтән торып укыйм. Кияүгә чыгып, улыма эч ай гына. Казанга дәүләт имтиханын бирергә барасы, ә барып төшәр урыным юк. Ул тулай торактан бүлмә сөйләшеп, безне шунда урнаштырды. Аңа бик рәхмәтлемен.
Чын әти, үрнәк гаилә башлыгы икәнлеге күз алдында булды. Бик сагынабыз без аны, догаларыбыз кабул булып, җәннәт түрләрендә күрешүләр насыйп булсын. Әти-әнисенә, гаиләсенә, туганнарына сабырлыклар телим. Без көчле булсак, ул да шатланып ятар.
Тольятти шәһәрендә яшәүче Галия БӘДРЕТДИНОВА-ӘББӘЗОВА: «Өлкәбез татарларына Фәрхәт әфәнде җитми»
— Яшьлегем Самарда үтте. «Туган тел» оешмасына да, «Ялкынлы яшьлек» ансамбленә дә йөрдем. Фәрхәт әфәнде бик актив кеше, шәп оештыручы, киң күңелле шәхес буларак истә калган. Безне — яшьләрне, студентларны — очраштыра, таныштыра, кавыштыра иде. Үзара татарча сөйләшеп, җырлап-биеп, концертлар-бәйрәмнәр оештырып, бик күңелле яшәдек без. Сагынып искә алырга гына калды хәзер…
Кызганычка, хәзерге татар яшьләре телебезне дә, милләттебез турында берни дә белми, бер-берсе белән аралашып та яшәми. Андый субкультура калмады да төсле.
Өлкәбез татарларына Фәрхәт әфәнде җитми. Без, «Туган тел» оешмасы аша үткән яшьләр, аны беркайчан онытмабыз…
“Самар татарлары” мәгълүмат медиа-порталының редакторы Римма НУРЕТДИНОВА: «Фәрхәт абый таяна алырлык шәхес иде»
— Фәрхәт абый белән күптән таныш идек, чөнки мин дә «Туган тел» оешмасы канаты астындагы яшьләр төркеме аша үткән кеше. Аннан соң да милли хәрәкәттә һәрвакыт бергә булдык, ул таяна алырлык шәхес иде. Ышанычлы кеше турында: “Аның белән разведкага барып була!” – диләр. Ул нәкъ менә шундыйлардан иде.
Ике ел инде без Фәрхәт абыйдан башка яшибез. Һәрчак актив һәм дәртле булган кешенең үлеменә әле дә күңелләр ышанмый. Юксынабыз үзен… Күзәтүчәнлелеген, беркемгә хас булмаган фикер сөрешен…
Аралашучан, эшчән, намуслы, принципиаль, дөреслекне ярып салырга сорап тормаган кеше иде ул. Рәнҗетелгән, канатлары киселгән вакыйгалар да булды, әмма ул барыбер үз милли идеяләренә тугры калды.
Урының җәннәттә булсын, мәшһүр милләттәшебез!
Ижауның «Яңарыш» газетасы журналисты Эльмира НИГЪМӘТҖАНОВА: «Фәрхәт кебекләр — милләтебезнең йөзек кашы»
— Мин Фәрхәт белән бергә укымагач, аны белми идем. Соңгы корылтайда, Казанда, бер генә тапкыр күргән булды. Актив, татар милләтенә кагылышлы мәсьәләләр белән янып йөрүче, кыю, тирән фикерле, милли җанлы шәхес буларак истә калган.
Корылтайда татар гаиләләрендә милли телне өйрәтү турында аерым секция үткәрелгән иде. Ул анда үз гаиләсе мисалында балаларына ничек телне өйрәтергә кирәклеге турында сөйләгән иде. Һәрбер чарада үз фикерен белдереп, актив катнашып, үзе яшәгән төбәк өчен файдалы мәгълүмат, тәҗрибә туплау максаты белән янып йөрде. Ул яшәгән өлкәдәге татарлар тормышы, анда башкарыла торган эшләр, милли чаралар белән таныштырды.
Фәрхәт кебекләр — милләтебезнең йөзек кашы, дияр идем. Андый кешеләр күбрәк булса, татарлар зур адымнар белән алга барыр иде…
Фәрхәтнең арабыздан китүен ишетү яшен суккандай тәэсир итте миңа. Ничек алай, нигә янып торган милли җанлы, талантлы кешеләребез арабыздан бик тиз китә? Әйтерсең дә, алар безгә ничек яшәргә, үзеңнән соң якты эз калдырырга кирәклеген эшләгән эшләре белән күрсәтәләр дә, якты йолдыз сыман атылып, арабыздан югалалар. Фәрхәтнең үзеннән соң калдырган матур эшләре халкы тарафыннан онытылмас, аларны дәвам итәрләр, ә Фәрхәт Мәхмүтов исеме мәңгеләштерелер дип ышанасы килә.
Өлкәбезнең танылган музыканты, татар бәйрәмнәренең сценарий авторы, режиссеры, алып баручысы Линар АБСАТТАРОВ: «Сабантуйлар, бигрәк тә өлкә Сабантуе, Фәрхәт белән ассоциацияләнә…»
— Фәрхәтебезне искә алып сөйлим, дип әйтүе — бик авыр. Чөнки, менә икенче ел ул безнең арабызда булмаса да, моңа күңелем дә, йөрәгем дә ышанмый. Ул хәзер дә исән, безнең белән бергә кебек.
Сабантуйлар, бигрәк тә өлкә Сабантуе, Фәрхәт белән ассоциацияләнә…
Бик милли җанлы кеше иде. Аның безнең арадан китеп баруы — бик зур югалту.
Тормыш иптәше Альбинага, балаларына, әти-әнисенә, туганнарына Ходай сабырлык бирсен…
Альбина белән кызлары Фәрзәнә шулай ук милләтебезгә хезмәт итәләр, Фәрхәтнең эшен дәвам итәләр. Аларга тагын бер тапкыр сабырлык һәм эшләрендә уңышлар телисем килә.
Фәрхәт мәңге безнең күңелләребездә яшәр.
samtatnews.ru
КОНТЕКСТ:
* * *
* * *
* * *
* * *
Губернатор Самарской области Д.И.Азаров и Администрация г.о.Самара выразили соболезнования родным и близким Ф.С.Махмутова
* * *
* * *
«Ифтарга килмәсәм, тарих мине гафу итмәс» дигән сүзләре әле дә колагымда яңгырый…» Самарадагы татар активисты Фәрхәд Мәхмүтов вафат
* * *
Скоропостижно, безвременно скончался Фархад Сабирзанович Махмутов… / Өлкә татар милли хәрәкәтенең әйдәп баручысы — Фәрхәд Мәхмүтов вакытсыз вафат…
* * *
* * *
Просмотров: 1172







Татарстан — минем республикам
Идел ярларына нурлар сибеп,
Матур булып ата безд? та?.
Та? шикелле якты Туган илем,
Б?хет бирг?н ?ирем — Татарстан.
Г?лшат З?йнашева.
Н?рс? ул Туган ил? Ул — сине? ?тие?, ?ние?, апа?, эне?, се?ле?, ?бие?, баба?. Ул — сине? туган, яш?г?н йорты?, урамы?, ш???ре?, авылы?. Ул — сине? сулаган ?ава?, басып й?рг?н ?ире?. Безне? барыбыз ?чен д? газиз туган илебез — Татарстан Республикасы.
Безне? Татарстан картасын шагыйрьл?р з??г?р к?б?л?кк? д?, томырылып чабып баручы атка да охшаталар. Аны? м?йданы 68 ме? квадрат километр. Зур да, кечкен? д? безне? Татарстан. Зур, ч?нки д?ньяда ?ле кечкен? дист?л?г?н илл?р бар. Кечкен?, ч?нки зурлыгы бел?н аны да узып китк?н илл?р к?п. Х?ер, безне? халыкны? байлыгы анда яш?г?н ?ирне? зурлыгы бел?н ген? б?ял?нми. Татарстан у?дырышлы кара туфракка, урман-суга бай. Анда тигезлекл?р кайчак с?з?к таулар бел?н алышына. Европаны? Татарстан аша узган и? зур елгалары — Идел, Чулман илебез картасында з??г?р билбау кебек. Алар буйлап зур-зур корабларда к?п ди?гезл?рг? барып ?итеп була. ? боргаланып-боргаланып, бу матур ?ирл?рне тагын бер кат к?реп калыйк ?ле дип, кире кайта-кайта агучы кечер?к елга, инешл?рне? саны бик к?п.
Безне? Татарстаныбызны? яз дис?? — чын язы, ??й дис?? — чын ??е, к?з дис?? — чын к?зе, кыш дис?? — чын кышы бар. Кыш ?итс?, ??йне сагына башлыйбыз, ??й ?итс? — кышны. Халкыбызны? с?екле шагыйре Габдулла Тукай ?йтмешли, ?авабыз шундый:
Анда бик салкын в? бик эссе т?гел, урта ?ава,
?ил д? вакытында исеп, я?гыр да вакытында ява.
Татарстан — ул ш???рл?р, фабрика, заводлар иле д?. Казан, Яр Чаллы, ?лм?т, Чистай, Алабуга, Б?гелм?, З?й, Азнакай кебек егермел?п ш???ре бар. ? нурлы Казан — илебезне? башкаласы.
И Казан! Д?ртле Казан! Мо?лы Казан! Нурлы Казан!
Тукайны? бу с?зл?рен ку?тл?п, шанлы Казан! Фа?игый Казан! Серле Казан! — дип д?вам итс?к, шагыйрь ?йтк?нн?рг? бер д? хилафлык итм?бездер.
Шанлы дис?к, Казаныбызны? б?ек ?тк?не, аны? Ауропа бел?н Азия арасында бер ?к вакытта калкан да, ике континентны тоташтыручы ?з?к т? булып торган чоры к?з алдына кил?. Ш???рне? фа?игасе андагы т?хет ?чен килг?н-китк?н ханнарны? ?зара б?релешл?ре бел?н б?йле. Серле диябез ик?н, Казан тарихы чыннан да серле бер п?рд? бел?н капланган. Ш???рг? кайчан нигез салынган, аны? исеме кайдан килеп чыккан? ?ле боларны? барысы да табышмак булып кына кала бир?. Нишлисе? бит, р?химсез илбасарлар кулы бел?н б???л?п бетергесез байлыгыбыз, милли кулъязмаларыбыз, язма ?д?биятыбыз, шулар бел?н ?зебезне? тарихыбыз юкка чыгарылган.
Казан ш???рен? инде 1000 ел. Ул Г. Тукай, Г. Ибра?имов, Г. Исхакый, Ш. М?р?ани, М. ??лил, С. С?йд?шев, Б. Урманче, Л. Толстой, Ф. Шаляпин, М. Горький, Н. Лобачевский, А. Бутлеров ??м башка бик к?п д?ньяга даннары таралган язучы, галим, композитор, р?ссам, к?р?шчел?рне? исемн?ре бел?н б?йл?нг?н. Алар Казанда яш?г?нн?р, укыганнар, и?ат итк?нн?р, к?р?шк?нн?р.
Казан ш???рене? и? биек, и? тек? елга ярында ак Кремль диварлары урын алган. Аны? уртасында — С?ембик? манарасы. Ул — безне? ?иребезд? булып узган бик к?п вакыйгаларны? ша?иты.
1552 нче ел, 2 нче октябрь… Казан Явыз Иван гаск?рл?ре тарафыннан яулап алына. Бу ел ис?бен? карашлар тукталган саен, к?з алдына й?р?кл?рг? т?з?лм?с яра салып, Казанны? со?гы к?нн?ре килеп баса. Казан кешел?рен кырып бетер? — урыс тарихында и? зур в?хшилек, аны? и? гыйбр?тле с?хиф?л?рене? берсе. Шушы й?р?к тетр?ндергеч 1552 нче елдан бирле, 438 ел к?тк?н к?н килде. Изге с?гать сукты!
Алтын к?йм?г? утыртып, еф?к киемн?рг? т?реп, Иделебез аркылы С?ембик?не чит ?ирл?рг?, м??б?ри озаткан чакта й?р?кл?ре сыкрап калган ?би-бабаларыбызны? кил?ч?кк? булган якты ?метл?ре б?ген тормышка ашты!
1990 нчы елны? 30 нчы августында Татарстанны? м?ст?кыйльлеге, б?йсезлеге хакында Декларация ??м 1992 нче елны? 6 нчы ноябренд? Конституциябез кабул ителде, 1994 нче елны? 15 нче февраленд? Шартнам?г? кул куелды.
??р б?йсез, м?ст?кыйль ил ?зен? ген? хас байракка ия. Суверен Татарстан байрагы беренче м?рт?б? 1991 нче елны? декабренд? башкалабыз Казанны? Ирек м?йданындагы Югары Совет бинасы ?стенд? ?илферд?де. Аннары ул республикабызны? ш???рл?ре, районнары, авыллары ?стен? к?чте.
Табигатьт? яз. Тизд?н Б?ек ?и??не? 58 еллыгын билгел?п ?т?ч?кбез. Ярты Гасырдан артык вакыт ?тте ул д??ш?тле еллардан со?. ?мма яралардан ?ле ?аман кан саркый. Юк, т?н яраларыннан т?гел, к??ел яраларыннан.
Бу к?нн?рд? сугыш ветераннары да, тыл ветераннары да ?зг?реп, яш?реп китк?н т?сле. Алар еракта калган кадерсез яшьлекл?рен? кайтып, аны? ??р к?нен иск? т?шереп уйланалар, мо?суланалар, елап-сыктап алалар. Егет чаклар, я?а гына ?йл?неп б?хет-с?гад?тт? яш?р еллар сугыш кырында калган. Миллионнарны? гомере япь-яшь килеш ?зелг?н.
? к?пме кызлар, апалар, се?елл?рне? с?ю тулы к??елл?ре ?рнеде, с?ю-наз к?теп тетр?г?н иренн?рд? ?аман ачы к?з яше т?ме булды.
Кулларына эн?-?еп тотып, туачак б?бил?рен? к?лм?к чиг?рг? тиешле к?пме н?фис затлар, барысын-барысын онытып, сугышка кит?рг? м??б?р булдылар. К?р?к-к?йл? тотып окоп казыдылар, й?гереп-чабып снаряд ташыдылар, зенитчылар булып к?кне сакладылар, н?фис и?н?рен? ?зм?верд?й егетл?рне салып, сугыш кырыннан алып чыктылар, яраларын б?йл?дел?р.
Моннан н?къ 58 ел элек — августны? 25 енд? Германияд?, Берлинны? Плетцензее т?рм?сенд? унбер татар улыны? гильотина пычагы астында башы ?зелде. Алар га??еп батырлык, берд?млек к?рс?теп, татар халкыны? горурлыгына, намусына ?верелде.
1967 нче елда Кремль янындагы Беренче Май м?йданында Муса ??лилг? ??йк?л ачылган иде. К?пт?н т?гел калган ун батыр исеме д? ??йк?л эрг?сенд?ге таш диварда урын алды. Шул у?айдан ??лил ??йк?ле янында бик зур митинг булды. Казанлылар бел?н берг? анда башкалабыз кунаклары да катнашты. Алар арасында герой-шагыйрь Муса ??лилне? к?р?шт?шл?ре, Муса абый бел?н и?г?-и? к?р?ш юлы ?тк?н ?мир ага Ут?шев, ?зб?кстаннан килг?н Ф?рит Солтанбеков, ??лилне? тормыш ипт?ше ?мин? ханым, кызы Чулпан, оныгы Таня да бар иде.
«Син ?лде?! Шулай да булсын! Л?кин кыю, к?чле рухлыларны? ?ырларында ирекк?, яктылыкка горур чакыручы ?анлы ?рн?к булырсы? син!» дип язган б?ек рус язучысы М. Горький. ?йтерсе? л? М. ??лил ??м аны? к?р?шт?шл?ре турында ?йтелг?н бу с?зл?р. Чыннан да, Муса ??лил, халкыбыз батырлыгы символы булып, безне? к??елл?рд? яши. Халкы ?чен ?лемн?н д? курыкмаган ка?арманнар ?анлы ?рн?к безг?!
Республикабыз ?ире кара алтын, табигый газ, ташк?мер, торф, т?зелеш материалларына бай. ?мма ?иребезне? байлыгы к?п еллар буенча в?хшил?рч? таланды, ?авабыз пычранды. Кил?ч?кт? без ?з ?иребезне? ху?алары булырга, мондый кыргыйлыкка юл куймаска тиеш.
Республикабызны? и? зур байлыгы, олы горурлыгы — Татарстан халкы. Ул инде д?рт миллионга якынлашып кил?. Татарстан ?ире — татар халкыны? борынгы, тарихи туган иле. Безне? халкыбыз ки? к??елле. Монда к?п кен? башка милл?тл?р ?зл?рене? икенче туган илл?рен тапканнар. Татар халкы гасырлар д?вамында рус, чуаш, мари, башкорт, мордва, удмурт ??м башка халыклар бел?н туган ?иребезне тагын да матурлау ?чен хезм?т итк?нн?р. Г. Тукай с?зл?ре бел?н ?йтк?нд?, «тел, л?гать, гад?т в? ?хлак алмашып» яш?г?нн?р.
??р халыкны? аеруча яраткан, ?з итк?н б?йр?мн?ре була. Безне? халкыбызда ис? бу — Сабан туе б?йр?ме.
Сабан туе язгы кыр эшл?ренн?н со? ?тк?рел?. Юкка гына «Сабан туе — хезм?т туе» дип ?ырламыйлар. Табигатьне? матур кочагында, мо?лы кошлар сайравы астында бу б?йр?м тагын да ?анлана, тагын да ямьл?н? т?ш?.
Милли к?р?шт?н башка Сабан туен к?з алдына китер?е д? кыен, ? атлар чабышын инде ?йтеп т? тормыйм. Ак к?бекк? баткан юргаларны? м?йдан уртасында баш ч?еп биешеп й?р?л?ре к?пме к??ел к?т?ренкелеге бир?!
?йе, Сабан туе — шатлык туе. К?кт? янып торган кояш та ул к?нне яктырак, матуррак карый кебек. Бар д?нья матурлана, г?з?ллекк? т?рен?. Б?тен ?ирд? шатлык, б?хет х?кем с?р?. Мен? шу?а к?р? Сабан туе минем ?чен аеруча якын.
Халкыбызны? тагын бер зур байлыгы — ул аны? ме? елдан артык булган тарихы. Безг? ?з тарихыбызны, телебезне, м?д?ниятебезне сакларга, ныклап ?йр?нерг? кир?к. Х?зергесе к?нд? и? изге бурыч — ?зебезне? б?йсезлегебезне, м?ст?кыйльлегебезне к?з карасыдай саклау.
Борынгы бабаларыбыз — болгарлар, кыпчаклар ?з илл?рен «Г?лстан» дип й?ртк?нн?р. Безне? республиканы? табигате д?, кешел?рне? тормышы да г?л бакчасы кебек булырга тиеш. Халкыбыз шуны? ?чен тырыша да инде. Л?кин шунысы кызганыч: ?йтк?небезч?, табигать к?нн?н-к?н пычрана, агачлар елдан-ел кими бара. Яшьл?ре, я?а утыртылганнары сир?к к?рен?.
Кеше ?з гомеренд? кименд? ун т?п агач утыртырга тиеш диг?н с?зл?рне укыганым бар минем. Кеше гомере ?чен зур сан т?гел бу.
?леге санны ?ил?к-?имеш агачларын ис?пк? алып ?йтм?г?нн?рдер. Урман-кырларны яшелл?ндер? ?чен д? кеше агач утыртырга тиештер бит. Утырта ??м агач гомере бел?н ?з гомерен чагыштыра, н?ти?? ясый.
Минем туган ягым Югары Киб?ху?а авылы да Татарстан Республикасыны? ямьле бер почмагы булып тора. Со?гы елларда авылымда к?п ?зг?решл?р булды: юллар салынды, йортларга газ керде, м?д?ни-к?нк?реш корылмалары т?з? шактый у?ышлы бара.
Татарстан Республикасы — зыялылар, талантлар иле. Г. Кариев, С. Гыйзз?туллина-Волжская, К. Тинчурин, Ф. Яруллин, Н. ?и?анов, Х. Туфан, Н. Ис?нб?т, Г. Б?широв, Р. Яхин, С. Садыйкова, И. Шакиров… Болар — татар ??м урыс д?ньясына, б?тенд?нья м?д?ниятен? Татарстан Республикасы бирг?н олуг ш?хесл?р, халкыбызны? с?екле уллары ??м кызлары.
Б?генге га??еп зур промышленносте, алга китк?н ф?не, борынгы ??м я?а корылмалары, м??аб?т театрлары, концерт ??м башка т?р тамаша заллары да — Татарстан к?рке.
Туган ?ирен, туган илен кем ген? яратмый да кем ген? а?а табынмый ик?н?! Алда ?йтелг?нч?, Татарстаныбызны? табигате бик матур ??м шифалы бит.
?лк?н яшьт?ге бер агай: «К?п еллар читт? яш?дем, туган ягыма, аны? табигате кочагына кайткач, чиста ?авасын исн?г?ч, салкын чишм? суларын эчк?ч, авыруымнан терелдем», — дип с?йл?де. Ышанам, табигать авыру т?нг? андый шифа бирерг? с?л?тле.
Кайларда со? шушы
?киятт?ге
И? д? ямьле, асыл ил? — дис?м,
Й?ри торгач белдек:
Бу д?ньяда
И? матур ил — безне? ?ир ик?н! —
дип язды Х?с?н ага Туфан да.
К??елг? ?зенн?н-?зе ?ыр кил?: «Аерма син безне, язмыш, туган илл?рд?н!»